Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Fęrsluflokkur: Menning og listir

Fjölmenning

Hvaš er fjölmenning? Eitthvaš sem er gott? Eitthvaš sem fęrir fólk saman og bżr til betri heim, upplżstari og rķkari aš menningu og góšmennsku? Ķ oršręšu žeirra sem nota žetta óljósa hugtak, žį viršist oft, sem fólk trśi žvķ aš fjölmenning sé af hinum góša og muni fęra žróušum rķkjum mikla blessun. Žessi huglęga žrįhyggja įn vitręnnar skilgreiningar hefur heltekiš marga oftast į fölskum forsendum.

Ķsland hefur alltaf veriš fjölmenningarland ķ žeim skilningi aš viš höfum lęrt um siši, menningu og sögu fjarlęgra žjóša og tileinkaš okkur hugmyndir til framróunar ķ verkmenningu, listum og lögum. Viš lęršum um sögu Grikklands og Róm og barįttu Voltaire og annarra heimspekinga fyrir almennum lżšréttindum. Saga Evrópu er saga fjölmenningar. Žjóširnar lęršu hver af annarri og tóku upp žaš besta ķ lögum, hugmyndafręši og verkmenningu annarra žjóša. Fręšsla um fjarlęg lönd og menningu fór fram ķ skólastofum og margir heillušust af żmsu, sem leiddi til žess aš žeir hinir sömu lögšu lönd og įlfur undir farartęki og hemisóttu framandi žjóšir og kynntu sér framandi menningu og mišlušu sķšan af reynslu sinni.

Sś fjölmenning sem hér er lżst er allt annaš en hugtakiš fjölmenning žżšir nś. Ķ dag byggir fjölmenning vinstri elķtunar og ķslömsku yfirrįšahyggjunar į žvķ aš menning og gildismat nżrra minnihlutahópa sé sambęrileg menningu og gildismati meirihlutans. Žaš žżšir aš meirihlutinn getur ekki bśist viš žvķ eša vęnst žess aš minnihlutahópurinn taki tillit til menningar meirihlutans. Žaš felur um leiš ķ sér aš meirihlutinn veršur aš žola afstöšu og gjöršir, sem meiri hlutinn hafnar eins og ķ tilviki Evrópu ķ dag hvaš varšar mśslima. Fjölmenningarhugmyndin ķ dag segir aš lķtilsviršing mśslima og ofbeldi gagnvart konum og viršingarleysi fyrir žeim sem ašhyllast ašrar trśarskošanir, sé hluti fjölmenningarinnar, sem okkur beri aš lįta afskiptalausa. Žeir sem leyfa sér aš hafa ašra skošun eša menningu minnihlutahópsins eru sakašir um rasisma eša hatursumręšu. Ķ tķmans rįs hefur žessi fjölmenningarhugmynd lamaš skynsamlegar umręšur um innflytjendamįl. Žessi skilgreining fjölmenningar og vķgoršiš sem žetta hugtak er oršiš ķ dag, er fjandsamlegt žjóšlegri menningu og žjóšlegum gildum.

Viš sem höfnum žessari fjölmenningar skilgreiningu teljum naušsynlegt aš žaš sé sameiginleg menning, sem er ķ menntakerfinu, vinnureglum og velferšarkerfi og framkvęmd laga. Žaš er ekki til aš refsa fólki sem er ķ minnihluta, heldur til aš tryggja aš allir geti tekiš fullkominn žįtt ķ žjóšfélaginu og séu jafnir fyrir lögunum.

Fjölmenningartrśbošum nśtķmans annašhvort sést yfir žį stašreynd eša vilja ekki višurkenna aš žaš er stór hópur af velmenntušu fólki sem ašhyllist Ķslam og er įkvešiš aš troša žvķ frumstęšasta sem žar er aš finna fyrst upp į ašra mśslima og sķšan ef žeir geta upp į samfélagiš allt. Aš hafna žeirri fjölmenningu er ekki rasismi heldur heilbrigš skynsemi.

Afsökunin fyrir žvķ aš gera ekki neitt er óskin um aš fį aš lifa ķ friši óįreittur. En lķfiš er barįtta og hver tķmi bżšur upp į nż tękifęri og nżjar ógnir. Fólk veršur aš vera reišubśiš til aš bregšast viš hvoru tveggja af einurš og skynsemi ef vel į aš fara.  Nś stešjar aš ógn nżrrar heildarhyggju, Ķslamismans, sem veršur aš bregšast viš. Žaš er įskorun sem viš stöndum frammi fyrir.

Viš erum rķk žjóš, sem hefur tekiš og tekur vel į móti fólki af mismunandi trśarbrögšum. Viš erum öll jöfn fyrir lögunum og lögin verša aš taka į öllum meš sama hętti. Ķslenskur borgari sem hvetur til glępa eša fremur žį, į aš žola refsingu įn žess aš trś hans eša uppruni skipti mįli. Sérhvern Ķslending sem reynir aš grafa undan ķslenska rķkinu og ķslenskri žjóšmenningu ętti aš įkęra fyrir landrįš. Viš getum ekki eftirlįtiš fólki aš fara eftir žeim lögum sem žvķ hentar og brjóta önnur, til aš žjóna furšuhugtakinu "fjölmenning". Viš bjóšum fólki śr öšru menningarlegu umhverfi velkomiš til landsins, en viš krefjumst žess aš žaš ašlagist samfélaginu og fari aš lögum okkar og sišum.

Góš fjölmenning er allt annaš en žaš inntak sem lagt er ķ oršiš fjölmenning ķ dag. Góš fjölmenning er sś aš kynna sér menningu og siši annarra og nżta eftir föngum. Sś fjölmenning sem grefur undan sišum og reglum žjóšfélags okkar eins og fjölmenningarpostular opinberrar umręšu į ljósvaka- og öšrum fjölmišlum boša, er fjölmenning sem leišir til menningarlegrar uppgjafar ķslensku žjóšarinnar. Žį mun žjóšin tżna tungu sinni og menningu. Eru gęlur viš hugtakiš fjölmenningu į forsendum minnihlutahópa žess virši aš viš glötum ķslenskri žjóšmenningu og kristilegum gildum?

Grein eftir mig sem birtist ķ Morgunblašinu 14.1.2016.


Žegar sorgin ber aš dyrum

Įkvešinn hópur berst gegn kirkju og kristni af miklum įkafa. Almennt er žetta ekki fólk sem tilheyrir öšrum trśarbrögšum. Žekking į trśarbrögšum eyšir fordómum į mešan vanžekkingin og bókstafstrśin sem henni er venjulega samfara eykur į žį. Aukin vanžekking fólks į kirkju og kristni hefur leitt til žess aš engin ķslensku stjórnmįlaflokkanna myndar lengur varšstöšu um kristlegar lķfsskošanir og trśarleg gildi.

Ég spurši vin minn sem er ķ žjónustu kirkjunnar aš žvķ ķ gęr af hverju hann hefši ekki mętt į įkvešna samkomu. Hann sagši aš žaš vęri vegna žess aš hann hefši veriš kallašur til vegna skyndilegs sorgaratburšar sem hefši įtt sér staš ķ žann mund. Sķšan hefši hver atburšurinn rekiš annan og žvķ hefši hann gegnt žeirri starfsskyldu sinni aš vera til stašar žar sem vįlegir hlutir hefšu oršiš til aš veita styrk og von.

Žeir sem gagnrżna kristna kirkju og žjóna hennar įtta sig ekki į eša vilja ekki vita hve mikilvęgu samfélagshlutverki kirkjan gegnir og hvaš hśn er naušsynleg fyrir stęrstan hluta fólksins ķ landinu. Stöšugt nagg og nag śt ķ kirkjuna og kirkjunar žjóna eru óveršskuldašir og rangir. Kirkjan og kirkjunar žjónar gegna mikilvęgu žjónustuhlutverki ķ žjóšfélaginu.

Viš skulum minnast žess žegar jólahįtķšin fer ķ hönd aš žaš eru ekki allir jafn heppnir og žeir sem njóta samveru meš sķnum nįnustu ķ góšu yfirlęti. Ķ kjölfar lesturs jólagušspjallsins kann presturinn aš vera kallašur til, žar sem vįlegur atburšur hefur oršiš og žarf aš gegna žar erfišu og vandasömu hlutverki fyrir fólk ķ neyš. 

Slķk sįluhjįlp er naušsynleg og gerir miklar kröfur til žeirra sem hana veita.


Meiri pening

Herferš svonefndra hollvina RŚV stendur nś yfir. Hśn mišar aš žvķ aš žyngri byršar verši lagšar į skattgreišendur til aš órįšssķšan og stjórnleysiš geti haldiš įfram ķ óbreyttri mynd į Rķkisśtvarpinu.

Ķ raun snżst barįtta žeirra sem telja sig hollvini RŚV um žaš aš nį peningum frį žeim sem hafa engan įhuga į aš styšja RŚV. Ķ staš žess aš borga sjįlfir eins og raunverulegir hollvinir gera krefjast žeir aš ašrir verši meš lögum skyldašir til aš borga fyrir žį.

Ķ gęr birtist könnun ķ Bretlandi žar sem gerš var grein fyrir žvķ aš meiri hluti fólks sękir sér fjölmišlun eftir öšrum leišum en ķ gegn um dagblöš og hefšbundiš śtvarp og sjónvarp. Žeir sem stjórna žvķ ķ hvaš peningar skattgreišenda fara, ęttu aš gaumgęfa žaš aš grķšarleg breyting hefur oršiš og er aš verša į fjölmišlun og RŚV stendur eftir aš mörgu leyti eins og nįtttröll, sem hefur ekki tileinkaš sér nżungar og hagręšingu į fjölmišlamarkaši.

Minni og minni huti žjóšarinnar nżtir sér žjónustu RŚV  og žess vegna er réttara aš gera meiri kröfur til RŚV um hagręšingu og nżungar en aš seilast alltaf dżpra og dżpra ķ vasa skattgreišenda til aš višhalda nįttrölli.

Sé žaš einlęgur vilji žeirra sem telja sig vera hollvini RŚV į grundvelli žess aš standa vörš um ķslenska menningu og tungu, žį vęri ešlilegra aš rķkisvaldiš styrkti verkefni į žvķ sviši ķ stašinn fyrir aš halda śti rįndżrri stofnun sem ašallega mišlar afžreyingarefni.

Nś reynir į hvort fjįrveitingarvaldiš gętir hagsmuna fólksins ķ landinu eša heykist enn einu sinni ķ žeirri varšstöšu og lętur undan fįmennum kröfugeršarhópi.


RŚV okkar allra

Nż skżrsla um RŚV sżnir žaš sem margir sįu skżrslulausir aš RŚV er illa stjórnaš, rekstur žess er allt of dżr og of margir eru aš gera žaš sem fęrri gętu gert. Samkór menningarvita hefur žį upp sinn įrlega kórsöng um ašför aš RŚV. En hver er aš gera ašför aš RŚV? Er žaš ašför aš fyrirtęki ef žvķ er stżrt lóšbeint til andskotans?

Svo byrjar sķbyljan um vonda ķhaldsmenn sem vilja RŚV feigt. Žannig er žaš ekki. Žaš eru hinir eiginlegu ķhaldsmenn sem mynda hollvinasamtök RŚV. Frjįlslynt fólk vill aš borgararnir fįi sjįlfir aš rįša žvķ hvort žaš borgar til RŚV eša ekki. Staša RŚV er aš mörgu leiti lķk stöšu einręšisrķkis žar sem žegnarnir geta bara kosiš meš fótunum ž.e. flżja.

Stóra spurningin er, af hverju mį - žess vegna meiri hluti žóšarinnar, kśga okkur hin til aš borga fyrir fjölmišlafyrirtęki sem viš höfum engan įhuga į? Hvaš meš frelsi borgaranna?

Sķšast žegar RŚV hafši veriš siglt ķ strand og frjįlsir borgarar töldu aš nś yrši stjórnendur RŚV aš axla įbyrgš og gera naušsynlegar breytingar ķ rekstrinum žį var žaš ekki žannig. Žį kom nefnilega ķhaldsrįšherrann Illugi Gunnarsson fęrandi hendi meša fullan poka af peningum og sagši gjafir eru ykkur gefnar til višbótar viš žvingunarrgreišslurnar. Hvaš skyldi Illugi fęra RŚV nś til aš glešileikur óstjórnarinnar geti haldiš įfram. 

Žaš er aušvelt Illugi Gunnarsson aš vera gjafmildur žegar mašur tekur gęši sķn śt į öšrum.

Žannig er žaš ekki RŚV okkar allra heldur RŚV į kostnaš okkar allra. Įfram fįum viš vondar og hlutdręgar fréttir og žętti sem nutu vinsęlda fólks sem löngu er falliš frį. Įfram verša allt of margir žaš sem fęrri gętu gert og RŚV mun ekki bregšast viš og taka upp nżungar. Žaš hafa samkeppnisašilarnir nefnilega nįnast alltaf gert. 


Vér einir vitum

Vér einir vitum sögšu einvaldskonungar sem töldu sig hafa žegiš vald sitt frį Guši. Almśginn hafši žvķ ekki rétt til aš hafa ašra skošun. Ķ lżšręšisžjóšfélagi eru gagnstęš višhorf. Morgunblašiš hefur um įratugaskeiš veriš opiš mismunandi skošunum og sjónarmišum. Žess vegna er blašiš og blogg blašsins lifandi vettvangur skošanaskipta.

Tjįningarfrelsiš fer fyrir brjóstiš į blašamanninum Įrna Matthķassyni, sem talar śr sömu hįhęšum og einvaldskonungar til forna. Ķ pistli į mišvikudaginn bregšur hann žeim um greindarskort sem finnst eitthvaš athugavert viš framlag Ķslands į Feneyjatvķęringnum žar em Svisslendingur gerir mosku ķ kirkju.

Ķ greininni sem Įrni skrifar į kostnaš okkar įskrifenda Morgunblašsins, sżnir hann helstu einkenni žess sem vinstri menn mundu kalla tilraun til fasķskrar žöggunar. Aš mati blašamannsins eru žeir sem hafa skrifaš eitthvaš misjafnt um moskubygginguna ķ kirkju ķ Feneyjum į kostnaš ķslenskra skattgreišenda samkynja hópur vanvita sem eru auk žess mišaldra hvķtir kristnir karlmenn, andstęšingar mśslima, į móti hommum, į móti femķnistum og į móti listamönnum.

Žaš er huggun harmi gegn aš mati blašamannsins, aš hópurinn er kominn af léttasta skeiši og hann opinberar žį von sķna aš mašurinn meš ljįinn muni fljótlega höggva stór skörš ķ rašir žeirra sem eru į öšru mįli en hann.

Ég hef gert athugasemdir viš aš mörgum tugum milljóna sé variš til aš byggja mosku ķ kirkju ķ Feneyjum og umstangiš ķ kringum žaš. Ķ fyrsta lagi finnst mér žaš sóun į almannafé. Ķ öšru lagi sé ég ekki aš žaš sé ķ samręmi viš žann tilgang aš kynna ķslenska myndlist. Ķ žrišja lagi er verkiš sett upp til ögrunar. Viš Ķslendingar fengum į okkur bjįnastimpil į įrinu 2008 og ķtrekun į žvķ er óžarfur. Blašamašurinn ętti aš skoša hvaš kollegar hans į vķšlesnum blöšum eins og t.d. Daily Telegraph og Le Figaro hafa um mįliš aš segja.

Umręšan og sjónarmišin ķ žessu mįli eru ašallega varšandi noktun  almannafjįr. Žaš skuli gengiš framhjį ķslenskum listamönnum viš kynningu į ķslenskri list ķ Feneyjum. Aš ekki skuli kynnt ķslensk list. Žessi atriši eiga erindi ķ žjóšfélagsumręšu ķ lżšręšislandi. Žaš hefur ekkert meš afstöšu til homma, listamanna, kristni eša femķnisma aš gera. Blašamanninum Įrna Matthķassyni til upplżsingar žį vill nś žannig til aš sį sem žetta skrifar er jįkvęšur ķ garš žessara hópa žannig aš stašalķmynd hans er lķka röng.

Eftir aš ég lét ķ ljós afstöšu mķna į žvķ aš listaelķtan skyldi ganga jafn freklega og raun ber vitni gegn ķslenskum myndlistarmönnum og ķslenskri myndlist hafa margir myndlistamenn haft samband viš mig og gert mér grein fyrir hvernig įstandiš er ķ spilltu umhverfi listaelķtunar. žar sem sumir eru ķ nįšinni en öšrum śtskśfaš eins og ķ svoét foršum. Žvķ veršur aš breyta.

Žegar tugum milljóna króna er variš ķ moskubyggingu sem hefur engin tengsl viš Ķsland į kynningu ķslenskrar myndlistar ķ Feneyjum, žį er ešlilegt aš spurt sé. Erum viš aš verja peningum skattgreišenda į réttan hįtt. Getum viš ekki gert betur?

Sś žöggun sem er varšandi žetta mįl ķ ķslenskum fjölmišlum er ógnvekjandi en eftirtektarverš, lęrisveinar Göbbels kunnu žaš fag śt ķ ęsar. Angi af sama meiši er umrędd grein blašamannsins Įrna Matthķassonar.

Grein sem birtist ķ Morgunblašinu 16.5.2015. NB:

Ein leišrétting; ķ nęstsķšustu mgr. "į kynningu ķslenskrar myndlistar" ķ staš kynningarhįtķš myndlistar.


Mótmęli gegn ķmyndašri ašför

Hópur fólks ętlar aš efna til samstöšufundar gegn meintri ašför aš RŚV kl. 17 sķšdegis. En hvaša ašför er veriš aš tala um?  Žeir sem fyrir fundinum standa og stjórnarandstašan heldur žvķ fram aš veriš sé ķ skipulagri ašför aš RŚV undir forustu rķkisstjórnarinnar. Ašförin aš RŚV sem talaš er um er žó ekki til stašar nema ķ hugarheimi stjórnaranstöšunnar og samtöšuašilanna sem ętla aš skunda į Austurvöll ķ dag og treysta sķn heit viš stofnunina.

Fyrir nokkru rétti menntamįlarįšherra RŚV um hįlfan milljarš til aš męta śtgjöldum vegna višvarandi tapreksturs RŚV og jafnframt til aš fresta žvķ óumflżjanlega. Varla getur gjafmildi menntamįlarįšherra į kostnaš skattgreišenda talist vera ķ ašför aš RŚV. Žetta er fyrst og fremst ašför gegn skattgreišendum.

Lķfskśnstnerinn og listamašurinn Jakob Magnśsson einn žeirra sem stendur fyrir samstöšufundi ķmundunarveikra į Austurvelli sķšar ķ dag segir žann tilgang vera helstan meš fundinum

"aš viš fįum aš borga okkar śtvarpsgjald meš atbeina rķkisins"

Žaš žżšir aš samstašan er um aš rķkiš taki śtvarpsgjöld af öllum hvort heldur žeir vilja žjónustuna eša ekki. Fundur Jakobs og félaga er žį samstaša um skattheimtu žeirra sem ekki vilja žjónustu fjölmišils. Sķšar talar Jakob um aš hann vilji fį aš borga 2.000 krónur į įri ķ śtvarpsgjald og viršist ekki gera sér grein fyrir aš śtvarpsgjaldiš er nįnast tķu sinnum hęrri fjįrhęš.

Ķmundunin og vęnisżkin getur ekki oršiš öllu meiri en stašfest er ķ vištali viš Jakob Magnśsson. Ķ fyrsta lagi į aš halda samtsöšufund til aš mótmęla ašför aš RŚV, sem engin er. Žvert į móti liggur fyrir aš stofununin fęr aukafjįrveitingu. Ķ annan staš žį er žaš ķmyndun fundarbošenda aš śtvarpsgjaldiš sé 2.000 krónur žegar žaš er tęplega tķu sinnum hęrra.

Vęri nś ekki ķ rįš aš nį samtöšu um aš śtvarpsgjaldiš verši įrlega žaš sem bošendur samstöšufundarins į Austurvelli berjast fyrir aš śtvarpsgjaldiš verši kr. 2.000. Mér finnst įstęša til aš hvetja fólk til aš męta og krefjast žess meš Jakobi aš śtvarpsgjaldiš verši ķ samręmi viš žaš sem hann talar um eša 2000 krónur į įri.

 


Er RŚV hemill į framsękna fjölmišlun ķ landinu?

Samkvęmt reikningum 365 mišla helsta fjölmišlafyrirtękis landsins fyrir utan RŚV, žį eiga 365 mišlar ekki fyrir skuldum og og vantar žar marga milljarša upp į.  En skuldir 365 mišla umfram eignir nema samt ekki meiru en žvķ sem įrlega er lagt til RŚV af skattgreišendum.

Fjölmišlar sem 365 reka hafa oft veriš framsęknir og tekiš upp nżungar žegar rķkisfjölmišillinn svaf. Til upprifjunar mį minna į aš Stöš 2 varš fyrst til aš taka upp almennilegt barnaefni m.a. į laugardagsmorgnum. Stöš 2 stundaši lengi metnašarfulla innlenda dagskrįrgerš og įfram mętti telja. Ķ dag er Bylgjan ein besta śtvarpsstöš landsins.

Mešan morgunśtvarp RŚV ętlar alla lifandi aš drepa śr leišindum og meš slappar fréttir, žį er Bylgjan meš lifandi skemmtilegt og fręšandi morgunśtvarp. Sama er aš segja um sķšdegisśtvarp Bylgunar sem ber af žó žar sé minni munur en į morgnana. Sį žįttur į RŚV sem tekur eiginlega helst fram žvķ sem Bylgjan hefur fram aš fęra er žįttur Andra Snęs og Gušrśnar Dķs sem er meš skemmtilegasta śtvarpsefni RŚV.

RŚV hefur sérstöšu į markašnum. Įrlega greiša skattgreišendur RŚV meir en 5 milljarša. Forskot RŚV į auglżsingamarkaši er lķka grķšarlegt. Samt er RŚV skuldum vafinn fjölmišill. Hvernig er hęgt aš reka einn fjölmišil sem hefur žetta grķšarlega forskot svona illa? Hvernig geta ašrir fjölmišlar stašist rķkisfjölmišlinum snśning žegar forgjöfin er svona mikil?

Meš žvķ aš taka rśma 5 milljarša į įri til aš leggja til eins fjölmišils er veriš aš draga śr samkeppni į fjölmišlamarkašnum og koma ķ veg fyrir aš upp spretti žśsund blóm ķ staš visins fjölmišlaakurs RŚV.

Sennilega mundi žaš koma best ķslenskri fjölmišlun, blašaśtgįfu, ljósvakamišlun, öryggi, menningu og tungu aš rķkiš hętti öšrum fjölmišlarekstri en žeim sem vęri vegna öryggis og fręšslu en veitti žess ķ staš styrki til innlendrar žįtta- og dagskrįrgeršar. Jafnframt hyrfi RŚV af auglżsingamarkaši, en žaš eitt ętti aš geta tryggt ešlilegan framgang žeirra fjölmišla sem eiga erindi viš neytendur jafnt blaša sem ljósvakamišla.


Ekkert óviškomandi

Sigmundur Davķš  forsętisrįšherra įkvaš aš vera ķ framboši ķ Noršausturkjördęmi fyrir flokk sinn, en žar er fólk öllu hallara undir Framsókn en Grķmsbż lżšurinn eins og fyrrum forustumašur žess flokks kallaši Reykvķkinga į sķnum tķma.

Sigmundi hefur allt frį žvķ aš kjósendur ķ Noršausturkjördęmi sżndu honum žann sóma aš kjósa hann žingmann sinn fundist aš ę sé gjöf til gjalda. Žess vegna įkvaš Sigmundur og flokksmenn hans aš flytja Fiskistofu til Akureyrar.  Ekki skipti mįli žó žessi hreppaflutningur kosti skattgreišendur nokkur hundruš milljónir og valdi ótal vandamįlum. 

Į kjördęmisžingi Framsóknarflokksins ķ NAkjördęmi nżveriš steig forsętisrįšherra ķ ręšustól og gaf kjósendum sķnum enn eina gjöfina. Ķ žetta skipti stęrstu beinagrind landsins.  Hingaš til hefur žaš ekki veriš til sišs aš gefa beinagrindur nema ķ annarlegum tilgangi. “Vonandi mun beinagrindin žjóna hlutverki sķnu vel og fęra auš og velsęld ķ byggšir noršausturlands.  Žaš er auk heldur einfaldara aš gefa beinagrindur en žjónustustofnanir og veldur minni röskun.   

Svo er nś komiš okkar högum aš rķkisvaldiš lętur sér ekkert óviškomandi lifandi eša dautt og telur nś rétt aš gefa beinagrindur viš hįtķšleg tękifęri.  


Pólitķskt nżmįl.

Viš sem erum fędd um og fyrir mišja sķšustu öld eigum stundum erfitt meš aš įtta okkur į aš orš sem hafa veriš okkur töm eins og öšrum af okkar kynslóš flokkast nś sem dónaleg, óvišurkvęmleg, sęrandi og jafnvel nišurlęgjandi.

Nokkrir hafa fariš hamförum yfir žvķ aš ritstjóri Morgunblašsins skuli ekki hafa tileinkaš sér pólitķskt nżmįl og sagt mślatti um mann sem į svartan fyrirgefiš litašan nei fyrirgefiš aftur negra ó nei, nei  nś sagši ég eitthvaš ljótt og meišandi. Alla vega var veriš aš tala um Obama sem į föšur fęddan ķ Afrķku og er ekki meš sama litarhįtt og móšir hans sem hefši veriš hęgt aš segja fyrir 20 įrum aš vęri WASP, en Guš veit hvort žaš er réttlętanlegt ķ dag. Leyfir pólitķskt nżmįl aš tala um hvķtt fólk eša į aš segja eitthvaš annaš. Mį e.t.v. ekki tala um litarhįtt lengur?

Tķu litlir negrastrįkar gengur alls ekki lengur. Ég er bśinn aš stinga žeirri bók efst śti ķ horni į barnabókaskįpnum svo barnabörnin rekist ekki į žetta subbulega heiti og fari aš bulla einhverja vitleysu. 

Ķ bók sinni 1984 skrifar George Orwell um alręšisrķkiš žar sem tekiš var upp pólitķskt nżmįl og žar segir: "Ętlunin var aš žegar Nżmįl hefši veriš tekiš upp og Gamalmįl gleymt aš žį vęru trśvillukenningar óhugsanlegar alla vega aš žvķ leyti sem orš tękju til žeirra."

Į grundvelli pólķtķsks nżmįls mį ekki segja neitt ljótt og mynd Clint Eastwood sem hét į sķnum tķma "The good, the bad and the ugly."  Heitir ķ dag "The good, the client of the correctional system and the cosmetically different."

Nś er engin leišinlegur heldur öšruvķsi įhugaveršur. Feitabolla er ekki lengur til heldur mašur meš annaš vaxtarlag. Harmur mikill veršur sķšan kvešinn aš hagfręšinni žvķ nś mį ekki segja lengur aš mašur sé fįtękur heldur hagręnt fórnarlamb.  Spurning hvaš viš fįum lengi aš halda órökręna nżyršinu įfallastreituröskun sem fellur  žó einkar vel aš ruglhyggju pólitķks réttmįls.

  


Abba og menningarelķtan

Žaš eru 40 įr frį žvķ aš Abba vann söngvakeppni Evrópu meš laginu Waterloo. Fįir trśšu žvķ žį aš Abba ętti eftir aš verša vinsęlasta dęgurlagahljómsveitin aš Bķtlunum undanskildum.

Mešlimir Abba höfšu reynt įrum saman įšur en žeir sigrušu meš Waterloo aš nį fręgš og frama. Įri įšur reyndi Abba aš komast ķ Evrópsku söngvakeppnina meš laginu "Ring Ring" en nįšu ekki įrangri, en žar sem lagiš seldist vel annarsstašar en ķ Svķžjóš og varš ofurvinsęlt įtti Abba greišari leiš įriš eftir.

Žó Abba ynni sigur var vinstri sinnaša sęnska menningarelķtan ekki įnęgš meš hljómsveitina hvorki fyrir né eftir. Einn sęnskur gagnrżnandi talaši um aš Abba vęri dęmi um "fįrsjśkt kapķtalķskt žjóšfélag"  žar sem fólki vęri svo ofgert meš vinnu aš žaš hefši ekki orku til aš hlusta į annaš en lįgmenningartónlist Abba.

Ef žeir einu sem njóta styrkja frį almenningi vegna listsköpunar sinnar kęmust įfram žį hefši Abba aldrei nįš vinsęldum og žannig er um marga fleiri topplistamenn fyrr og sķšar.

Hvaš sem öšur lķšur žį hefur tónlist Abba veriš einstök og žaš er hęgt aš žakka Abba fyrir aš hafa aušgaš tilveruna sķšustu 40 įr og žvķ višeigandi  aš segja  "Thank you for the music." 

 


Nęsta sķša »

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fęrslur

Okt. 2017
S M Ž M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (17.10.): 224
  • Sl. sólarhring: 889
  • Sl. viku: 2794
  • Frį upphafi: 1422956

Annaš

  • Innlit ķ dag: 207
  • Innlit sl. viku: 2450
  • Gestir ķ dag: 206
  • IP-tölur ķ dag: 203

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband