Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, aprķl 2014

ASĶ og danska ķbśšalįnakerfiš

Eftir aš forusta ASĶ var komin śt ķ horn ķ vörn sinni fyrir verštrygginguna. Beruš aš žvķ aš hafa svikiš launžega ķ landinu ķ skuldafjötra verštryggingar, vegna hagsmuna lķfeyrissjóša, žį kom ASĶ forustan meš žį snilldarlausn aš viš ęttum aš taka upp danska hśsnęšislįnakerfiš.

Gylfi Arnbjörnsson og valdaklķka hans, sem kom ķ veg fyrir žaš aš verštryggingin yrši tekin śr sambandi viš Hruniš, ber įbyrgš į žvķ aš stjórnvöld freista nś meš aš leišrétta geigvęnlega hękkun sem varš į verštryggšu lįnunum vegna Hrunsins allt aš 80 milljarša į kostnaš skattgreišenda.

ASĶ forustan hefur haldiš kynningarfund um kosti danska hśsnęšislįnakerfisins og lagt til aš žaš yrši tekiš upp. Žrįtt fyrir aš žaš viršist margt gulliš sem glóir ķ žvķ śtlandinu žį getur samt veriš um ómerkilega glitsteina  aš ręša en ekki ešalmįlm.

Ķ grein ķ Economist 19-25.aprķl  segir um kerfiš aš žaš sé eitthvaš rotiš ķ Danmörku og "Denmark“s property market is built on rickety foundation" eša Danska ķbśšakerfiš er byggt į óstöšugum grunni. og danskar fjölskyldur séu meš hęstu skuldir mišaš viš tekjur allra 34 rķkja OECD og eyšsla Dana lķti śt fyrir aš vera įlķka slęm og įbyrgšarlausra Sušur-Evrópu bśa. 

Danska ķbśšalįnakerfiš er žvķ ekki endilega žaš besta sem hęgt er aš taka upp žó aš įkvešin atriši vęru kęrkomin fyrir ķslenska ķbśšakaupendur og naušsynlegt aš innleiša.  Vextir af vešlįnum ķ Danmörku eru meš žvķ lęgsta sem žekkist ķ heiminum vegna gagnsęis og mikillar samkeppni į lįnamarkašnum.  Ķslenskir neytendur žyrftu heldur betur aš geta notiš slķkra hluta įn žess aš taka upp danska kerfiš aš öšru leyti. 

Hér erum viš meš hęsta lįnakostnaš į hśsnęšislįnum sem žekkist ķ heiminum vegna verštryggingar. Žaš vęri žvķ naušsynlegt aš fį alvöru samkeppni į lįnamarkašinn sem tryggšu ķslenskum neytendum lįga vexti og góš lįnakjör.  Žį mundi velmegun ķ landinu aukast til muna.

En žaš sem skiptir mestu mįli žaš er bann viš verštryggingu į neytendalįn strax. 

 

 


Fréttir. Ekki fréttir og Rangar fréttir

Fréttamašur į Rķkisśtvarpinu til margra įra vakti réttilega athygli į žvķ fyrir skömmu hversu afkįraleg fyrsta śtvarpskvöldfrétt RŚV var į sunnudagskvöld. Žvķ mišur er fréttastofa RŚV ekki ein um žį hitu aš koma meš ekki fréttir og rangar fréttir.

Ķ fréttum fjölmišla hefur ķtrekaš veriš sagt frį žvķ aš fólk sęki meira ķ verštryggš lįn vegna žess hvaš afborganir séu hagstęšar ķ byrjun. Ekki er bent į žaš aš verštryggingin étur upp alla eignamyndun.  En žessar fréttir eru rangar. Ķ riti Sešlabankans um fjįrmįlastöšugleika nr. 1.2014 segir:

"Athygli vekur hversu mikiš vęgi verštryggšra skulda lękkaši į sķšasta įri eša sem nemur um helmingi af žeirri lękkun sem ašgeršum rķkisstjórnarinnar er ętlaš aš nį. Hlutur óverštryggšra lįna heldur įfram aš aukast og er eina lįnaformiš sem eykur hlutdeild sķna af heildarskuldum, ž.e. ķ lok įrs 2012 var hlutdeild óverštryggšra lįna 16,5% en 18% ķ lok sķšasta įrs."

Fréttir um aš fólk sé aš taka verštryggš lįn ķ stórum stķl eru draugasögur  sjįlfsagt  fabrikerašar hjį verštryggingarfurstum til aš sżna hversu frįleitt sé aš afnema verštryggingu.

Ķ annan staš er žvķ ķtrekaš haldiš fram aš heimilin standi nś mun betur aš vķgi og skuldir žerira lękki og lękki. Žetta er villandi frétt og aš hluta röng. Ķ įšur tilvitnušu riti kemur fram į bls. 51 aš lękkun skulda heimila sé ašallega vegna endurśtreiknings ólögmętra gengislįna.  En žaš er ekki öll sagan. Einnig kemur til aš fjįrmįlafyrirtęki hafa keypt eignir fólks m.a. į naušungaruppboši og žar meš lękkar skuldastašan. Žetta eru ekki merki um batnandi stöšu meš blóm ķ haga.

Ķ žrišja lagi sögšu fjölmišlar frį žvķ ķ dag aš skuldsetning fyrirtękja hafi dregist saman og lękkaš um 24% af žjóšarframleišslu frį žvķ ķ fyrra. Af fréttunum mįtti rįša undraveršan rekstrarbata fyrirtękjanna, en svo er ekki.  Įstęša skuldalękkunar fyrirtękja er vegna afskrifta fjįrmįlafyrirtękja į skuldum žeirra eins og einnig kemur fram ķ ofangreindu riti.

Ekki kemur fram hvaš margir tugir eša hundruš milljarša voru afskrifuš į fyrirtękjunum. 

Ķ stašinn fyrir aš birta rangar fréttir og ekki fréttir ęttu fjölmišlar aš segja okkur fréttir t.d. hvaš mörg hundruš milljaršar hafa veriš afskrifašir af skuldum fyrirtękja ķ landinu.

Talsmenn fjįrmįlastofnana og ASĶ sem hafa amast viš skuldalękkun venjulegs fólks ętti sķšan aš fį ķ vištöl til aš gera okkur grein fyrir af hverju žaš er ķ lagi aš afskrifa skuldir į fyrirtęki en ekki hjį fólki.

Fréttamenn ęttu aš skoša žaš sem mįli skiptir og beina sjónum sķnum aš žvķ sem skiptir mįli fyrir fjöldann ķ staš žess aš vera stöšugt aš leita uppi einstaklingsbundin vandamįl raunveruleg, oršum aukin eša tilbśin.

Vantar ekki fleiri fréttamenn sem eru neytendavęnir og hafa metnaš til aš flytja fólki góšar og heildstęšar fréttir? 


Fall sparisjóšanna. Athyglisverš skżrsla

Eftir hrašlestur ķ gegn um įkvešna kafla skżrslu rannsóknarnefndar Alžingis um fall sparisjóšanna žį mį sjį aš efnistök og vinnubrögš eru fagleg og betri en ķ skżrslu rannsóknarnefndar Alžingis um fall višskiptabankanna. Sś skżrsla var stemmningsskżrsla skrifuš af fólki meš takmarkaša žekkingu į višfangsefninu og nefndarmenn gęttu ekki aš grundvallarreglum m.a. varšandi andmęlarétt.

Vištöl viš nefndarmenn ķ sparisjóšanefndinni eru lķka athyglisverš. Žar eru ekki gķfuryrši eša hępnar fullyršingar heldur mįlflutningnum hófstillt. Aš svo komnu mįli sżnist mér žvķ aš nefndin hafi skilaš góšu dagsverki ólķkt fyrri rannsóknarnefndum Alžingis ķ kjölfar bankahrunsins 2008.

Varšandi višbrögš stjórnvalda vegna sparisjóšanna mį sjį žį nišurstöšu nefndarinnar aš rįšleysi hafi veriš hjį rķkisstjórn Jóhönnu Siguršardóttir varšandi mįliš žar segir rannsóknarnefndin m.a. 

  " Žaš er mat rannsóknarnefndarinnar aš į įrunum 2008–2011 hafi rķkt sérstakar ašstęšur į ķslenskum fjįrmįlamarkaši og žvķ hafi fjįrmįlafyrirtękjum réttilega veriš veittur višbótarfrestur til aš koma eiginfjįrgrunni sķnum ķ lögmęlt horf samkvęmt 2. mįlsl. 4. mgr. 86. gr. laga nr. 161/2002. Žaš vitnar žó um óskżra lagaframkvęmd aš žrķr sparisjóšir hafi starfaš lengur en ķ 12 mįnuši eftir aš ljóst varš aš eiginfjįrhlutfall žeirra vęri undir lögbundnu lįgmarki."

Hér er vikiš aš  tilraunum Steingrķms J. Sigfśssonar žįverandi fjįrmįlarįšherra til aš halda lķfi ķ įkvešnum Sparisjóšum. Žęr ašgeršir rįšherrans meš tilstyrk og tilstušlan žįverandi forstjóra  Fjįrmįlaeftirlitsins Gunnars Andersen kostušu skattgreišendur meira en skuldaleišréttingin sem fjįrmįlarįšherra leggur til aš eigi sér staš mun kosta.

Mįlatilbśnašur Gušlaugs Žórs Žóršarsonar į sķšasta kjörtķmabili er stašfestur,  žegar hann gagnrżndi Steingrķm J. Sigfśsson og Gunnar Andersen fyrir fara ekki aš lögum varšandi eiginfjįrhlutfall sparisjóša. Gunnar Andersen sagši žaš rangt hjį žingmanninum og lagšist ķ hatursherferš gegn honum fyrir aš segja satt um lagabrot Gunnars Andersen og Steingrķms J. Sigfśssonar.

Fróšlegt veršur aš fylgjast meš umręšum um sparisjóšaskżrsluna į Alžingi og sjį hvort aš samhljómur veršur meš žeim flokksbręrunum Gušlaugi Žór Žóršarsyni sem stóš vaktina af mikilli prżši į sķšasta kjörtķmabili og Vilhjįlmi Bjarnasyni samflokksmanni hans sem var einn helsti sporgöngumašur Gunnars Andersen žįverandi forstjóra Fjįrmįlaeftirlitsins į sama tķma.  



Skuldaleišrétting, stjórnarsįttmįli og undanhlaupsmenn

Ķ stjórnarsįttmįla rķkisstjórnar Framsóknarflokks og Sjįlfstęšisflokks frį 22.5.2013 segir m.a.

" Rķkisstjórnin mun meš markvissum ašgeršum taka į skuldavanda ķslenskra heimila sem er til kominn vegna hinnar ófyrirsjįanlegu höfušstólshękkunar verštryggšra lįna sem leiddi af hruni fjįrmįlakerfisins. Grunnvišmišiš er aš nį fram leišréttingu vegna veršbólguskots įranna 2007–2010 en ķ žvķ augnamiši mį beita bęši beinni nišurfęrslu höfušstóls og skattalegum ašgeršum. Um veršur aš ręša almenna ašgerš óhįš lįntökutķma meš įherslu į jafnręši. Beita mį fjįrhęšartakmörkum vegna hęstu lįna og setja önnur skilyrši til aš tryggja jafnręši ķ framkvęmd og skilvirkni śrręša.

Ķ ljósi žess aš verštryggšar skuldir hękkušu og eignaverš lękkaši, m.a. vegna įhrifa af gjaldžroti fjįrmįlafyrirtękja og įhęttusękni žeirra ķ ašdraganda hrunsins, er rétt aš nżta svigrśm, sem aš öllum lķkindum myndast samhliša uppgjöri žrotabśanna, til aš koma til móts viš lįntakendur og žį sem lögšu sparnaš ķ heimili sķn, rétt eins og neyšarlögin tryggšu aš eignir žrotabśanna nżttust til aš verja peningalegar eignir og endurreisa innlenda bankastarfsemi. Rķkisstjórnin heldur žeim möguleika opnum aš stofna sérstakan leišréttingarsjóš til aš nį markmišum sķnum."

Stjórnarsįttmįlinn var samžykktur af flokksrįši Sjįlfstęšisflokksins nokkru sķšar. Ekki minnist ég žess aš nokkur žingmašur Sjįlfstęšisflokksins hefši neitt viš stjórnarsįttmįlann aš athuga en hafi allir fśslega greitt atkvęši meš honum.

Žaš skżtur žvķ skökku viš žegar formašur Sjįlfstęšisflokksins leggur fram stjórnarfrumvarp um leišréttingu verštryggšra skulda ķ samręmi viš stjórnarsįttmįlann aš žį skulu tveir žingmenn Sjįlfstęšisflokksins žeir Pétur Blöndal og Vilhjįlmur Bjarnason hlaupast undan merkjum og hafa allt į hornum sér varšandi frumvarp formannsins sem er žó ķ fullu samręmi viš stjórnarsįttmįlann.

Žó vissulega beri aš virša rétt žingmanna til aš hafa sķnar sérskošanir og žjóna lund sinni eftir atvikum žį veršur samt aš gera žį kröfu ķ borgaralegum flokki aš menn standi viš samninga og fylgi žvķ sem žeir hafa skuldbundiš sig til aš gera į kjörtķmabilinu.

Žaš skiptir mįli aš vel takist til um skuldaleišréttingu fyrir heimilin ķ landinu. En žaš er ekki nóg. Žaš veršur aš taka verštrygginguna af eldri lįnum sem allra fyrst. Annars mun nżtt veršbólguskot kaffęra heimilin į nżjan leik og fęra fjįrmįlastofnunum eignir fólksins į verštryggingarfatinu eins og svo oft įšur. 

Jafnręši og réttlęti  ķ žjóšfélaginu byggist ekki į einhliša rétti fjįrmįlastofnana til aš aršręna fólkiš ķ landinu. 


Abba og menningarelķtan

Žaš eru 40 įr frį žvķ aš Abba vann söngvakeppni Evrópu meš laginu Waterloo. Fįir trśšu žvķ žį aš Abba ętti eftir aš verša vinsęlasta dęgurlagahljómsveitin aš Bķtlunum undanskildum.

Mešlimir Abba höfšu reynt įrum saman įšur en žeir sigrušu meš Waterloo aš nį fręgš og frama. Įri įšur reyndi Abba aš komast ķ Evrópsku söngvakeppnina meš laginu "Ring Ring" en nįšu ekki įrangri, en žar sem lagiš seldist vel annarsstašar en ķ Svķžjóš og varš ofurvinsęlt įtti Abba greišari leiš įriš eftir.

Žó Abba ynni sigur var vinstri sinnaša sęnska menningarelķtan ekki įnęgš meš hljómsveitina hvorki fyrir né eftir. Einn sęnskur gagnrżnandi talaši um aš Abba vęri dęmi um "fįrsjśkt kapķtalķskt žjóšfélag"  žar sem fólki vęri svo ofgert meš vinnu aš žaš hefši ekki orku til aš hlusta į annaš en lįgmenningartónlist Abba.

Ef žeir einu sem njóta styrkja frį almenningi vegna listsköpunar sinnar kęmust įfram žį hefši Abba aldrei nįš vinsęldum og žannig er um marga fleiri topplistamenn fyrr og sķšar.

Hvaš sem öšur lķšur žį hefur tónlist Abba veriš einstök og žaš er hęgt aš žakka Abba fyrir aš hafa aušgaš tilveruna sķšustu 40 įr og žvķ višeigandi  aš segja  "Thank you for the music." 

 


Kęmi til greina aš žś verslašir ķ Krónunni?

Nokkrum sinnum hafa ašilar sem hugsa sér aš stofna nż stjórnmįlasamtök lįtiš kanna afstöšu fólks til slķkra samtaka meš žvķ aš spyrja hvort žaš gęti hugsaš sér aš styšja samtökin undir forustu įkvešins einstaklings.  Stór hluti fólks svarar aš jafnaši meš jįi. Reynslan sżnir žó aš ašeins lķtiš brot af jįsvarendum greišir slķku framboši atkvęši sitt.

Fólk er jįkvętt meš sama hętti og vęri spurt hvort žaš gęti hugsaš sér aš versla ķ Krónunni.

Ašilar sem hafa lįtiš kanna stušning meš žessum hętti hafa oršiš fyrir vonbrigšum žegar tališ var upp śr kjörkössunum. Ašrir horft į fylgiš gluša ķ burtu žegar stjórnmįlasamtökin voru stofnuš sbr. Lilja Mósesdóttir į sķšasta kjörtķmabili.

Nišurstaša śr skošanakönnunum sem bjóša upp į valkostina: "Kęmi til greina aš"  eša "Gętir žś hugsaš žér aš" gefa mjög takmarkašar vķsbendingar um raunverulegan stušning viš framboš.

Hópur fólks sem vill aš ķslendingar gangi ķ Evrópusambandiš hefur hug į žvķ aš stofna "hęgri" flokk sem hefši žaš sem eitt helsta barįttumįl.  Hvorki er ljóst ķ hverju hęgraš į aš vera fólgiš né hvaša önnur stefnumįl flokkurinn muni beita sér fyrir auk žess aš ganga ķ samband sem gerist stöšugt sósķalķskara meš hverju įrinu sem lķšur.

Noršmenn kusu tvisvar um ašild aš Evrópusambandinu. Žar  įttaši fólk sig į žvķ aš stušningur eša  andstaša viš Evrópusambandiš fer ekki eftir hefšbundnum  markalķnum stjórnmįlanna.   Žess vegna stofnušu t.d. Hęgra fólk ķ Noregi og Verkamannaflokksfólk samtök meš og móti og žegar atkvęšagreišslunni var lokiš var žetta įgreiningsmįl śr sögunni og jį og nei fólk śr hvorum flokknum fyrir sig sameinušust ķ flokkum sķnum įn nokkurra vandamįla.

Ašild aš Evrópusambandinu er spurning um hagsmuni žjóšarinnar og žess vegna getur engin sagt žaš meš vissu hvort žaš séu hagsmunir žjóšarinnar aš viš göngum ķ bandalagiš. Grundvöllur stjórnmįlastamtaka sem hefši žaš sem helsta barįttumįl aš ganga ķ Evrópusambandiš er žvķ vęgast sagt veikur.  

Forusta Sjįlfstęšisflokksins og sjįlfstęšisfólk žarf hins vegar aš skoša žaš hverju sętir aš įkvešinn hópur fólks sem hefur stutt Sjįlfstęšisflokkinn alla sķna tķš skuli nś vinna aš stofnun nżrra stjórnmįlastamtaka į vęgast sagt vafasömum forsendum og telur sér ekki lengur vęrt innan vébanda Sjįlfstęšisflokksins. 

Į sama tķma žarf aš huga aš žvķ hvernig į žvķ stendur aš Sjįlfstęšisflokkurinn hefur hvorki žaš fylgi meš žjóšinni né traust aš hann sé afgerandi forustuafl ķ ķslenskum stjórnmįlum eins og Sjįlfstęšisflokkurinn var frį stofnun hans 1929 fram til 2008.  Vill Sjįlfstęšisfólk sętta sig viš žaš?

Getur veriš aš forusta Sjįlfstęšisflokksins hafi ekki įttaš sig į žvķ aš naušsyn bar til aš treysta hugmyndafręšilegan grundvöll Sjįlfstęšisflokksins og žaš skipti höfušmįl en ekki skipulagsbreytingar.


Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fęrslur

Įgśst 2017
S M Ž M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (19.8.): 14
  • Sl. sólarhring: 19
  • Sl. viku: 253
  • Frį upphafi: 1397293

Annaš

  • Innlit ķ dag: 14
  • Innlit sl. viku: 222
  • Gestir ķ dag: 14
  • IP-tölur ķ dag: 14

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband