Leita í fréttum mbl.is

Bloggfćrslur mánađarins, október 2018

Kynbundinn launamunur?

Ekki er ágreiningur um ţađ ađ kynbundinn launamunur er fyrir hendi í ţjóđfélaginu. Ágreiningur er um hvađ hann er mikill. Ţađ er heldur ekki ágreiningur um ađ eyđa ţurfi kynbundnum launamun og greiđa skuli sömu laun fyrir sömu vinnu óháđ kynferđi. 

Öllum ćtti ađ vera ljóst, ađ vinni Sigríđur helmingi lengri vinnutíma en Sigurđur og fái helmingi meira kaup, ţá er ekki um kynbundinn launamun ađ rćđa heldur fá ţau sömu laun fyrir sömu vinnu. 

Á ţessa stađreynd benti Sigríđur Andersen dómsmálaráđherra og ţess vegna vćru tölur um kynbundin launamun, sem unniđ vćri út frá m.a. af talskonum gegn launamisrétti, rangar. Ţetta leiddi til ţess, ađ Sigríđur fékk á sig fordćmingu úr ýmsum áttum. En engin gagnrýnandanna talađi um nauđsyn ţess ađ fá betri tölfrćđileg gögn til ađ vinna út frá til ađ umrćđan vćri byggđ á ţeim raunveruleika sem um er ađ rćđa, en ekki tilbúningi á grundvelli fórnarlambavćđingar.

Frá ţví var skýrt í Bretlandi á föstudaginn var ađ skv. tölfrćđilegum upplýsingum frá ONS (breska hagstofan) vćri engin kynbundinn launamunur hjá fólki undir 40 ára aldri (launamunurinn sem var mćldur var undir 2% sem er innan skekkjumarka)Kynbundin launamunur starfsfólks í fullu starfi mćldist ţó 8.6% í Bretlandi og ţađ er ađ sjálfsögđu taliđ óviđunandi, ţó verulega hafi ţokast í rétta átt. 

Engin ágreiningur er um ţađ ađ útrýma beri kynbundnum launamun og ţađ er ekki sérstakt baráttumál kvenna heldur baráttumál allra sem vilja jafnstöđu borgaranna í ţjóđfélaginu. Engin pólitískur ágreiningur er um ţessa stefnu og ţessvegna er ţađ aumkunarvert ţegar einstakir stjórnmálamenn reyna ađ slá sig pólitískt til riddara réttlćtisins međ orđhengilshćtti í málum eins og ţessum. 

Nauđsynlegt er ađ Hagstofan mćli kynbundin launamun í mismunandi aldurshópum og hjá fólki sem vinnur fullan starfsdag til ađ fá betri tölfrćđileg gögn og tala um vandann út frá raunverulegum stađreyndum en ekki tilbúnum.

Forsenda ţess ađ ná árangri í ţessum efnum eins og mörgum öđrum, er ađ vinna út frá réttum forsendum eins og Sigríđur Andersen bendir réttilega á.  


Sjáandi sjá ţeir ekki

Mannréttindadómstóll Evrópu hefur stađfest dóm ćđsta dómstóls Austurríkis ţess efnis, ađ ţađ sé ekki brot á 10.gr. mannréttindasáttmála Evrópu um tjáningarfrelsi, ađ dćma konu sem sagđi ađ Múhameđ hefđi veriđ barnaníđingur til sektar fyrir ţau ummćli, sem voru túlkuđ sem hatursorđrćđa. 

Konan flutti fyrirlestur um Íslam haustiđ 2009, ţar sem hún fjallađi um hjónaband Múhameđs spámanns Allah og stúlkunnar Aishu, sem var sex ára ţegar Múhameđ ţá 56 ára giftist henni og hafđi fyrst viđ hana samfarir ţegar hún var níu ára og hann ţá 59 ára.

Fyrirlesarinn konan E.S. sem býr í Vín í Austurríki spurđi "hvađ köllum viđ svona háttalag annađ en barnaníđ". 

Frú E.S. var dćmd af ćđsta dómstól Austurríkis fyrir ađ kalla framferđi Múhameđs barnaníđ og dćmd til ađ greiđa 480 Evrur í sekt fyrir ađ vanvirđa trúarkenningar.

Frú E.S vísađi málinu til Mannréttindadómstóls Evrópu og taldi dóm ćđsta dómstóls Austurríkis vera brot á tjáningarfrelsi. Á fimmtudaginn var kvađ Mannréttindadómstóll Evrópu upp ţann dóm, ađ sektardómurinn yfir E.S vćri ekki brot á 10.gr. mannréttindasáttmálans um tjáningarfrelsi.

Í niđurstöđu Mannréttindadómstólsins er vikiđ ađ ţví ađ fólk eigi rétt á ţví ađ trúarskođanir ţeirra séu verndađar og dómur ćđsta dómstóls Austurríkis vćri til ţess fallinn ađ viđhalda friđi milli trúarbragđa í Austurríki og ummćli frú E.S vćru umfram ţađ sem vćri leyfilegt í málefnalegri umrćđu og taldi ţau niđrandi ummćli um spámanninn Múhameđ, sem gćti leitt til fordóma og ógnađ friđi milli trúarbragđa.

Hvađ nefnum viđ sextugan mann, sem hefur samrćđi viđ níu ára stúlku? Barnaníđing. Í öllum tilvikum nema um sé ađ rćđa Múhameđ spámann af ţví ţađ geta ógnađ friđi í samfélaginu. Hvers konar samfélag er ţađ ţá eiginlega?

Í hinni vestrćnu Evrópu má ekki segja sannleikann um Múhameđ spámann ađ viđlögđum sektum. 

Hversu langt á lćpuskapur og aumingjadómur Evrópskra stofnana og stjórnvalda ađ ganga áđur en fólk hristir af sér ţessa hlekki fáránleikans. 

Dómur Mannréttindadómstólsins  í Evrópu í máli frú  E.S hefur ekkert međ mannréttindi eđa lögfrćđi ađ gera heldur er hann dćmigerđur fyrir dómstól, sem sveiflast eftir almenningsáliti og tekur afstöđu á ómálefnalegum grundvelli. 

Mannréttindi ţ.á.m. tjáningarfrelsi eru algild. Ţađ má aldrei gefa afslátt af ţví eins og ţví miđur er gert í ţessum dómi.


Tillögur hinnar "róttćku" verkalýđshreyfingar ganga ekki nógu langt

Sú var tíđin ađ Sjálfstćđisflokkurinn barđist hart gegn auknum ríkisútgjöldum og aukinni skattheimtu. Eftir ađ ríkisbákniđ hefur ţanist út m.a. vegna ađhaldsleysis Sjálfstćđisflokksins og ţáttöku í velferđaryfirbođum hinna flokkanna, er skattheimtan á launafólk í landinu orđin óbćrileg.

Sú var líka tíđin ađ verkalýđshreyfingin ţrýsti á um félagsmálapakka og ađrar ađgerđir sem miđuđu ađ ţví ađ stćkka ríkisbákniđ og mćltu samhliđa međ aukinn skattheimtu ţví eitt leiddi af öđru. Nú krefst ţađ sem er kallađ hin "róttćka" verkalýđshreyfing ađ skattleysismörk verđi hćkkuđ í rúmar 400 ţúsundir, semsagt veruleg skattalćkkun á launafólk í landinu.

Formađur Sjálfstćđisflokksins og fjármálaráđherra finnur ţessum hugmyndum verkalýđshreyfingarinnar allt til foráttu en setur ekki fram neinar hugmyndir um skattkerfisbreytingar eđa sparnađ. 

Ef eitthvađ er ţá ganga hugmyndir "róttćku" verkalýđsforustunar varđandi skattleysismörk ekki nógu og langt. Ţađ á ekki ađ skattleggja tekjur undir 500 ţúsund krónum. Er ekki kominn tími til ađ gefa launţegum sem enn nenna og geta unniđ tćkifćri til ađ njóta atvinnutekna sinna í ríkara mćli?

Vćru skattleysismörk hćkkuđ í 500 ţúsund krónur ţá ţyrfti ekki ađ eyđa tímanum í ađ tala um frítekjumark ákveđinna hópa. Draga mundi úr svartri atvinnustarfsemi og aukinn hvati vćri til ţess hjá ýmsum ađ auka tekjur sínar, sem mundi leiđa til aukinnar einkaneyslu en hluti ţess mundi síđan renna í ríkissjóđ í formi óbeinna skatta. Tekjuskerđing ríkisins yrđi ţví mun minni en möppudýrin í fjármálaráđuneytinu segja fjármálaráđerra ađ raunin verđi. 

Allt er ţetta spurning um pólitískan vilja og grundvallarstefnu í pólitík. Vilji stjórnmálamenn draga úr bákninu ţá er ţađ hćgur vandi ţar sem ađ á ţađ hefur veriđ hlađiđ alla ţessa öld og auđvelt ađ skera verulega niđur. Bara bruđliđ og óráđssían kostar laun ţúsunda láglaunafólks.

Burt međ bákniđ og burt međ ofurskattana. Međ ţví bćtum viđ lífskjör í landinu og gerum ungu fólki auđveldara ađ hasla sér völl í ţjóđfélaginu verđa eignafólk. 

En ţví miđur virđast ţeir sem helst ćttu ađ mćla fyrir sparnađi og ráđdeild í ríkisbúskapnum vilja einhenda sér í aukna samneyslu og gćluverkefni í stórum stíl á kostnađ skattgreiđenda og eru ţví orđnir hluti af ţví sósíalska kerfi ánauđar og ofurskattheimtu sem dregur mátt úr ţjóđinni. 

Viđ ţađ er ekki hćgt ađ una.


Ţursaríkiđ afhjúpađ

Undanfarin ár hefur Saudi Arabía stutt viđ hryđjuverkastarfsemi vítt og breytt um heiminn, konur og farandverkafólk er nánast svipt öllum mannréttindum. Ţá fer Saudi Arabía međ hernađi á hendur Yemen ţar sem ţúsundir almennra borgara hafa veriđ drepin og hungursneiđ milljóna fólks vofir yfir. Framferđi Sáda í Yemen hefur veriđ óafsakanlegt, en einhverra hluta vegna hefur ţetta veriđ gleymda stríđiđ og fjölmiđlar á Vesturlöndum hafa ekki séđ ástćđu til ađ fordćma ţađ međ sama hćtti og t.d. borgarastryjöldina í Sýrlandi.

Ekkert af ţessu hefur leitt til fordćmingar alţjóđasamfélagsins á Sádi-Arabíu og refsiviđurlaga. Ţvert á móti ţá eru Sádar međ fulltrúa í mannréttindaráđi Sameinuđu ţjóđanna og stjórnendur lýđrćđisríkja í Evrópu einkum Trump og May mćla til mikillar vináttu viđ ţursaríkiđ og setja kíkinn fyrir blinda augađ ţegar rćtt er um framferđi ţessa ţursaríkis.

ţ.2.október s.l. fór landflótta Sádi Arabi Jamal Khashoggi inn á sendiskrifstofu Sáda í Istanbúl og kom ekki lifandi út af henni aftur. Khashoggi sem bjó í Bandaríkjunum hafđi snúiđ sér til sendiskrifstofu Sádi-Arabíu í Whasington DC til ađ fá skilnađarpappíra vegna ţess ađ hann ćtlađi ađ giftast tyrkneskri unnustu sinni. Honum var sagt ađ ţeir gćtu ekki afgreitt ţađ heldur yrđi hann ađ fara til Istanbúl ţ.2. október og sćkja pappírana ţangađ. 

Sama dag og Khashoggi átti ađ fá pappírana flugu 15 opinberir starfsmenn frá Saudi Arabíu og komu sér fyrir á sendiskrifstofunni og tóku síđan á móti Khashoggi ţegar hann birtist. Ţeirra á međal voru ţrír menn úr lífverđi krónprinsins og sérfrćđingur í ađ saga upp líkama međ beinasög mann ađ nafni Salah Tubaigy.

Ţegar Khashoggi kom ekki lifandi út, sögđu Sádi Arbar, ađ hann hefđi víst gert ţađ. Síđan sögđu ţeir ađ hann hefđi látiđ lífiđ eftir ađ kom til átaka milli hans og einhverra í sendiráđinu. Í síđustu útgáfunni segja stjórnvöld í Sádi Arabíu, ađ teppi hafi veriđ vafiđ utan um lík hans og honum komiđ fyrir í ţví og flutur ţannig út úr sendiráđinu. 

Allt í einu vaknađi heimurinn og hafđi meiri áhyggjur af morđi blađamannsins, en öllum ţeim ódćđum sem ţetta ţursaríki fremur á degi hverjum. Trump rembist ţó eins og hann getur viđ ađ bera blak af stjórnvöldum í Saudi Arabíu, enda telur hann stjórnendur ţessa ţursaríkis til vina sinna. Theresa May mćlir ekki međ refsiađgerđum eins og hún gerđi gagnvart Rússlandi vegna máls Skrípal feđga enda eiga bretar billjóna hagsmuni af samskiptum viđ Sáda eins og Bandaríkin. 

En međ morđinu á Khashoggi hefur veriđ velt hlassi, sem hefđi átt ađ vera velt fyrir áratugum síđan og vonandi láta stjórnendur Vesturlanda nú til sín taka ţannig ađ heimurinn sjái ađ vinnubrögđ eins og ţau ađ myrđa fólk á sendiskrifstofum, svipta fólk mannréttindum og ógna lífi heillar ţjóđar međ miskunarlausum hernađarađgerđum verđur ekki liđiđ. 

Ţađ verđur fróđlegt ađ sjá hvort ađ stjórnvöld á Vesturlöndum falla á ţessu prófi og ţađ verđur líka fróđlegt ađ sjá hvort ađ Pútín Rússlandsforseti muni reyna ađ fiska í gruggugu vatni eđa sýna ţann manndóm ađ fordćma ađfarir Sáda. 

Skipan mála í Sádi Arabíu og framferđi stjórnvalda ţar hefđi átt ađ vera öllum á Vesturlöndum ljós, eftir ađ fyrrum forstöđumađur CIA leyniţjónustu Bandríkjanna í Miđ-Austurlöndum skrifađi eftir starfslok bókina:

¨Sleeping with the Devil"  

Hvađ sem líđur billjóna viđskiptahagsmunum ţá er ekki hćgt ađ láta framferđi eins og Sádi Arabar sýna nánast á öllum sviđum viđgangast. 


Prinsinn fagri gekk of langt

Nýjasta fórnarlamb Me-too byltingarinnar er prinsinn fagri sem kyssti Ţyrnirós og vakti hana af vćrum 100 ára svefni. Nútíma öfgakonur hafa komist ađ ţví ađ prinsinn hafi ekki fengiđ leyfi og sýnt sofandi konu ósćmilegt kynferđislegt áreiti.

Vafalaust hefur höfundur ćvintýrisins um Ţyrnirós aldrei látiđ sér til hugar koma, ađ prinsinn fagri yrđi sekur fundinn um eitthvađ ósćmilegt ţegar hann í ađdáun sinni smellti kossi á varir Ţyrnirósar. Ţetta fallega ćvintýri um Ţyrnirós var ekki skrifađ út frá kynrćnum sjónarmiđum heldur sem fallegt ćvintýr sem fćr góđan enda, einmitt vegna ţess ađ prinsinn fagri frelsar Ţyrnirós úr álögum međ ţví ađ kyssa hana.

Hefđi prinsinn fagri ekki kysst Ţyrnirós, ţá svćfi hún enţá og ţau hún og prinsinn hefđu ekki lifađ hamingjusömu lífi ţađ sem eftir var ţeirra ćvi eins og segir í ćvintýrinu ađ ţau hafi gert. 

Umrćđa sem ţessi og fordćming á söguhetjum ćvintýra eins og ţessu er til ţess fallin ađ draga athyglina frá ósćmilegu og jafnvel hrottafengnu áreiti sem margt fólk verđur fyrir, en ţađ er einmitt slík hegđun sem er fordćmanleg, en ekki eđlileg athygli og viđbrögđ fólks varđandi hitt kyniđ. 

 


Sendum utanríkisráđherra til Moskvu í kjölfar Matteo Salvini.

Íbúar og stjórnendur fyrirtćkja víđa á landsbyggđinni gera sér grein fyrir ađ refsiađgerđir íslenskra stjórnvalda gegn Rússum kosta magar milljarđa á ári. Ítrekađ hefur veriđ fariđ fram á ţađ ađ stjórnvöld hćtti ađ trođa illaskir viđ Rússa enda eigum viđ ţeim ekki annađ en allt gott upp ađ inna.

Fleiri ţjóđir en viđ finna fyrir ţví ađ Evrópusambandiđ skuli halda fast viđ refsiađgerđir gegn Rússum. Í gćr hótađi Ítalía ađ beita neitunarvaldi gegn ţví ađ refsiađgerđunum yrđi haldiđ áfram.

Matteo Salvini innanríkisráđherra Ítalíu sagđi í Moskvu í gćr ađ refsiađgerđirnar vćru efnahagslegt, ţjóđfélagslegt og menningarlegt brjálćđi og gjörsamlega fráleitt og hefđi kostađ Ítali billjónir Evra. Salvini sagđi auk ţess, ađ hann treysti ţví ađ ţeir vćru nógu gáfađir í Brussel til ađ skilja ađ ţeir vćru komnir of langt og snúa yrđi til baka til góđra samskipta milli Ítalíu, Evrópusambandsins og Rússlands. 

Vel má vera ađ Salvini hafi rétt fyrir sér ađ ţeir séu nógu gáfađir í Brussel til ađ átta sig á villu síns vegar varđandi refsiađgerđir gegn Rússum ţó draga megi ţađ í efa. Hitta er annađ mál, ađ ţađ vćri sterkur leikur hjá ríkisstjórninni ađ senda nú utanríkisráđherra til Moskvu til ađ gefa svipađa yfirlýsingu og Salvini og tilkynna afdráttarlaust, ađ íslendingar drćgju sig einhliđa út úr öllum refsiađgerđum gegn Rússum. 


Dauđans alvara ţegar fréttamiđlar stunda hatursáróđur.

Varla hefur liđiđ sá frétttími í fjölmörgum fréttamiđlum í henni Ameríku án ţess ađ andskotast vćri út í Donald Trump og allt sem hann gerir og stendur fyrir. Garmurinn hann Ketill íslenska Ríkisútvarpiđ hefur fylgt dyggilega eftir ţessum hatursáróđri, sem nú er farinn ađ taka á sig hćttulega,  grafalvarlega og andlýđrćđislega mynd.

Fyrir nokkru var Ted Cruz öldungardeildarţingmađur frá Texas, sem var helsti andstćđingur Trump í forkosningum Repúblikana fyrir síđustu kosningar á veitingastađ ásamt konu sinni ţegar hópur fólks veittist ađ ţeim fyrir ţađ eitt, ađ Ted Cruz hafđi greitt atkvćđi međ stađfestingu dómarans Brett Kavanaugh í embćtti Hćstaréttardómara. Hjónin ţurftu á vernd lögreglu ađ halda ţegar ţau yfirgáfu veitingastađinn. 

Öldungardeildarţingmađur Repúblikana frá Maine í norđausturhluta Bandaríkjanna hefur orđiđ fyrir ítrekuđu ađkasti undanfariđ vegna ţess ađ hún greiddi líka atkvćđi međ stađfestingu Brett Kavanaugh Hćstaréttardómara. Veitingahúsakeđja í Texas hefur hćtt ađ kaupa skelfisk frá Maine og segist gera ţađ til ađ refsa fylkinu fyrir ađ hafa Senator sem greiđir atkvćđi međ ţessum hćtti.

Ekki nóg međ ţađ. Öldungardeildarţingmađurinn frá Maine, Susan Collins hefur fengiđ hótanir og í gćr var lögreglan kvödd ađ heimili hennar í öryggisskyni vegna haturspósta og grunsamlegra sendinga.

Ţessi tvö dćmi er ţađ nýjasta af röđ ţess, sem ađ öfgafullir Demókratar hafa stađiđ fyrir, ţar sem ţeir hika ekki viđ ađ ráđast ađ fólki sem hefur ađrar skođanir. Ţessir Demókratar virđa ekki ţađ sjónarmiđ sem talsmenn lýđrćđis, lýđfrelsis og hugmyndafrćđi upplýsingaaldarinnar fćra fram um ađ allar skođanir skipti máli og fólk hafi rétt til ađ tjá skođanir sínar hversu vitlausar sem okkur ţykja ţćr ţó vera. 

Ţegar vikiđ er frá ţessu grundvallaratriđi réttarríkisins og fasisminn tekur völdin og krest ţess ađ fólki verđi refsađ vegna skođana sinna ţá er hćtta á ferđum í lýđrćđisríki. 

Sök ţess fólks sem stađfesti tilnefningu Brett Kavanaugh í embćtti Hćstaréttardómara var ađ greiđa atkvćđi međ ţví ađ óumdeilanlega mjög hćfur lögfrćđingur međ óađfinnanlegan feril sem dómari settist í Hćstarétt Bandaríkjanna. 

Demókratarnir veitast ađ fólki sem greiddi ţessum hćfa dómara atkvćđi sitt vegna ţess ađ ţađ hafnađi honum ekki vegna ósannađara og upploginna saka sem á hann voru bornar.

Forusta Demókrataflokksins ćtti ađ fordćma ţetta athćfi öfgafullra flokkssystkina sinna og Ríkisútvarpiđ á Íslandi ćtti ađ sjá sóma sinn í ađ flytja sannar hlutlćgar fréttir af ţví sem gerist án ţess ađ setja fram dóma. Vćri e.t.v. ekki viđ hćfi ađ kalla ţessa öfgafullu Demókrata sem hér er á minnst, "öfgavinstri" fólk. Ţađ hugtak virđist ekki til á fréttastofu RÚV en "öfgahćgri" ađ jafnađi fjórum sinnum í viku eđa oftar. 

Ţađ er dauđans alvara í orđsins fyllstu merkingu ađ vera í pólitík ef fréttamiđlar og skođanafasistarnir hvađan sem ţeir koma heimila einstaklingum ekki ađ fylgja sannfćringu sinni án ţess ađ ţeir eigi ţađ á hćttu ađ vera úthrópađir og hvatt til árása á ţá vegna skođana ţeirra.


Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fćrslur

Nóv. 2020
S M Ţ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (26.11.): 334
  • Sl. sólarhring: 596
  • Sl. viku: 2377
  • Frá upphafi: 1664198

Annađ

  • Innlit í dag: 307
  • Innlit sl. viku: 2160
  • Gestir í dag: 293
  • IP-tölur í dag: 287

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband