Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, september 2010

Žeir lįna Steingrķmur eyšir

Um svipaš leyti og Alžjóša gjaldeyrissjóšurinn tilkynnti aš hann ętlaši aš lįna til Ķslands 16 milljarša króna ķ kjölfar 3. endurskošunar efnahagsįętlunar stjórnvalda barst sś frétt aš Steingrķmur J. Sigfśsson fjįrmįlarįšherra mundi leggja fram frumvarp til fjįrlaga žar sem hallinn vęri nįlęgt hundraš milljöršum.

Eftir alla barįttuna viš aš fį lįn hjį Alžjóšagjaldeyrissjóšnum žį er stašan sś aš lįniš eftir 3. endurskošun dugar fyrir tveggja mįnaša órįšssķu Steingrķms J. Sigfśssonar ķ rķkisfjįrmįlum.

Viš žessar ašstęšur žį eru žaš ófyrirgefanleg afglöp ķ starfi fjįrmįlarįšherra aš reka rķkissjóš meš halla.

Aš įri lišnu žį hafa vextirnir af órįšssķu Steingrķms J. étiš upp lįniš frį Alžjóšagjaldeyrissjóšnum, en viš sitjum uppi meš skuldirnar en vonandi ekki Steingrķm J. sem rįšherra.


Pólitķsk grišrof

Allt venjulegt góšgjarnt fólk skilur aš ķ dag voru framin pólitķsk grišrof į Alžingi. Sś įkvöršun meiri hluta alžingismanna aš standa aš pólitķskri įkęru į hendur Geirs H. Haarde eru mikil ótķšindi.

Žegar griš hafa veriš rofin žį geta žeir sem slķkt gera ekki įtt von į žvķ aš žeim verši gefin griš žegar andstęšingar žeirra komast nęst ķ stöšu til aš lįta kné fylgja kviši svo sem Steingrķmur J. Sigfśsson og hyski hans stendur nś fyrir.

Įkęrendurnir į žingi įtta sig ekki  į hvaša žżšingu žaš hefur fyrir viršingu og oršspor žjóšarinnar aš standa aš įkęru eins og žeirri sem meirihluti Alžingis hefur samžykkt.  En žeir sitja uppi meš skömmina įn įbyrgšar.

Ég var einn fįrra žingmanna sem gagnrżndi efnahagsstjórnina į žingi įrin 2007 fram yfir bankahrun og varaši viš yfirvofandi kreppu haustiš 2008. En nś eru ķ hópi įkęrenda Geirs H. Haarde žįverandi forsętisrįšherra fólk sem talaši um slķka gagnrżni sem algera fįsinnu.

Pólitķski leikur Steingrķms J. Sigfśssonar og félaga hans er aš halda viš vitlausri umręšu um hruniš og berja į Sjįlfstęšisflokknum meš aš įkęra fyrrum formann hans til aš draga athyglina frį eigin getuleysi. 

Steingrķmur J. Sigfśsson leggur  fram frumvarp til fjįrlaga meš um hundraš milljarša halla til višbótar viš hundraš milljarša halla įrsins ķ įr.  Slķk forustu ķ žjóšmįlum sem Steingrķmur J. sżnir meš rįšsmennsku sinni sem fjįrmįlarįšherra er afglapahįttur og getur ekki leitt til annars en žjóšargjaldžrots.  Žaš er hin alvarlegi raunveruleiki sem įkęrendurnir į žingi hefšu įtt aš gefa meiri gaum en gagnslausri og ónżtri įkęru. 

Óstjórnin er ķ nśinu og eyšileggur möguleika žjóšarinnar ķ framtķšinni. Žaš er hinn alvarlegi raunveruleiki sem ónżt rķkisstjórn, ónżtt Alžingi  og žjóšin stendur frammi fyrir. Gegn žeirri óstjórn veršur žjóšin aš rķsa. 

 


Horft til baka

Į sama tķma og einstaklingar eru aš sligast undir okurskuldum verštryggingar og vaxta af įšur gengisbundnum lįnum og atvinnulķfiš er ķ vaxandi erfišleikum vegna óheyrilegs fjįrmagnskostnašar talar Alžingi svo dögum og vikum skiptir um fortķšina.

Fortķšin hleypur ekki frį okkur hśn er hluti af žeim raunveruleika sem viš veršum aš bśa viš hvort sem okkur lķkar betur eša verr. Hins vegar lifir fólk ķ nśinu og gerir įętlanir fyrir framtķšina. Alžingi og rķkisstjórn er sannarlega ekki aš vandręšast meš žį hluti. Fortķšarvandinn er žaš sem hefur forgang.  Samt sem įšur hafa auglżsingar um naušungaruppboš aldrei veriš fleiri og greišsluvandi jafn margra einstaklinga aldrei veriš meiri.

Er ekki eitthvaš bogiš viš svona forgangsröšun?


Til hamingju Jóhanna Siguršardóttir

Žaš var gaman aš sjį aš Jóhanna Siguršardóttir stóšst prófiš gagnvart nefnd Atla Gķslasonar og gaf nefndinni ķ raun falleinkunn meš žeirri gagnrżni sem hśn hafši uppi į störf og nišurstöšur nefndarinnar. Žį var einkar athyglivert aš sjį formann nefndarinnar Atla hinn vammlausa Gķslason koma fram eftir aš forsętisrįšherra hafši lżst skošun sinni į störfum hans og hóta stjórnarslitum.

Störf nefndar Atla Gķslasonar eru verulega įmęlisverš. Ķ fyrsta lagi tók nefndin nišurstöšu rannsóknarnefndar Alžingis eins og Guš hafši sagt žaš sem ķ skżrslunni stendur ķ staš žess aš skoša skżrslu žessara žriggja mistęku og sumra vanhęfu nefndarmanna meš gagnrżnum huga eins og žingnefnd meš meiri sjįlfsviršingu hefši gert.  Žetta gerši žingmannanefndin žó aš fjölmargir mįlsmetandi einstaklingar og forstöšumenn stofnana hafi bent į misferlur og rangfęrslur ķ skżrslu rannsóknarnefndar Alžingis.

Ķ öšru lagi žį dregur nefndin ekki réttar nišurstöšur af gefnum forsendum.

Ķ žrišja lagi žį var engin  sjįlfstęš rannsókn eša athugun gerš af hįlfu žingmannanefndarinnar sem varpaš gęti skżrara ljósi eša dregiš fram frekari stašreyndir mįlsins en žegar hafši veriš gert.

Ķ fjórša lagi og žaš er mikilvęgast žį sįst Atla Gķslasyni og mešnefndarmönnum hans algerlega yfir žį mikilvęgu stašreynd aš engin sį bankahruniš fyrir og meira aš segja Atli Gķslason gerši ekki athugasemd viš žaš žegar neyšarlögin voru sett aš Kaupžing banki fengi lįn hjį Sešlabankanum žar sem tališ var aš hann gęti stašist alžjóšlegu fjįrmįlakreppuna sem var höfušorsök bankahrunsins į Ķslandi sem ķ öšrum vestręnum löndum.

Ķ Bretlandi, Bandarķkjunum og Ķrlandi žar sem rannsókn į žessum mįlum fer nś fram er meginžunginn į banka- og fjįrmįlageirann, en ķ žessum löndum dettur engum ķ hug aš stjórnmįlamenn hafi haft meš žetta aš gera aš öšru leyti en žvķ aš žeir hafi magnaš kreppuna meš žvķ aš eyša um efni fram og aukiš rķkisśtgjöld ķ takt viš banka- og eignabóluna.

Sama į viš hér į landi. Stjórnmįlamenn höfšu ekkert meš bankahruniš aš gera. Hins vegar hefur žaš žjónaš Vinstri gręnum, forustumönnum hinna föllnu banka og śtrįsarvķkingunum svonefndu aš żta įbyrgšinni į stjórnmįlamenn og įkvešna rķkisstarfsmenn. Žar er žessi žokkafulla breišfylking ķ vanheilögu sambandi til aš vinna gegn heilbrigšri skynsemi og rökręnni hugsun aš verki.

Fęra mį rök aš žvķ aš mestu mistök ķslenskra stjórnmįlamanna hafi veriš aš auka rķkisśtgjöld alla žessa öld langt umfram žaš sem ešlilegt er. Rķkisstjórn Geirs H. Haarde og Ingibjargar Sólrśnar ber įbyrgš į žvķ aš hafa hękkaš rķkistśgjöld verulega meš alvarlegum afleišinum. En žaš voru ekki Atli Gķslason og Steingrķmur J. Sigfśsson sem gagnrżndu žaš.  Žaš gerši hins vegar sį sem žetta ritar og gjörvallur žingflokkur Framsóknar undir forustu žess merka stjórnmįlamanns Gušna Įgśstssonar žįverandi formanns flokksins.

Ég verš aš višurkenna žaš aš ég hafši Jóhönnu Siguršardóttur fyrir rangri sök žar sem ég taldi aš hśn vęri sammįla cut and paste įliti nefndar Atla Gķslasonar. Ég biš Jóhönnu afsökunar į žvķ. Um leiš vona ég aš žeir nytsömu sakleysingjar sem fylgdu Atla Gķslasyni aš mįlum sjįi nś betur en įšur hversu alvarlegan pólitķskan leik Hreyfingin og Vinstri gręnir eru aš reyna aš leika. 

Žaš į aš fella tillögur um įkęrur į hendur rįšherrum og žaš į aš lįta Vinstri gręna koma fram hótunum sķnum um stjórnarslit. Žį vęri hęgt aš mynda rķkisstjórn sem kemur žjóšinni śr žeirri stöšun og kyrrstöšu sem stefna Vinstri gręnna hefur komiš žjóšinni ķ.

 


Meš hreina samvisku

Atli Gķslason er bśinn aš taka žaš fram 73 sinnum ķ dag, aš hann sé meš hreina samvisku. Žaš hvarflar aš manni žegar svona er talaš aš maškur sé  ķ mysunni eša į önglinum žegar slķkt er bannaš.

Įkęrur žęr sem Atli Gķslason męlir fyrir į hendur nokkrum fyrrverandi rįšherrum snśast ekkert um samvisku Atla enda žar um matskennda višmišun aš ręša og kemur mįlinu ekkert viš. 

Athyglivert var aš hlusta į Žór Saari og Birgittu Jónsdóttur halda žvķ fram aš krafa žingmanna um aš fį aš sjį öll gögn, sem lęgu til grundvallar kęrutillögunum,  vęri frįleit. Žeim fannst formlegheitin alveg fįrįnleg. Formlegheitin eru samt umgjörš um mannréttindi.

Athyglivert aš fylgjast meš žingmönnum Hreyfingarinnar og Vinstri gręnna sem eru bśnir aš taka afstöšu įn žess aš skoša öll gögn. Hvikasti talsmašur žessa fólks Steingrķmur J. Sigfśsson talaši meš sama hętti og žau Žór og Birgitta og vķsaši enn til žess aš nefnd flokksbróšur hans Atla hefši unniš gott starf og žaš žyrfti ekki frekari vitnanna viš.   

Vonandi sjį žingmenn Samfylkingarinnar og Framsóknar aš žeir hafa veriš leiddir śt į vafasamar brautir meš žvķ aš ljį mįls į žeim pólitķsku įkęrum sem Atli Gķslason og Steingrķmur J. Sigfśsson berjast nś sem hatrammast fyrir įsamt allt of mörgum nytsömum sakleysingjum.

Hver į sķšan aš bera įbyrgš į kęrunum. Mun Atli Gķslason axla įbyrgš į žvķ žegar žeir sem hann kęrir verša sżknašir? Hvorki hann né Steingrķmur munu greiša žęr bętur, rķkiš veršur aš greiša žęr.

Žegar upp veršur stašiš hvaš sem tautar og raular mun Atli Gķslason segja. Jį en ég er meš hreina samvisku. En samviska Atla Gķslasonar alžingismanns borgar ekki  žęr hundrušir milljóna sem kęrur hans munu kosta žjóšina komi til žeirra.


Vonbrigši

Nišurstaša Hęstaréttar ķ vaxtamįlinu var vissulega vonbrigši og žvert į žaš sem ég taldi aš yrši nišurstašan.  Hęstiréttur rökstyšur nišurstöšu sķna meš allt öšrum hętti en hérašsdómur og vķsar til žess aš žar sem aš gengisvišmišun hafi veriš dęmd ólögleg žį geti vextir sem bundnir eru viš slķka gengisvišmišun ekki stašist.

Samt sem įšur žį er veriš aš vķkja til hlišar umsömdu vaxtaįkvęši hvaš varšar prósentutölu vaxta og žar sem aš mjög rśm endurskošunarįkvęši eru ķ žeim lįnssamningum sem um ręšir žį finnst mér aš ešlilegra hefši veriš aš halda sig viš vaxtaįkvöršun lįnssamninganna.

En Hęstiréttur er Hęstiréttur og hvort sem okkur lķkar betur eša verr žį į hann sķšasta oršiš svo fremi mįli verši ekki vķsaš til yfiržjóšlegs dómstóls.

Nś er hins vegar spurningin hvaš rķkisstjórnin  ętlar aš gera. Spurning er um greišsluvilja og greišslugetu fólks og smįatvinnurekenda. Žaš į jafnt viš um žessi svonefndu gengislįn sem og verštryggšu lįnin.  Žaš žżšir ekki aš ętlast til žess aš unga fólkiš į Ķslandi verši bundiš ķ skuldafjötra sem žaš getur aldrei rįšiš viš og berjist viš žaš vonlausri barįttu aš eignast eitthvaš sem er jafnóšum tekiš frį žvķ meš vaxtaokri og verštryggingu. Heldur einhver aš žaš verši einhver žjóšarsįtt um slķka skipan.  Annarsstašar en hjį verkalżšs- og atvinnurekendum.

Gylfi Arnbjörnsson er sjįlfsagt feginn nišurstöšu Hęstaréttar ķ žessu mįli en skyldi hann tala fyrir hinn almenna launamann ķ žvķ mįli?


Vaxtadómur

Mér žykir lķklegt aš Hęstiréttur kveši upp dóm ķ svonefndu vaxtamįli į morgun fimmtudag.

Ķ kvöld var kynnt įrshlutauppgjör Arion banka fyrir fyrstu 6 mįnuši įrsins 2010 en skv. žvķ er aršsemi eigin fjįr yfir 17% og hagnašur bankans er tugur milljarša.  Nżlega skilaši Ķslandsbanki įlķka uppgjöri. Žaš er žvķ ljóst aš bankarnir žola aš fólkiš ķ landinu bśi viš svipuš lįnakjör og fólk ķ nįgrannalöndum okkar.

Ég į ekki von į öšru en aš Hęstiréttur stašfesti įkvęši stašalsamninga um svonefnd gengislįn um vexti og hnekki hérašsdómnum hvaš žaš varšar. 

Meš žvķ aš dęma neytendum ķ vil ķ žessu mįli gerir žaš fólki og fyrirtękjum sem tóku slķk lįn kleyft aš standa viš skuldbindingar sķnar og bśa viš lįnakjör sem eru sambęrileg lįnakjörum sem eru ķ okkar heimshluta.  Slķkur dómur gerir žį lķka kröfu til aš verštryggšu lįnin verši leišrétt žegar ķ staš og rįn verštryggingarinnar verši ekki lįtiš višgangast lengur.

Ljóst er mišaš viš įrshlutauppgjör bankanna aš žaš er hęgt aš koma į lįnakerfi į Ķslandi sem bżšur fólki upp į sambęrileg kjör og gilda ķ nįgrannalöndum okkar. Allt annaš er óžolandi og leišir til žess aš engin sįtt getur oršiš ķ žjóšfélaginu. 

Žjófur verštryggingarinnar mį ekki lengur leika lausum hala og stela eignum fólksins ķ landinu. 


Spunameistarinn Steingrķmur

Athyglivert var aš fylgjast meš įnęgju Steingrķms J. Sigfśssonar žegar hann tók viš endursögninni sem nefnd Atla Gķslasonar śtbjó śr skżrslu Rannsóknarnendar Alžingis. Hann byrjaši į aš lżsa hversu gott verk nefnd Atla hefši unniš og sagši sķšan ķ blįlok vištalsins aš nś ętlaši hann heim aš lesa nišurstöšu nefndarinnar. 

Svona gera engir nema snillingar aš vita fyrirfram aš firna gott verk hafi veriš unniš įšur en žeir kynna sér mįliš. 

 

 


Af hverju įkęra menn ekki Bush eša Brown?

Af hverju dettur engum ķ hug ķ Bandarķkjunum aš įkęra žį Hank Paulson fyrrum fjįrmįla-og bankamįlarįšherra og Bush jr. fyrrum forseta? Af hverju įkęra Bandarķkjamenn ekki žessa menn fyrir aš hafa bakaš bandarķsku žjóšinni žśsunda millarša dollara skuldbindingar viš björgun banka.

Af hverju dettur engum manni ķ hug ķ Bretlandi aš įkęra žį Alstair Darling fyrrum fjįrmįlarįšherra og Gordon Brown fyrrum forsętisrįšherra vegna bankahruns og taka į skattgreišendur žśsunda milljarša punda skuldbindingar til aš bjarga bönkum?

Af hverju žurfum viš hér į Ķslandi aš fara ķ vonlausar glórulausar sérleišir?

Į sama tķma og rķkisstjórn Bretlands gerir sér grein fyrir žeim alvarlega vanda sem viš er aš eiga og įkvešur stórfelldan nišurskurš rķkisśtgjalda įkveša žau Jóhanna og Steingrķmur aš halda partķinu įfram og reka rķkissjóš meš halla.

Hvernig var žaš annars. Sat ekki Jóhanna Siguršardóttir ķ 4 manna rķkisfjįrmįlahóp rķkisstjórnar Geirs H. Haarde? Eru žį ekki rķkari įstęšur til aš kęra hana enn Björgvin Siguršsson?  Žaš er aš segja ef menn eru svo skyni skroppnir aš vilja fara ķ sérleišir pólitķskra hefndarašgerša.


Sporin hręša

Žingmannanefnd Atla Gķslasonar til aš fjalla um skżrslu rannsóknarnefndar Alžingis fór fram į žaš viš rķkissaksóknara meš bréfi 14.5.s.l. aš hann tęki mįl fjögurra fyrrum embęttismanna til rannsóknar og įkęru eftir atvikum. Ķ svari rķkissaksóknara  frį 7. jśnķ s.l. kemur fram:

"Nišurstaša setts rķkissaksóknara er sś aš umfjöllunarefni og įlyktanir rannsóknarnefndar Alžingis į köflum 21.5.5. og 21.5.6. gefi aš svo stöddu ekki tilefni til aš efna til sakamįlarannsóknar į hendur Davķš Oddssyni, Eirķki Gušnasyni, Ingimundi Frišrikssyni og Jónasi Fr. Jónssyni."

Meš einföldum įbendingum sżndi rķkissaksóknari fram į žaš ķ ofangreindu svari sķnu aš įlyktanir og įkęrugleši žingmannanefndar Atla Gķslasonar ętti ekki viš efnisleg rök aš styšjast.

Ķ dag ętlar žessi sama žingmannanefnd aš skila įliti til Alžingis og óneitanlega hręša vanhugsuš óheillaspor sem nefndin hefur žegar stigiš.

Jónas Jónsson frį Hriflu var dómsmįlarįšherra  į įrunum 1927 til 1932, hann hafši žį žaš vald sem dómsmįlarįšherra aš fyrirskipa sakamįlarannsóknir gegn mönnum og hafši einnig žaš vald aš įkveša hvort refsimįl skyldi höfša į hendur fólki.  Atburšir žessara įra og glögg hugsun og skilningur į mannréttindum varš til žess aš dr. Gunnar Thoroddsen fyrrum prófessor ķ lögum og forsętisrįšherra flutti frumvarp į Alžingi um opinberan įkęranda og sagši žar m.a. ķ framsöguręšu sinni:

"Žaš hefur geysimikla žżšingu ķ hverra höndum įkęruvaldiš er og hvernig meš žaš er fariš. Žaš er hin mesta naušsyn, aš žaš sé ķ höndum góšra og réttsżnna manna og aš  žvķ sé beitt meš fullu rétlęti. Ķ mešferš žessa er tvenns aš gęta. Annars vegar, aš žvķ sé beitt gegn öllum žeim, sem glępi hafa drżgt, og hins vegar, aš žvķ sé ekki beitt gegn saklausum mönnum.

Žaš getur haft geigvęnleg įhrif, ef mašur er įkęršur fyrir afbrot, sem hann er alsaklaus af, jafnvel žótt hann verši sżknašur aš lokum. Įkęran ein, meš öllum žeim réttarhöldum og vitnaleišslum, varšhaldi, yfirheyrslum og umtali manna ķmilli sem sakamįlarannsókn eru samfara getur gert honum slķkt tjón, bęši andlega og efnalega aš hann bķši žess seint bętur."

Óneitanlega hefur nefnd Atla Gķslasonar žegar komiš fram meš tilmęli og įbendingar sem benda til aš alla vega vilji meiri hluta nefndarinnar sé aš koma į pólitķskum réttarhöldum jafnvel žó aš formašur nefndarinnar hljóti aš įtta sig į aš lögin um Landsdóm eru śrelt og standast ekki įkvęši laga nr. 62/1994  um  mannréttindasįttmįla Evrópu sbr. m.a. 2.gr samningsvišauka nr. 7. Einnig mętti nefna įkvęši 1. mgr. 6 gr. samningsins og fleira.

Verši žaš raunin aš Alžingi įkveši aš efna til pólitķskra réttarhalda, sem ég tel einsżnt aš muni enda meš mikilli sneypuför žess įkęruvalds, žį mį bśast viš aukinni lausung ķ žjóšfélaginu og aukinni hęttu į pólitķskum hefndarašgeršum gegn pólitķskum andstęšingum. 

Įkvęši um rįšherraįbyrgš og lögin um Landsdóm voru sett til aš reyna aš fyrirbyggja žaš fyrst og fremst aš rįšherra misbeitti valdi sķnu eša afvegaleiddi löggjafarvaldiš meš röngum upplżsingum. Resiįbyrgš rįšherra byggist ekki į žvķ aš hann hefši getaš gert betur į grundvelli sķšari tķma skżringa.

Óneitanlega óttast ég žaš aš Alžingi setji enn meira nišur viš mešferš žessa mįls en oršiš er nś žegar.  Samt sem įšur vonast ég til aš Alžingismenn lįti ekki ķmyndaša stundarhagsmuni og pópślisma byrgja sér sżn eša taki ómįlefnalega afstöšu sem getur kostaš rķkiš mikil śtgjöld og įlitshnekki žegar upp er stašiš.

Pólitķskt vald į ekki aš įkveša saksókn eša réttarhöld. Mešan įkęruvaldi um rįšherraįbyrgš hefur ekki veriš komiš śr höndum pólitķska valdsins žį veršur žvķ ekki beitt svo vel fari. Alžingismenn ęttu žvķ aš sammęlast um aš setja nśtķmaleg įkvęši um rįšherraįbyrgš og Landsdóm sem standast žęr kröfur sem nś eru geršar varšandi įkęrur og mįlsmešferš ķ sakamįlum. 

Žegar grannt er skošaš eru engar forsendur til aš höfša mįl į hendur žeim fjórum fyrrverandi rįšherrum sem nafngreindir hafa veriš ķ fréttum.  Įkęrur į hendur žeim munu žvķ byggjast į pólitķsku mati og frišžęgingarašgeršum aš hętti stjórnvalda ķ rķkjum sem viš teljum okkur ekki eiga samleiš meš.


Nęsta sķša »

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fęrslur

Okt. 2017
S M Ž M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (17.10.): 237
  • Sl. sólarhring: 895
  • Sl. viku: 2807
  • Frį upphafi: 1422969

Annaš

  • Innlit ķ dag: 220
  • Innlit sl. viku: 2463
  • Gestir ķ dag: 219
  • IP-tölur ķ dag: 216

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband