Leita í fréttum mbl.is

Fćrsluflokkur: Fjölmiđlar

Dómarar í sjálfs síns sök

Dómarar á íţróttaleikjum sćta oft ámćli fyrir ađ vera lélegir eđa dćma illa. Sjaldnast eru ţeir ţó sakađir um óheiđarleika. Gagnrýnin lítur ađ ţví ađ ţeir séu ekki nógu góđir. 

Ríkisútvarpiđ rekur fjölmenna fréttastofu. Fréttamennirnir taka ákvörđun um hvađ ţyki fréttnćmt og hvađ ekki. Iđulega hefur veriđ á ţađ bent, ađ ţessi fréttastofa sinni hlutverki sínu illa. Fréttir séu lélegar en ţó ţađ sem verra er ađ ţađ sé ekki fullkominn heiđarleiki í framsetningu frétta vegna pólitískrar afstöđu fréttamanna. Ţá virđist sem ađ RÚV sé ćtíđ málsvari einnar skođunar og afstöđu sbr. kastljósţćtti og kveik. Ađrar skođanir en ţćr einu réttu ađ mati fréttamanna RÚV fá ađ komast ađ.

Á valdatíma Donald Trump Bandaríkjaforseta leiđ varla sá dagur, ađ fréttastofa RÚV segđi ekki fréttir af válegum tíđinum í Bandaríkjunum eđa hvađ Trump vćri hrođalega vitlaus. Morgufréttir byrjuđu nánast alltaf á ţví ţegar Kóvídiđ kom, hvađ margir hefđi smitast daginn áđur í Bandaríkjunum og síđan var hamrađ á ţví daginn á enda međ ýmsmum tilbrigđum. 

Ţegar Joe Biden tók viđ hurfu ţessar fréttir úr  RÚV. Gat veriđ ađ ţá hefđi ekkert fréttnćmt veriđ ađ gerast í ţví landi? 

Ţessa dagana undir stjórn Joe Biden, eru innlagnir á spítala í Bandaríkjunum fleiri en nokkru sinni fyrr. Verđbólga er hćrri en hún hefur veriđ síđustu fjóra áratugina og ţeir sem eru ánćgđir međ störf forsetans eru einungis 33% ţjóđarinnar eđa 5% fćrri en voru ánćgđir međ störf Trump á sama tíma. Af hverju ţykir fréttamönnum RÚV ţetta ekki fréttaefni? Ţćr hefđu vafalaust veriđ stórfréttir hefđi Trump veriđ forseti.

Íţróttadómarar eru stundum lélegir af ţví ađ ţeim yfirsést. En ţađ lćđist ađ mörgum sá grunur,ađ fréttastofa RÚV sé ekki bara léleg vegna ţess ađ ţeim hafi yfirsést. 

Svo miklu varđar á íţróttaleikjum,ađ ţađ eru sérstakir eftirlitsdómarar og hćgt er ađ endurskođa dóma međ ţví ađ horfa á upptökur. Fréttamenn RÚV hafa enga eftirlitsdómara til ađ fylgjast međ ađ ţeir halli ekki réttu máli og ađhald og eftirlit međ fréttstofunni er ekkert. 


Inntakiđ sem reynt er ađ fela.

Í helstu jóla kvikmynd ţessara jóla segir frá stráknum Nikulási,búsettum í norđanverđu Finnlandi og var kallađur Christmas. Sagan snýst um hnípna ţjóđ í vanda, sem leitar ađ einhverju sem geti orđiđ til ađ bćta ţjóđlífiđ. Hópur manna fer ađ leita ađ Álfheimum ţar sem ćtlađ er ađ finna megi gleđina og hamingjuna. Nikulás finnur Álfheima og setur í gang verkstćđi jólasveinsins og dreifir gjöfum einu sinni á ári. 

Jólin urđu skv. ţessu til í Álfheimum. Inntak ţeirra er međ öllu óljóst utan ţess, ađ Nikulás fer um á hreindýri og dreifir gjöfum. Ţannig er nútímasagan um jólin.

Ţetta fellur vel ađ ţeirri hugmyndafrćđi, ađ aftengja jólin algerlega frá kristinni trú og helgisögunni um fćđingu Jesú og einn liđur enn í ţeirri viđleitni, ađ rótslíta kristnar ţjóđir algerlega frá kristilegum grundvelli menningar sinnar. Ţegar sagan ţvćlist fyrir er gripiđ til sögufölsunar eins og sést víđa í kvikmyndaheiminum. Álíka merkileg sagnfrćđi eins og sagan um hinn norska Jesú,sem átti ađ hafa veriđ drepinn af Finnum, sem gerđu innrás. Norđmenn nútímans eru ţó međ ţađ algerlega á hreinu, ađ Jesús hafi ekki fćđst í Noregi ţar sem ađ vitringarnir komu ađ austan og ţeir telja ađ ţó leitađ yrđi međ logandi ljósi mundu ţrír vitringar ekki finnast í Svíţjóđ.

Ţađ endar sjálfsagt međ ţví ađ fólk telur ađ Bart Simpson í ţáttunum um Simpson fjölskylduna, hafi rétt fyrir sér ţegar hann lítur upp úr kauptíđinni og gjöfunum og segir: 

"Erum viđ ekki ađ gleyma raunverulegu inntaki jólanna. Afmćli jólasveinsins".

 


Fórnarlambiđ

Í janúar 2019 tilkynnti leikarinn Jussie Smollet, sem er dökkur á hörund, til lögreglu í Síkakó í Bandaríkjunum, alvarlegan hatursglćp gegn sér. Hann sagđi ađ tveir hvítir menn hefđu ráđist á sig bariđ sig vegna kynţáttar hans, kallađ hann ýmsum ónefnum og hellt yfir hann litarefni. Af ţessu tilefni sagđi leikarinn, ađ ţetta vćri ţađ sem viđ mćtti búast í svona MAGA landi (make America great again)og vísađi ţar til Donald Trump. 

Fjölmiđlar um allan heim fóru hamförum yfir ţví hverskonar ríki Bandaríkin vćru orđin undir stjórn Trump, ţar sem hvítir rasistar teldu sér allt leyfilegt. Frambjóđendur Demókrata notuđu ţennan "rasíska hatursglćp" út í ćsar.

Ekki er allt sem sýnist. Í ljós kom,ađ árásarmennirnir á Smollet voru ekki hvítir heldur ţeldökkir Nígeríumenn. Ţađ sem meira var Smollet borgađi ţeim fyrir ađ sviđsetja árásina, alls 3.500 dollara og 100 dollara í útgjöld fyrir litarefniđ. Dómstóll í Síkakó dćmdi Smollet sekan á fimmtudagskvöldiđ fyrir ađ sviđsetja árásina og ljúga ađ lögreglu varđandi atburđinn.

Fróđlegt verđur ađ sjá hvort talsmenn Demókrata sem gerđu máliđ ađ áróđursatriđi í síđustu kosningum, leiđrétti og biđjist afsökunar. Sjálfsagt gera ţeir ţađ ekki frekar en fjölmiđlarnir sem fóru hamförum. Reynt verđur af ţessum ađilum ađ ţegja um máliđ.

Lygin hleypur iđulega marga hringi umhverfis hnöttinn  á međan sannleikurinn er enn ađ reima á sig skóna. 


Áhrif út yfir gröf og dauđa.

Margrét Thatcher er einn merkasti stjórnmálamađur veraldarinnar síđari hluta 20.aldarinnar. Hún og Davíđ Oddsson eiga ţađ sameiginlegt, ađ bjáti eitthvađ á hjá fólki vinstra megin viđ miđlínu stjórnmálanna er nćrtćkast ađ kenna ţeim um. 

Loftslagsráđstefna Sameinuđu ţjóđanna á ađ hefjast í Glasgow um nćstu helgi og svo virđist, sem Glasgow sé nú sem oftast međ sóđalegustu borgum á norđurhveli jarđar, ţar sem rottugangur og óhreinindi eru ógn viđ lýđheilsu fólks í borginni. 

Formađur borgarráđs Glasgow  Susan Aitken frá skoska ţjóđarflokknum er međ ţađ á hreinu, ađ ástćđa ţess, ađ Glasgow skuli vera međ sóđalegustu borgum veraldar, sé Margaret Thatcher ađ kenna. Vinstra fólk á yfirleitt ekki í erfiđleikum međ ađ finna blóraböggla og kenna öllum öđrum um en sjálfum sér og og varast ađ  horfast í augu viđ afleiđingar  sósíalískra stjórnunarhátta sinna.

Mikill má máttur Margaret Thatcher vera fyrst hún nú rúmum 30 árum eftir ađ hún lét af embćtti sem forsćtisráđherra og rúmum 8 árum eftir ađ hún andađist ber alla ábyrgđ á sóđaskapnum og rottuganginum í Glasgow eins og borgarráđsformađurinn í heldur fram.

Sérkennilegt ađ svona snargalin umrćđa skuli eiga sér stađ og ţađ frá fólki sem gegnir mikilvćgum áhrifastöđum og vinstri fjölmiđlaelítan lćtur sem ekkert sé og tekur jafnvel undir bulliđ.

 


Danskurinn og fjandskurinn

Stefán Ólafsson í Vallanesi orti á 17.öld eftirfarandi um kaupmanninn á Djúpavogi:

"Danskurinn og fjandskurinn á Djúpavog

 hann dregur ađ sér auđinn viđ brimseltusog

 međ fjandlega gilding og falska vog

 fari betur ađ reyrđist um hálsinn hans tog."

Mér datt ţessi vísa í hug ţegar ég heyrđi lögregluyfirvöld í Noregi taka ţađ sérstaklega fram, ađ mađurinn sem framdi hryđjuverkiđ í Kongsberg ţar í landi vćri danskur. 

Í sjálfu sér er eđlilegt ađ fréttamiđlar geri grein fyrir ţví hvađan mađurinn er auk frekari upplýsinga um hann. Ţađ sem er öđruvísi en jafnan er ađ fréttamiđlar birta almennt ekki slíkar upplýsingar. Hćtt var ađ birta slíkar upplýsingar og taliđ jađra viđ rasisma ađ gera ţađ sérstaklega ţegar framin voru skipuleg hryđjuverk múslima á borgara Vestur Evrópu. 

Ţýskir, franskir og breskir fjölmiđlar gefa almennt ekkert uppi varđandi slíka árásarmenn nema vćri hćgt ađ segja ađ ţeir vćru ţýskir,franskir eđa breskir ríkisborgarar jafnvel ţó ađ uppruni ţeirra vćri í Íslömsku ríki. Ţagađ er, ef uppruni ţeirra er t.d. í Sýrlandi, Marokkó, Afganistan eđa Írak. 

Ţegar ţeir sem ábyrgđ báru á ţessari stefnu fjölmiđla á Vesturlöndum hafa veriđ spurđir af hverju ţeir hafi ţessa stefnu, hefur jafnan veriđ boriđ viđ ađ fjölmiđlar vilji ekki kynda undir óróa í ţjóđfélaginu, ekki stuđla ađ rasisma eđa reiđi gagnvart einstökum ţjóđfélagshópum.

Í samrćmi viđ ţessa samstilltu stefnu fjölmiđla á Vesturlöndum er ţví óeđlilegt ađ segja frá ţví ađ árásarmađurinn sé Dani, en ţess er sérstaklega getiđ í vestrćnum fréttamiđlum. Í ţessum sömu fréttamiđlum er nánast aukaatriđi ef á ţađ er minnst, ađ mađurinn sé múslimi. Ađ sjálfsögđu hlaut ţađ ađ vera ađalatriđi ađ illyrmiđ  vćri danskur. 

Um Danskinn gilda greinilega ađrar viđmđiđanir enda engin sem býst viđ neinu illu af ţeim ekki einu sinni ţeir sem búa nú á Djúpavogi. 

 

  


Sérkennilegar stađreyndir

Á síđasta ári ţví herrans ári 2020 drundi daglega sem fyrsta frétt í útvarpi ríkisins og í öllum fréttatímum til kvölds, ađ svo og svo margir hefđu dáiđ í Bandaríkjunum úr Kóvíd og svona margir hefđu smitast. Af fréttunum ađ dćma mátti ćtla ađ óbćrilegt hryllingsástand vćri í Bandaríkjunum ólíkt öllu öđru og mun verra en annarsstađar á heimsbyggđinni. 

Ţessi fréttaflutningur útvarps ríkisins hélt áfram fyrstu daga í janúar, en síđan hvarf hann međ valdatöku nýs forseta Joe Biden og hamfara Kóvíd fréttir hafa ekki veriđ á ţeim fréttamiđli síđan. 

En hvađ gerđist? Hurfu hörmungar Kóvíd daginn sem Joe Biden tók viđ völdum? Ţeir sem hlusta á útvarp íslenska ríkisins eingöngu hlutu ađ álykta sem svo.

Ţađ skýtur ţví skökku viđ ţegar alţjóđa fréttastofan Al Jaseera birtir frétt um ţađ í dag, ađ fleiri hafi látist í Bandaríkjunum af völdum Kóvíd á árinu 2021 en áriđ 2020.

Skrýtiđ ađ ţessi stađreynd skuli alveg hafa fariđ fram hjá fréttamönnum hamfaraútsvarps ríkisins. 


Hinir alvitru

Samfylkingin fékk undir 10% atkvćđa í síđustu Alţingiskosningum. Í rúman áratug hefur ţessi flokkur veriđ smáflokkur. 

Ţađ skýtur ţví nokkuđ skökku viđ ađ 90% af ţeim sem Ríkissjónvarpiđ kallar til sem "sérfrćđinga" til ađ fjalla um mál skuli vera innvígđir og innmúrađ Samfylkingarfólk. Nánast ekkert Sjálfstćđisfólk eđa Framsóknarfólk er kallađ til. Greinilegt ađ stjórnendum fréttastofu og Kastljóss Ríkissjónvarpsins finnst ekki vera önnur sérfrćđi sem mark sé á takandi en Samfylkingarsérfrćđi. 

Sem betur fer er ţjóđin á annarri skođun.

En hvađ getur Ríkissjónvarp lengi veriđ Ríkissjónvarp, sem hafnar ţví ađ meirihluti ţjóđarinnar og meirihlutaviđhorf fái sambćrilega umfjöllun og auglýsingu og Samfylkingar"sérfrćđin"? 

 

 


Ímyndarstjórnmál

Kosningum til Alţingis er ađ ljúka. Sennilega hefur kosningabaráttan aldrei veriđ eins málefnasnauđ og örugglega hefur barátta flokkana aldrei snúist eins mikiđ um persónu formanna stjórnmálaflokkanna. 

Foringi stjórnmálaflokks hefur í síauknum mćli úrslitaţýđingu um gengi eđa gengisleysi hans og ţví eđlilegt ađ aulýsa persónu hans og reyna ađ skapa jákvćđa ímynd. Einstakir frambjóđendur og málefni skipta stöđugt minna máli í baráttunni.

Sigur og tap flokkana verđa ţá um leiđ sigur eđa tap viđkomandi forustumanna. 

Allt er ţetta skiljanlegt í heimi ţar sem áhuginn á pólitískri umrćđu og stefnumálum flokkana fer sífellt minnkandi. Á sama tíma hefur ţađ leitt til ţess, ađ ímyndarfrćđingarnir búa til foringja, sem eru eđlislíkir í málflutningi og áherslum og ţeir sjálfir sjá sig ekki í öđru hlutverki en ţví. Ţannig skiptir öllu máli ađ vera jákvćđur hvađa bull sem um er ađ rćđa.

Í foringjaumrćđunum í gćr kom spurning eins og skrattinn úr sauđaleggnum. "Viljiđ ţiđ ađ kynjafrćđi verđi gerđ ađ skyldunámsgrein í grunnskólum" Gjörsamlega fráleit spurning miđađ viđ umrćđur í kosningabaráttunni auk ţess sem ţađ er gjörsamlega fráleitt og heimskulegt ađ gera kynjafrćđi ađ skyldunámsgrein. Hvađ sem ţví líđur ţá svöruđu allar puntudúkkurnar sem heita forustumenn íslenskra stjórnmálaflokka umrćddri spurningu játandi. Annađ hefđi getađ leitt til ímyndarvanda og enginn ţeirra vill vera annarsstađar en í hópi góđa fólksins. 

Ţessvegna verđa stjórnmálin einsleit og ómálefnaleg. Má ég ţá frekar biđja um alvöru pólitík án ímyndarfrćđinga, ţar sem málefnin ráđa og stjórnmálaforingjar ţora ađ hafa skođanir jafnvel ţó óvinsćlar séu í upphafi baráttunar og standa og falla međ ţeim en ekki persónulegri ímynd sinni.

 

  

 


Ber ekki ábyrgđ á Stalín

Arnar Ţór Jónsson hérađsdómari og Gunnar Smári Egilsson foringi Sósíalista rćddu málin í spjallţćtti á Bylgjunni í gćrmorgun.

Arnar Ţór benti af gefnu tilefni á ýmsar stađreyndir varđandi sósíalismann og arfleifđ hans um víđa veröld. 

Sósíalistaforinginn kom sér fimlega hjá ţví ađ svara fyrir syndir sósíalismans, en sagđi Sjálfstćđisflokkinn sekan um ađ hafa ćtíđ stađiđ gegn réttmćtum kröfum og réttindabaráttu verkafólks og almennings í landinu.

Upptalning Gunnars Smára á ţessum meintu ávirđingum, var athyglisverđ en röng. En sósíalistaforinginn bregđur á ţađ ráđ, sem sósíalistar hafa alltaf gert, ađ veifa frekar röngu tré en öngvu.

Gunnar Smári sagđi t.d., ađ Sjálfstćđisflokkurinn hefđi stađiđ einarđlega gegn svonefndum vökulögum um lágmarkshvíldartíma sjónamanna. Vökulögin voru samţykkt á Alţingi 1921 en Sjálfstćđisflokkurinn var stofnađur 1929.

Ţá sagđist Gunnar Smári ekki bera ábyrgđ á Stalín. Ţađ er vissulega rétt. Hann ber enga ábyrgđ á Stalín og hann ber heldur enga ábyrgđ á Karli Marx, Rauđu Khmerunum og áfram mćtti halda. En hann er ađ bođa hugmyndafrćđi ţeirra. Hugmyndafrćđi sem alltaf og alls stađar hefur leitt til frelsisskeringar, örbirgđar og ógnarstjórnar.  

Ţó Gunnar Smári beri ekki ábyrgđ á Maó eđa Stalín, ţá er hann ađ bođa kenningu ţeirra, ţrátt fyrir ađ sósíalisminn leiđi ćvinlega til hörmunga. Tilraunir međ sósíalismann ćttu ţví ađ vera fullreyndar eftir hörmungasögu hans í rúm 100 ár. 

Ţeir, sem gera alltaf sömu mistökin og halda ađ nćst verđi ţađ öđruvísi eru firrtir öllum ályktunarhćfileika auk annars.

Bođskapur sósíalista og afsökun er í ţví sambandi alltaf sá sami. Ţeir sem stjórnuđu í nafni sósísalismans gerđu ţađ ekki í raun og veru. Gerđu margvísleg mistök hans, en núna verđi ţetta öđruvísi. Ţađ sögđu bankamennirnir og útrásarvíkingarnir líka fyrir hrun. Ţú skilur ţetta ekki sögđu ţeir. Ţetta er allt öđru vísi en áđur ţá voru gerđ mistök, en fjármálakerfiđ hefur ađlagađ sig.  Gunnar Smári flytur ađ breyttum breytanda bođskap sósíalismans á ţessum fölsku forsendum ţeirra sem ekkert muna og engu hafa gleymt.  


Hvenćr ber ráđherra ábyrgđ?

Í Morgunblađinu í dag er haft eftir forsćtisráđherra, ađ ţađ hafi ekki veriđ hennar ađ meta hćfi Páls Hreinssonar forseta EFTA dómstólsins, heldur hans sjálfs ţegar hún réđi hann til ađ gera álitsgerđ um ađgerđir í sóttvarnarmálum.

Ţetta svar forsćtisráđherra sýnir undarlegt viđhorf, sem ţví miđur allt of margir stjórnmálamenn eru illa haldnir af. Ađ ţeir beri almennt ekki ábyrgđ.

Í ţessu svari forsćtisráđherra felst, ađ henni beri ekki ađ kynna sér hvađa reglur gilda um dómara viđ fjölţjóđlegan dómstól, en ekki ţarf ađ kafa lengi í ákvćđi um dómstólinn til ađ sjá, ađ ráđning dómarans til starfans var í besta falli vafasöm. 

Katrínu Jakobsdóttur veit hvađ hlutverk EFTA dómstólsins er og viđfangsefni hans varđa fyrst og fremst ađgerđir eđa ađgerđarleysi stjórnvalda ţ.á.m. ríkisstjórna viđkomandi ađildarríkja ţ.á.m. Íslands. Út frá almennri skynsemi og siđrćnum forsendum var eđa átti Katrínu ađ vera ljóst, ađ ţađ var fráleitt ađ ráđa dómsforseta EFTA dómstólsins til ađ fjalla um íslensk löggjafarmálefni og gera tillögur um breytingar, sem hann kynni síđar ađ ţurfa ađ fást viđ sem dómari. 

Ţađ er hlutverk ráđherra líka forsćtisráđherra ađ leggja heildstćtt mat á ţau viđfangsefni,sem ţeir fjalla um. Ţeir eiga ekki ađ geta vikiđ sér undan ábyrgđ. 

Meginatriđinu er samt ósvarađ hvađ sem líđur ţessu viđhorfi forsćtisráđherra. Spurningunni um hvort ţađ hafi veriđ eđlilegt ađ ráđa dómsforseta EFTA dómstólsins til ţessara starfa fyrir ríkisstjórnina, en ţví kemur Katrín Jakobsdóttir sér hjá ađ svara og vísar eingöngu í formiđ en ekki efnisatriđi. Síđast en ekki síst. Hvađ segir dómarinn Páll Hreinsson um máliđ. Gagnrýninni er jú fyrst og fremst beint ađ honum, ţó ađ forsćtisráđherra ţrátt fyrir góđa tilraun geti ekki heldur frýjađ sig ábyrgđ.  


Nćsta síđa »

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fćrslur

Jan. 2022
S M Ţ M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (22.1.): 403
  • Sl. sólarhring: 786
  • Sl. viku: 5113
  • Frá upphafi: 1852404

Annađ

  • Innlit í dag: 372
  • Innlit sl. viku: 4463
  • Gestir í dag: 351
  • IP-tölur í dag: 345

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband