Leita Ý frÚttum mbl.is

FŠrsluflokkur: UtanrÝkismßl/al■jˇ­amßl

SÚrkennilegt rÚttlŠti. A­eins 1.6% kvˇtaflˇttamanna eru kristnir.

Kvˇtaflˇttamenn eru ■eir, sem rÝkisstjˇrnin felur Rau­a Krossinum a­ velja til a­ koma til landsins ß kostna­ skattgrei­enda. LÝti­ eftirlit er me­ ■vÝ hvernig ■etta verkefni er leyst af hendi. Hvort ■eir sem mest ■urfa ß a­ halda njˇti ■eirra forrÚttinda a­ flj˙ga til ═slands og b˙a hÚr vi­ betri a­stŠ­ur, en rÝki­ er tilb˙i­ til a­ b˙a verst settu Ýslensku rÝkisborgurunum.á

Rß­uneytisstjˇri forsŠtisrß­uneytisins kynnti ■ß stefnu rÝkisstjˇrnar ═slands ■.18.desember s.l., a­ Ýslenska rÝkisstjˇrnin Štla­i a­ stˇrauka innflutning ß svonefndum kvˇtaflˇttam÷nnum. ┴ ■essu ßri hefur rÝkisstjˇrnin flutt inn 74 kvˇtaflˇttamenn og heimila­ 311 s÷g­um flˇttam÷nnum til vi­bˇtar dv÷l og uppihald Ý landinu e­a alls 385. SambŠrileg tala fyrir BandarÝkin mi­a­ vi­ fˇlksfj÷lda eru 18 manns.á

Nokkur atri­i vekja athygli. ═ fyrsta lagi ■ß vir­ist s˙ stefna Sameinu­u ■jˇ­anna a­ flˇttamenn fßi a­st÷­u sem nŠst heimabygg­ fokin ˙t Ý ve­ur og vind. ═ ÷­ru lagi er ■eim hˇpi flˇttafˇlks, sem ß vi­ mestu erfi­leika a­ b˙a ekki sinnt.á

George Carrey fv. erkibiskup Ý Canterbury hefur hafi­ rannsˇkn ß hvers vegna hlutfall kristinna kvˇtaflˇtamanna er sßralÝti­. A­eins 1.6% af kvˇtaflˇttafˇlki til Bretlands er kristi­ fˇlk. Hlutfalli­ Ý ÷­rum EvrˇpurÝkjum er svipa­.

Kristi­ fˇlk og Yasidar hafa b˙i­ vi­ mestu ofsˇknir Ý borgarastyrj÷ldinni Ý Sřrlandi, en samt eru ■eir nßnast ekki gjaldgengir til a­ njˇta hjßlparstarfs kristinna rÝkja Vestur- Evrˇpu. A­eins 16 af hverjum 1000 kvˇtaflˇttam÷nnum sem koma til Vestur-Evrˇpu eru kristnir hinir eru M˙hame­str˙ar. Segir ■etta einhverja s÷gu. Jß e.t.v. ■ß, a­ kristnu fˇlki er ekki vŠrt Ý flˇttamannab˙­um Sameinu­u ■jˇ­anna af ■vÝ a­ ■ar er ■a­ ofsˇtt lÝka. Ůeir sem velja kvˇtaflˇttafˇlk Šttu a­ huga a­ ■essu ef ■eir eru a­ vinna vinuna sÝna me­ e­lilegum hŠtti.

Hva­a mann˙­ er fˇlgin Ý ■vÝ, a­ skilja eftir ■ß sem mest ■urfa ß a­sto­ a­ halda.Biskupinn yfir ═slandi, sem talar meira fyrir innlfutningi ß flˇttam÷nnum en bo­un Jes˙ , Štti a­ fß ˙ttekt ß ■vÝ hva­ hßtt hlutfall kvˇtaflˇttamanna hÚr eru kristnir, hva­ hßtt hlutfall eru Yasidar og hva­ hßtt hlutfall eru M˙hame­str˙ar. En e.t.v. finnst henni sÚr ekki koma ■a­ vi­.

Getur ■a­ veri­ stefna biskupsins yfir ═slandi, Rau­a krossins og rÝkisstjˇrnarinnar sÚ a­ ■a­ eigi a­ skilja kristi­ fˇlk eftir og hafa ■a­ ˙tundan ß me­an ■eir sem minna ■urfa ß a­sto­ a­á halda eru fluttir til ■ess ═slands sem einu sinni jßta­i kristna tr˙ og gerir ■a­ Ý sjßlfu sÚr enn a­ nafninu til.á

á


Trump ßkŠr­ur

LÝtinn frˇ­leik var a­ finna Ý umrŠ­um ß BandarÝkja■ingi Ý gŠrkv÷ldi, um ßkŠru ß Trump. UmrŠ­ur ß BandarÝkja■ingi hafa oft veri­ athyglisver­ar, en ekki Ý ■etta skipti. Ůingmenn komu hver ß fŠtur ÷­rum nßnast allir me­ skrifa­ar rŠ­ur og gr˙f­u sig ofan Ý textann, en mŠltu ekki af munni fram af sannfŠringu.

Ímurleikinn var fullkomna­ur ■egar ein ■ingkona Demˇkrata flutti me­ harmrŠnum hŠtti ßlit sonar sÝns, sem h˙n sag­ist Štla a­ vir­a. á

Ein megin mßlsßstŠ­a Demˇkrata fyrir sakfellingu Trump er, a­ hann hef­i ska­a­ ■jˇ­ar÷ryggi BandarÝkjanna me­ ■vÝ a­ tefja fjßrframl÷g til ┌kraÝnu um einn mßnu­. Hvernig Ý ˇsk÷punum getur sŠmilega skynsamt fˇlk fundi­ vitrŠnt orsakasamband ■ar ß milli? SÚrstaklega ■egar enginn var­ ska­inn.á

Ůesi farsi er Demˇkr÷tum til mikils vansa og ■eir setja hŠttulegt fordŠmi. Ëhß­ ■vÝ hva­a ßlit fˇlk hefur ß Trump, ■ß er ■essi mßlatilb˙na­ur Demˇkrata ■eim til skammar. Mßlatilb˙na­ur sem ■essi getur ska­a­ ÷ryggi BandarÝkjanna.

Svo er anna­ mßl a­ ■a­ er sÚrstakt, a­ meira a­ segja forseti BandarÝkjanna getur ekki tala­ Ý sÝmann ßn ■ess a­ legi­ sÚ ß hleri a­ hŠttu Klaustur Bßru Ý sÝmtali vi­ erlendan forsŠtisrß­herra.á

Íllum er ljˇst, a­ ■etta er flokkspˇlitÝsk hefnd Demˇkrata gegn Trump enda. Engir nema Demˇkratar greiddu atkvŠ­i me­ a­ undanskildum ■rem, sem vildu ekki fylgja me­ Ý vitleysunni. ┴ sama tÝma og Demˇkratar hamast a­ forsetanum er ÷llum ljˇst, a­ ■essi mßlatilb˙na­ur ■eirra er einskis vir­i ■ar sem hann ver­ur felldur Ý Íldungardeildinni og ■a­ var ■eim ljˇst strax Ý upphafi. Mßlatilb˙na­urinn er ■vÝ ˇmerkilegt asnaspark.á

Hvers vegna var lagt ß sta­ Ý ■essa vegfer­? Varla er h˙n til ■ess fallin a­ auka ■jˇ­ar÷ryggi BandarÝkjanna e­a vir­ingu.


┌lfur Ý ˙lfsgŠru

S˙ stefna Erdogan Tyrklandsforseta a­ gera Tyrkland a­ ═sl÷msku rÝki hefur legi­ ljˇs fyrir frß ■vÝ a­ hann tˇk vi­ embŠtti. Samt sem ß­ur heldur skrifrŠ­isfˇlki­ Ý Brussel fast vi­ ■ß stefnu, a­ Tyrkland ver­i a­ildarrÝki Evrˇpusambandsins og sterk andssta­a gegn Erdogan innanlands Ý Tyrklandi hefur enn komi­ Ý veg fyrir a­ hann kŠmi ÷llu sÝnu fram.á

Erdogan hefur fangelsa­ ■˙sundir bla­a- og frÚttamanna og ˇtaldir hafa horfi­ sporlaust og veri­ myrtir. Me­ fantat÷kum og beitingu dˇmstˇla og l÷greglu hefur hann nßnast nß­ einrŠ­isvaldi Ý Tyrklandi.á

Upplřst hefur veri­ a­ hry­juverkasamt÷kin Hamas njˇta sÚrstaks stu­nings Tyrkja og ■au skipuleggja ßrßsir ß ═srael m.a. frß Istanbul ■a­an skipul÷g­u ■au mor­ßrßs ß borgarstjˇra Jer˙salem fyrr ß ■essu ßri. Sk÷mmu sÝ­ar tˇk Erdogan ß mˇti Ismail Haniyeh foringja Hamas og lřsti ■ar yfir ˇrj˙fanlegum stu­ningi vi­ Hamas. Blˇ­i drifnir hry­juverkamenn Hamas samtakanna, sem m.a. BandarÝkin hafa krafist a­ ver­i handteknir fer­ast ˇhindra­ til og frß Tyrklandi.

┴ sama tÝma og Tyrkland lřsir yfir stu­ningi vi­ Hamas og leyfir ■eim a­ skipuleggja mor­ßrßsir og ÷nnur hry­juverk frß Istanbul hafa řmis ArabarÝki horfi­ frß stu­ningi vi­ ■au m.a. Saudi ArabÝa og er ■ß langt til jafna­.

┴ stefnuskrß Hamas er a­ ˙trřma ÷llum Gy­ingum. Ekki bara Gy­ingum Ý ═srael heldur ÷llum Gy­ingum hvar svo sem ■eir fyrirfinnast. Stefna Adolfs Hitlers var a­ ˙trřma Gy­ingum Ý Evrˇpu. Hamas samt÷kin ganga ■vÝ enn lengra Ý hryllingnum en Hitler og NATO rÝki­ Tyrkland sty­ur ■a­.

Tyrkland Erdogan ß ekkert erindi Ý Evrˇpusambandi­ og rÚtt vŠri a­ vÝkja ■eim ˙r NATO. EinrŠ­isrÝki sem vir­a ekki mannrÚttindi eiga ekki a­ fß a­ vera Ý NATO.á

Nřlega Ýtreku­u Hamas samt÷kin upprunaleg markmi­ sÝn sem eru m.a. a­ ey­a ═srael og stofna ■ar ═slamskt rÝki.

SÚrkennilegt a­ stjˇrnmßlaforingjar Evrˇpu sŠkist eftir a­ sitja til bor­s me­ Erdogan ß sama tÝma og ■eir fordŠma Adolf Hitler.


Hva­ gera Bretar svo?

Boris Johnson og breski Ýhaldsflokkurinn eru ˇtvÝrŠ­ir sigurvegarar bresku kosninganna. Ůannig er ■a­ oft, ■egar nřr lei­togi me­ skřra framtÝ­arsřn ß samtÝmaverkefni og nřtur trausts tekur vi­ lei­togast÷­u.á

á

Fj÷lmi­laelÝtan og elÝta frŠga fˇlksins hefur haldi­ ■vÝ fram, a­ Johnson vŠri tŠkisfŠrissinni, illa gefinn, pˇp˙listi- einskonar Mini-Trump. ═ skopteikningum voru ■eir i­ulega teikna­ir samspyrtir sem snřtt ˙t ˙r sama nefinu, ■rßtt fyrir a­ allir sem fylgjast me­ pˇlitÝk sÚ ljˇst, a­ verulegur munur er ß ■essum tveim m÷nnum, sem og ßherslum ■eirra Ý pˇlitÝk.á

Boris hefur sřnt ■a­ frß ■vÝ a­ hann tˇk vi­ embŠtti forsŠtisrß­herra og vi­br÷g­um vi­ flˇkinni og erfi­ri st÷­u, a­ hann er Ý fremstu r÷­ stjˇrnmßlamanna. ═ kosningabarßttunni stˇ­ hann sig einstaklega vel og slˇ a­ ■vÝ er vir­ist hvergi feilnˇtu.á

NŠsta mßl ß dagskrß Ý Breskri pˇlitÝk er a­ lj˙ka Brexit samningunum vi­ Evrˇpusambandi­ og a­laga samfÚlagi­ a­ ■eim ßskorunum og tŠkifŠrum, sem s˙ nřja sta­a hefur Ý f÷r me­ sÚr. ┴ nŠstu ßrum kemur Ý ljˇs hvort a­ talsmenn ■jˇ­rÝkisins, sem kr÷f­ust ˙tg÷ngu ˙r Evrˇpusambandinu h÷f­u rÚtt fyrir sÚr, en ß ■vÝ tel Úg lÝtinn vafa mi­a­ vi­ ■rˇun Evrˇpusambandsins sÝ­ustu ßr.á

Ëneitanlega er sÚrstakt a­ flokkur eins og Verkamannaflokkurinn, sem vill vera ÷flugur flokkur, sem nřtur stu­nings helmings e­a meirihluta ■jˇ­arinnar, skuli hafa vali­ til forustu,gamlan sultardropastjˇrnmßlamann einskonar Gunnar Smßra Egilsson til a­ prÚdika kosti sˇsÝalÝsks marka­shagkerfis, sem allt viti bori­ fˇlk veit a­ getur ekki leitt til annars en versnandi lÝfskjara auk annarra vondra kosta.

Ůessi 180 grß­u vi­sn˙ningur Verkamannaflokksins frß ■vÝ a­ Tony Blair og fÚlagar hans bo­u­u frßhvarf frß sˇsÝalismanum og kosti marka­shagkerfisins, var­ ■ess valdandi a­ tap Verkamannaflokksins var­ mun meira en ella hef­i veri­. Spennandi ver­ur a­ fylgjast me­ ßt÷kum innan Verkamannaflokksins ß nŠstunni.á

á


Hverju reiddust go­in?

FrŠg eru ummŠli Snorra go­a, vi­ krisnit÷kuna ß Al■ingi ßri­ 1000 ■egar tÝ­indama­ur kom flengrÝ­andi ß ■ingsta­ og sag­i a­ eldgos vŠri komi­ upp og stefndi ß bŠ eins hßlfkristins go­a.á

Ůeir sem vildu hafna hinum nřja si­ kristninni h÷f­u ■ß uppi hrˇp og s÷g­u a­ ■etta sřndi, a­ hin g÷mlu go­ Ë­inn,١r,Freyr og Nj÷r­ur vŠru rei­ir yfir ■essu tiltŠki a­ Štla a­ l÷festa kristni sem tr˙ Ý landinu.á

Snorri go­i sag­i ■ß a­ brag­i: "Hverju reiddust go­in er hrauni­ brann, sem n˙ st÷ndum vi­ ß." Ůetta var spaklega mŠlt og ■ingheimur ßtta­i sig ß hversu frßleit ■essi Štlan ┴satr˙armanna vŠri ■ar sem hraun hef­u ß­ur brunni­ og runni­ vÝ­a um land.

═ tr˙arbr÷g­um samtÝmans og umfj÷llun, skortir ß a­ menn sjßi ■au einf÷ldu sannindi sem Snorri go­i benti ß.á

═ Feneyjum eru mikil flˇ­ ■essa dagana og Mark˙sartorgi­ er m.a. undir vatni. Borgarstjˇri Feneyja kennir loftslagsbreytingum um, ■annig a­ meint hlřnun jar­ar valdi flˇ­unum. GrÝ­arlegar rigningar hafa veri­ undanfari­ Ý Feneyjum og vindar blßsa me­ ■eim hŠtti, a­ ■eir halda vatninu Ý borginni. Sjßvarbor­ hefur ■vÝ hŠkka­ Ý borginni um 183 sentimetra vegna ■essara ˇvenjulegu a­stŠ­na. Borgarstjˇrinn Ý Feneyjum bregst n˙ vi­ eins og hei­nir menn ß Al■ingi for­um, sem nefndu a­ go­in vŠru rei­.

Sta­reyndin er bara s˙,a­ ■etta er ekki eindsŠmi og sjßvarbor­ hŠkka­i meira ßri­ 1966 e­a um 198 sentimetra fyrir 54 ßrum. Ůa­ var raunar ß­ur en hin svokalla­a litla Ýs÷ld kom ß ßttunda ßratugnum og l÷ngu ß­ur en ■essi nřju tr˙arbr÷g­ hamfarahlřnunarinnar festu sig Ý sessi.

En n˙ dettur engum Ý hug a­ segja eins og Snorri go­i sag­i for­um: Hva­ olli ■ß flˇ­unum ßri­ 1966. SlÝk tilvÝsun er jafnmarkviss r÷ksemd og skřring borgarstjˇrans, a­ loftslagsbreytingar valdi flˇ­unum n˙na. Snorri go­i samtÝmans veit lÝka a­ mŠlti hann ■essi r÷k skynseminnar ■ß vŠri hann anna­hvort settur Ý poka og honum drekkt e­a hann yr­i ger­ur brottrŠkur ˙r borginni fyrir loftslagsgu­last.

En ■a­ er alltaf von um betri og meiri styrki ef hŠgt er a­ tengja hlutinn tr˙arbr÷g­um hamfarahlřnunarinnar.á


Skjˇta fyrst og spyrja svo

Ůingmenn Vi­reisnar ßsamt ■ingm÷nnum ˙r systurflokki ■eirra, Samfylkingunni, ßsamt biskupi og landlŠkni ger­u sig sek um ■a­ Ý sÝ­ustu viku a­ hrapa a­ ßlyktunum og ni­urst÷­um ßn ■ess a­ hafa kynnt sÚr sta­reyndir.

Ůingmennirnir og biskupinn fordŠmdu ˙tlendingastofnun og dˇmsmßlarß­herra fyrirá a­ framfylgja l÷gum, sem vŠri ˇtŠkt Ý mßli albanskrar konu,sem komin var ß steypirinn. Henni haf­i veri­ synja­ um hŠli ß ═slandi,en konan vissi fullvel ß­ur en h˙n kom a­ ■a­ mundi h˙n ekki fß. á

Ůingmennirnir og biskupin ger­u sig ÷ll sek um a­ skjˇta ßn ■ess a­ ■ekkja mßlavexti. Ůingmennirnir og biskupinn reyndu a­ b˙a til mynd af grimmum yfirv÷ldum, sem vŠru gj÷rsneydd mann˙­.á

SigrÝ­ur Andersen fyrrum dˇmsmßlarß­herra upplřsti Ý gŠr, a­ hŠlisumsˇkn alb÷nsku konunnar hef­i veri­ hafna­ 11.oktˇber s.l. ■egar h˙n var tŠpum mßnu­i minna kasˇlÚtt en ■egar h˙n var flutt ˙r landi. Konan vildi ekki fara og ■rßa­ist vi­ dyggilega studd af ■eim sem hafa atvinnu ß kostna­ rÝkisins vi­ a­ gera yfirv÷ldum erfitt fyrir a­ framfylgja l÷gum og valda t÷fum me­ hundra­a milljˇna kostna­i fyrir skattgrei­endur ß hverju ßri.á

Ůetta olli ■ˇ ■ingm÷nnum Samfylkingarinnar og Vi­reisnar ekki v÷kunˇttum. Ůeir komu hinsvegar tßrfellandi yfir ■vÝ a­ loksins hef­i tekist a­ framfylgja l÷gum. Biskupinn yfir ═slandi haf­i sig ■annig Ý frammi, a­ engan ■arf a­ undra, a­ ■a­ fŠkki jafnmiki­ og st÷­ugt Ý ■jˇ­kirkjunni og raun ber vitni.

Engum af ■essum riddurum "rÚttlŠtisins" datt Ý hug, a­ gera kr÷fu til hagsbˇta fyrir skattgrei­endur, a­ reglum ˙tlendingalaga yr­i breytt ■annig, a­ jafnskjˇtt og endanlegur ˙rskur­ur lŠgi fyrir um a­ vi­komandi Štti ekki rÚtt til dvalar Ý landinu,■ß yr­i sÚ­ til ■ess, a­ koma vi­komandi ˙r landi ■egar Ý sta­. á

Ůingmennirnir og biskupinn ger­u sig sek um ■ann fßrßnleika a­ skjˇta ßn ■ess a­ hafa nŠgar upplřsingar og t÷ldu a­ n˙ vŠri lag a­ hafa uppi tilfinngaklßm ß f÷lskum forsendum Ý ■vÝ eina skyni a­ fordŠma ■a­ a­ l÷gum Ý landinu skyldi framfylgt.á

Hitt er svo anna­ mßl, a­ SigrÝ­ur Andersen al■ingisma­ur bŠtti vi­ alvarlegum hlut Ý restina, sem var vanhugsa­ur og h˙n Štti a­ draga ■egar Ý sta­ til baka. En h˙n tala­i um a­ borgarar allra rÝkja Šttu a­ eiga sama rÚtt og rÝkisborgarar EES ■.e. a­ hafa frjßlsa f÷r til a­ sŠkja vinnu ß ═slandi. Ůetta ■ř­ir Ý raun opin landamŠri. ╔g vona a­ SigrÝ­ur ßtti sig ß ■vÝ a­ ■etta gengur ekki upp og lei­rÚtti sem fyrst.á


A­ bera sannleikanum vitni

Ůeir sem hafa gˇ­an mßlsta­ ■urfa almennt ekki a­ grÝpa til lyginnar. Anna­ gegnir um ■ß sem hafa vondan mßlsta­.á

═ 30 ßr hefur stˇr hluti stjˇrnmßlastÚttarinnar og frÚttaelÝtunar ßsamt forustu og loftslagsrß­i Sameinu­u ■jˇ­anna hamast vi­ a­ segja a­ allt vŠri a­ fara Ý kalda kol ß j÷r­u hÚr vegna loftslagshlřnunar af mannav÷ldum. ═treka­ hafa veri­ l÷g­ fram hamfarat÷lvulÝk÷n, sem eiga ■a­ sameiginlegt a­ ■au reynast ÷ll r÷ng. Til a­ leggja sÚrstaka ßherslu ß ■ß vß sem vŠri fyrir dyrum greip forusta loftslagsrß­s Sameinu­u ■jˇ­anna til ■ess rß­s a­ falsa mŠlingar ß j÷klum Ý Himalaya fjallgar­inum, en ■ß komst upp um strßkinn Tuma.

Ůetta kom upp Ý hugann ■egar bla­i­ the Economist sem almennt er tali­ nokku­ tr˙ver­ugt, birti ■.21.september frßs÷gn af andlßti "Okj÷kuls" Hugsanlega hefur bla­i­ fengi­ upplřsingar frß innlendum heimildarm÷nnum, en ■a­ rÚttlŠtir samt ekki rangfŠrslurnar.

═ greininni segir m.a.: "Hann var ekki minnsti j÷kullinn ß svŠ­inu e­a afskekktastur. Ů˙ gast sÚ­ hann frß ˙thverfum ReykjavÝkur h÷fu­borgar ═slands og ß l÷ngu svŠ­i ß hringvegi landsins"

Ůa­ sem er sÚrkennilegt vi­ ■essa frßs÷gn a­ engin af sta­hŠfingunum er rÚtt. Ok var minnsti svokalla­i j÷kull ß svŠ­inu. Ůa­ er ekki hŠgt a­ sjß hann frß ˙thverfum ReykjavÝkur e­a nokkurssta­ar frß h÷fu­borgarsvŠ­inu og hann sÚst ekki ß l÷ngu svŠ­i ß hringveginum.á

Hinsvegar greinir bla­i­ rÚtt frß ■vÝ, a­ tveir Texasb˙ar hef­u gert heimildarmyndina "Not Ok" ßri­ 2018 og ■a­ hef­i dregi­ a­ rith÷funda, stjˇrnmßlamenn og skˇlab÷rn til minningarathafnar um hinn lßtna j÷kul. SÝ­an hafi minningaskj÷ldur veri­ settur upp sem segi: "Til minningar um ■a­ sem mannkyni­ hefur gert."

Bla­i­ fÚkk greinilega ekki upplřsingar um ■a­ a­ Ok var Ý raun l÷ngu dßinn og ■a­ fyrir tÝma hinnar meintu hamfarahlřnunar af mannav÷ldum. Ůß nefnir bla­i­ fjalli­ Ok, Okj÷kul, sem fjalli­ hefur almennt ekki kalla­, en Ý frßs÷gninni er ■a­ tilkomumeira.á

═ barnaskˇla var mÚr kennt a­ varla vŠri hŠgt a­ kalla Ok j÷kul og hann vŠri a­ hverfa. Ůetta var l÷ngu fyrir meinta hlřnun af mannav÷ldum. Ůegar Úg gekk ß fjalli­ ■risvar sinnum a­ sumri til ßrin 2010 til 2012 gat Úg ekki merkt a­ ■arna vŠri j÷kull frekar en a­ hŠgt sÚ a­ kalla skaflinn sem sjaldan hverfur ˙r Gunnlaugsskar­i Ý Esjunni j÷kul.

SÝ­an segir bla­i­ rÚtt frß ■essu: "Ůrßtt fyrir, a­ ■etta hafi veri­ seinnipart sumars, ■ß var fˇlki­ (sem var vi­statt ˙tf÷rina) klŠtt Ý ˙lpur og skÝ­ah˙fur og ■urfti ß ■vÝ a­ halda Ý Ýsk÷ldum vindinum.

Hamfarahlřnunin var n˙ ekki meiri og allt ■etta tilstand Ý var svi­setning til a­ fß au­tr˙a fˇlk til a­ tr˙a ■vÝ a­ hÚr vŠri birtingamynd hamfarahřnunar, sem vi­ hÚr vitum a­ er ekki. En ■annig er ■a­ me­ lygina ogá svi­setninguna ß loftslagsleikritinu.á

١ ■essi frÚtt the Economist sÚ ˇnßkvŠm og r÷ng, ■ß kemst h˙n ■ˇ ekki Ý hßlfkvisti vi­ fur­ugreinina sem birtist Ý Morgunbla­inu Ý gŠr eftir a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna, fyrrum forseta heimssambands SˇsÝalista, Antonio Guterres, en ■ar mß sjß allavega 7 sta­reyndavillur og einn hßlfsannleika og ■a­ Ý tŠplega hßlfsÝ­ugrein. ╔g veit ekki um neinn, sem hefur nß­ slÝkum ßrangri fyrr Ý hßlfsÝ­ugrein Ý Mogganum. Ůa­ er hinsvegar ekkert nřtt a­ Guterres og sannleikurinn eigi ekki samlei­. á


Svik ß svik ofan Ý meira en 100 ßr.

═ lok fyrri heimstyrjaldar ßri­ 1918 lag­i ■ßverandi BandarÝkjaforseti Woodrow Wilson fram nokkur grundvallaratri­i, sem hann tala­i um a­ vŠru ˇfrßvÝkjanleg var­andi fri­arsamninga. Me­al ■eirra var a­ tryggja ■jˇ­um og ■jˇ­arbrotum landa sem Bandamenn h÷f­u teki­ sjßlfstŠ­i og ■jˇ­ernisleg vi­urkenning.á

Heimsveldi Ottˇmana ri­a­i til falls. Bandamenn nß­u yfirrß­um ß ÷llu landi frß S˙esskur­i til landamŠra n˙verandi Tyrklands. StŠrsta ■jˇ­in ß ■essu svŠ­i fyrir utan Araba voru K˙rdar. Mi­a­ vi­ till÷gur Wilson ßttu K˙rdar a­ fß yfirrß­ yfir eigin landi og sjßlfstŠ­i Ý nřju landi K˙rdistan.á

Samt fˇr svo a­ g÷mlu heimsveldin Frakkland og Bretland nß­u sÝnu fram og ßkvß­u a­ skipta ß milli sÝn ■vÝ landi sem teki­ var frß gamla Ottˇmanveldinu. Ůeir teiknu­u upp landamŠri a­ eigin ge­■ˇtta og komuá til valda strÝ­sherrum, sem voru ■eim ■ˇknanlegir. K˙rdar voru sviknir af Vesturl÷ndum og ■eir dreif­ust ß milli ═ran, ═rak,Sřrland og Tyrklands Ý kj÷lfar fri­arsamninganna.

Ůetta voru fyrstu svik Vesturlanda vi­ K˙rda. Ůessi stolta ■jˇ­ ■urfti enn einu sinni a­ sŠtta sig vi­ a­ ■eir ßttu enga vini nema fj÷llin, ■ar sem ■eir gßtu leynst fyrir vÝgasveitum ˇvinveittra stjˇrnvalda.á

Enn sviku Vesturl÷ndin K˙rda Ýtreka­ og ■au svik ur­u sÝ­an ÷llum augljˇs fyrir og Ý kj÷lfar FlˇastrÝ­sins sem hß­ var til a­ koma aftur til valda gj÷rspilltri furstafj÷lskyldu Ý K˙vŠt. Saddam Hussein hefndi sÝn ■ß sem fyrr ß K˙rdum vegna stu­nings ■eirra vi­ Vesturl÷nd og beitti hernum af ÷llu afli gegn ■eim m.a. me­ Ýtreku­um eiturvopnaßrßsum. Vesturl÷nd ger­u ekkert fyrr en a­ lokum a­ ■eir b÷nnu­u flug herflugvÚla Saddams Hussein yfir landsvŠ­i K˙rda. Ůß h÷f­u m÷rg ■˙sund ■eirra falli­ Ý valinn.á

N˙ hafa K˙rdar um nokkurra ßra skei­ barist hetjulegri barßttu gegn vÝgaveitum ISIS. N˙ sÝ­ast vi­ hli­ BandarÝkjamanna, ■ar sem K˙rdar hafa beitt mannafla, en BandarÝkjamenn lagt til nokkurn hˇp hermanna og nřjustu og bestu vopnin sem v÷l hefur veri­ ß. K˙rdar eru taldir hafa misst um ellefu■˙sund hermenn og herkonur Ý ■essum ßt÷kum ß me­an mannfall annarra hefur veri­ mj÷g takmarka­.á

┴ sama tÝma sat Erdogan Tyrkjasoldßn beggja megin bor­sins Ý samskiptum vi­ ═SIS og vÝgamenn ß lei­ til ■eirra ßttu grei­a lei­ Ý gegnum Tyrkland og olÝuvi­skipti vi­ ISIS li­a voru ar­vŠnleg fyrir Tyrki ß sÝnum tÝma.

Ef til vill muna einhverjir enn eftir K˙rdÝska ■orpinu Kobane, sem sveitir ═SIS sßtu um mßnu­um saman, en ■orpi­ er vi­ landamŠri Tyrklands. Tyrkir komu Ý veg fyrir a­ nokkur a­sto­ bŠrist lengi vel og tßlmu­u f÷r herfˇlks K˙rda til a­ gŠta ■ess a­ fˇlki­ ■eirra Ý Kobane yr­i ekki drepi­ e­a selt Ý ■rŠldˇm ■essvegna kynlÝfsßnau­.

N˙ ■egar fullna­arsigur K˙rda me­ a­sto­ BandarÝkjanna er Ý augsřn lŠtur Trump BandarÝkjaforseti undan kr÷fu Erdˇgans Tyrkjasoldßns um a­ hann megi rß­ast ß ■essa bandamenn BandarÝkjanna ■annig a­ enn ß nř mundu BandarÝkjamenn og Vesturl÷nd svÝkja ■jˇ­, sem ß rÚtt til sjßlfstŠ­is, fullveldis.

Erdˇgan fer ekki leynt me­ ■a­ a­ hann Štli a­ rß­ast ß vopnabrŠ­ur BandarÝkjanna Ý strÝ­inu vi­ ═SIS og Trump ßkva­ Ý gŠr a­ au­velda honum leikinn me­ ■vÝ a­ draga hersveitir sÝnar frß lÝklegum ßtakasvŠ­um. Hann hefur a­ vÝsu dregi­ nokku­ Ý land n˙na eftir hatrammar ßrßsir m.a. eigin flokksmanna ß ■essar fˇlskulegu a­ger­ir hans. Ůessi afsta­a Trump er ÷murleg og eitthva­ anna­ en b˙ast hef­i mßtt vi­ eftir rÚttmŠta gagnrřni hans ß forvera sinn Barrack Obama vegna aulagangs hans Ý barßttunni vi­ ISIS.á

Fullna­arsigur ß ═SIS er ekki Ý h÷fn og BandarÝkjamenn og K˙rdar eiga enn verk fyrir h÷ndum. Ůar til vi­bˇtar eru ß annan tug ■˙sunda vÝgamanna ═SIS Ý haldi K˙rda, hva­ ver­ur um ■ß ■egar K˙rdar eiga hendur sÝnar a­ verja fyrir Tyrkjum.á

Hva­ gera svo hin aumu Evrˇpul÷nd Ý mßlinu. Koma ■au K˙rudum til hjßlpar Ý or­i e­a verki? Nei heldur betur ekki. Ůau halda ßfram a­ildarvi­rŠ­um vi­ Tyrki um a­ild ■eirra a­ Evrˇpusambandinu. Ůeir borga ■eim milljar­a ß milljar­a Evrur ofan til a­ hann passi upp ß ■a­ sem Evrˇpub˙ar eiga sjßlfir a­ passa upp ß, a­ svonefndir flˇttamenn flŠ­i ekki yfir landamŠri Tyrklands inn Ý Evrˇpu.á

Evrˇpa ger­i ekkert me­an vÝgamenn landa ■eirra flyktust til li­s vi­ ═SIS og rÝkisstjˇrnir Ý Evrˇpu horf­u upp ß hvernig mannrÚttindi voru fˇtum tro­in. Kirkjur voru brenndar og kristnum s÷fnu­um var eitt og rß­ist var ß Yasida og K˙rda. Fj÷ldamor­ voru framin og konur seldar Ý kynlÝfsßnau­ ■ar sem almennir uppbo­smarka­ir ß konum sem kynlÝfs■rŠlum voru haldnir ß svŠ­um ═SIS. Kristnir s÷fnu­ir ■jˇ­kirkna Vesturlanda h÷f­u enga d÷ngun Ý sÚr til a­ krefjast verndar fyrir tr˙brŠ­ur sÝna hva­ ■ß a­ sÝna ■eim einhvern samhug. Ůeim kom ■a­ ekki vi­ vegna ■ess a­ kristnir s÷fnu­ir Vesturlanda voru uppteknir vi­ vinstri sinna­a fÚlagslega bo­un og h÷f­u hvorki tÝma til a­ sinna heimatr˙bo­i nÚ til a­ gŠta hagsmuna kristins fˇlks Ý heiminum.á

N˙ standa ■essir aumu lei­togar Vesturveldanna frammi fyrir ■vÝ a­ horfa upp ß ßrßs bandamanns sÝns Tyrkja ß fˇlk sem ß a­ hafa fengi­ frelsi og sjßlfstŠ­i fyrir l÷ngu. Evrˇpurß­i­ mun halda ßfram a­ildarvi­rŠ­um vi­ Tyrki og halda ßfram a­ fylla Ý rÝkiskassann til a­ halda ■eim gˇ­um af ■vÝ a­ rß­amenn Ý vesturhluta Evrˇpu eru rofnir ˙r ÷llum tengslum vi­ menningarlega og si­frŠ­ilega hva­ ■ß kristna arfleif­ ßlfunnar.á

Trump veldur stu­ningsm÷nnum sÝnum sem og m÷rgum ÷­rum algj÷rum vonbrig­um og sřnir me­ ■eirri gj÷r­ a­ svÝkja bandamenn sÝna K˙rda, a­ honum er ekki treystandi. K˙rdarnir sem f÷gnu­u kj÷ri Trump eftir ÷murlega stjˇrn Obama klˇra sÚr n˙ Ý h÷f­inu og velta fyrir sÚr hvort Trump sÚ sama pissud˙kkan og lei­togar Vestur-Evrˇpu sem og Obama ß­ur.á

Er virkilega ekkert eftir af si­rŠnni og kristilegri rÚttlŠtiskennd hjß ■jˇ­um Evrˇpu og BandarÝkjanna og barßttuanda fyrir rÚttlŠti, svo ■Šr Ý eitt skipti fyrir ÷ll klßri ■a­ verk sem ßtti a­ klßrast me­ fri­arsamningunum fyrir einni ÷ld. Ůannig a­ K˙rdÝska ■jˇ­in fßi sjßlfstŠ­i Ý eigin fullvalda rÝki og tryggingu fyrir ■vÝ a­ rÝki ■eirra muni njˇta verndar gagnvart ßrßsargj÷rnum nßgr÷nnum.


Bulli­ Útur b÷rnin sÝn

Oft er sagt a­ byltingar Úti b÷rnin sÝn. S˙ var heldur betur sta­reyndin Ý fr÷nsku byltingunni ß 18.÷ld ■ar sem byltingarforingjarnir sem dŠmdu a­ra til a­ hßlsh÷ggvast me­ fall÷xinni voru sÝ­ar dŠmdir til ■ess sama.

Komm˙nistabyltingar hafa haft sama einkenni, a­ dŠma og drepa fyrrum byltingaforingja ■egar "hinn sterki byltingaforingi" hvort heldur hann hÚt, StalÝn, Mao e­a eitthva­ anna­ tˇk yfir.

Nřjum tÝmum fylgja nřir si­ir. Ůa­ hefur veri­ tÝmafrekur samkvŠmisleikur meginstefnustjˇrnmßlamanna um allan heim a­ finna nřja og nřja hˇpa, sem veri­ sÚ a­ rß­ast ß og mˇ­ga. Drřgstir Ý ■essari barßttu hafa veri­ ■eir sem telja sig tilheyra hinu frjßlslynda vinstri, sem er ■egar ß botninn er hvolft algj÷r andstŠ­a frjßlslyndis. Ůessir talsmenn taka ˙t vola­a minnihlutahˇpa sem ekki mß undir neinum kringumstŠ­um mˇ­ga e­a segja gamans÷gur um, eins og t.d konur,m˙slima, samkynhneig­a, transara,d÷kka, rau­a, feita, granna o.s.frv.á

Ůa­ er sameiginlegt ÷llum ■essum meintu minnihlutahˇpum, a­ ■eir eiga rÚtt ß ■vÝ a­ mˇ­gast ˙t af hverju sem er. ١ enginn ßtti sig ß ■vÝ a­ ■eir hafi veri­ mˇ­ga­ir. En ■ß er um a­ gera a­ hoppa ß bullvagninn og samsinna ruglinu.

Einn helsti sporg÷nguma­ur ■essa bulls er Justin Trudeau forsŠtisrß­herra Kanada sen Ý dag er heldur betur or­inn fˇrnarlamb eigin vandlŠtingar, fyrir ■a­ eitt a­ klŠ­ast eins og Arabi og mßla andlit sitt svart ß grÝmuballi ß skˇlaßrum sÝnum. Ůetta ■ykir bera ˇtvÝrŠtt merki umá grˇfasta rasisma. Sjßlfur grßtbi­ur ■essi meistari bullaranna fˇlk um a­ fyrirgefa sÚr ˇafsakanlegann rasisma. Rasisma hva­?

StjˇrnmßlaandstŠ­ingar hans hrŠra Ý gruggugu vatni Ý sta­inn fyrir a­ segja a­ ■etta upphlaup sÚ ekkert anna­ en rugl. Fˇlk ver­i a­ fß a­ gera a­ gamni sÝnu og ■ˇ ungur ma­ur klŠ­i sig Ý grÝmub˙ning ■ß sÚ ■a­ ekki til a­ gera ve­ur ˙t af.á

En nei meginstefnustjˇrnmßlin geta ekki fyrirgefi­ svona asnasp÷rk skˇlastrßka ß grÝmuballi af ■vÝ a­ ■a­ mß alls ekki gera neitt, sem gŠti veri­ til ■ess falli­ a­ mˇ­ga m˙slima, konur, svarta, feita og samkynhneig­a o.s.frv. a­ vi­lag­ri ßbyrg­ og mannor­smissi. Ůess vegna ver­ur Trudeau ekki fyrirgefi­.

Trudeau hefur sjßlfur heldur betur gefi­ tˇninn ß undanf÷rnum ßrum me­ skammaryr­um og nafngiftum gagnvart ÷­rum ekki sÝst manninum sem stjˇrnar fj÷lmenna rÝkinu sunnan Kanada.

N˙ Útur bulli­ barni­ sitt Trudeau. Hann er ßkŠr­ur og sekur fundinn ef hamfaraelÝtunni og ver­ur krossfestur af sÝnum eigin byltingarfÚl÷gum fj÷lmenningarstefnunnar vegna ■eirrar bullˇmenningar sem hann sjßlfur ber ßbyrg­ ß a­ er vi­ lř­i og hefur unni­ vi­ a­ byggja upp.

Hann og meginstefnustjˇrnmßlafˇlk og fj÷lmi­lafˇlk mß ekki vÝkja af ■eim hugmyndafrŠ­ilega vegi dygg­arinnar, a­ ■a­ er a­eins Ý lagi a­ gera lÝti­ ˙r kristninni og svo ekki sÚ tala­ um hvÝtum kristnum gagnkynhneig­um karlm÷nnum. ŮvÝ a­ ■ar eru menn ß vi­urkenndum og ÷ruggum leikvelli hß­sins, nÝ­sins og lÝtilsvir­ingarinnar.


Skßlkurinn hei­ra­ur

Komm˙nistinn Angela Davis fÚkk vi­ sig drottningarvi­tal Ý Morgunbla­inu um sÝ­ustu helgi. Segja mß a­ ■ß hafi skßlkurinn veri­ hei­ra­ur. Varast var a­ segja s÷gu ■essa rˇttŠka komm˙nista, sem studdi SovÚtrÝkin alla tÝ­ og hÚlt trygg­ vi­ hugmyndina um alrŠ­i ÷reiganna undir stjˇrn SovÚtrÝkjanna fram yfir ■a­ a­ dagar ■eirra voru taldir 1989. Angela Davis sag­i sig ekki frß ■essari hugmyndafrŠ­i fyrr en 1991.

Angela Davis vakti fyrst heimsathygli vegna rÚttarhalda yfir henni vegna ■ess a­ einn af svonefndum Soledad brŠ­rum vel vopnum b˙inn hertˇk rÚttarsal Ý Marin County Ý KalifornÝu 1970 afhenti hinum ßkŠr­a vopn og tˇk dˇmarann og saksˇknarann Ý gÝslingu og fl˙­i. Angela Davis keypti vopnin sem notu­ voru. Ůess vegna var h˙n ßkŠr­ fyrir hlutdeild Ý ■essu afbroti og sat Ý gŠsluvar­haldi. Komm˙nistar og nytsamir sakleysingjar um allan heim hˇfu mikla barßttu fyrir ■vÝ a­ h˙n yr­i leyst ˙r fangelsi og eftir eina dřrustu v÷rn ■ess tÝma, ■ar sem rß­nir voru fŠrustu sßlfrŠ­ingar til a­ finna ˙t ˙r ■vÝ vi­ rÚttarh÷ldin hverjir ˙r kvi­dˇmnum vŠru hugsanlega hli­hollir mßlsta­ Davis var h˙n sřknu­ af hlutdeild Ý ■essum glŠp.

Davis var tÝ­ur gestur Ý komm˙nistarÝkjum Austur Evrˇpu og SovÚtrÝkjunum og fÚkk margar hei­ursvi­urkenningar a­ launum. SovÚtrÝkin studdu pˇlitÝska barßttu hennar bŠ­i me­ ßrˇ­ri og fjßrframl÷gum. ┴ri­ 1972 hÚlt h˙n rŠ­u Ý Austur BerlÝn eftir a­ hafa sko­a­ ˇfrelsism˙rinn, sem kom Ý veg fyrir a­ fˇlk Ý Austur-Ůřskalandi hef­i fer­afrelsi. Ůar fordŠmdi h˙n BandarÝkin og samkeppnis■jˇ­fÚlagi­ en lofa­i Ý hßstert komm˙nistastjˇrnina Ý Austur Ůřskalandi og SovÚtrÝkjunum og hagkerfi sk÷mmtunarinnar.á

Af ■vÝ a­ h˙n var Ý hßvegum h÷f­ af sko­anasystkinum sÝnum Ý SovÚtrÝkjunum og vÝ­ar Ý Austur Evrˇpu snÚru řmsir pˇlitÝskir samviskufangar Ý ■em l÷ndum sÚr til hennar og bß­u hana um a­sto­ vi­ a­ ■eir fengju noti­ mannrÚttinda og tjßningafrelsis m.a. Jiri Pelican Ý TÚkkˇslˇvakÝu og Alexander Solzennitsyn Ý R˙sslandi. Angela Davis sem gefur sig ˙t fyrir a­ vera talsma­ur mannrÚttinda, var­ ekki vi­ ■essari bˇn ■eirra og studdi aldrei samviskufanga Ý Komm˙nistarÝkjum e­a fordŠmdi fangab˙­ir ■ar. Gagnrřni hennar beindist bara a­ BandrÝkjunum og ÷­rum rÝkjum hins frjßlsa heims ß ■eim tÝma.Hennar eina f÷­urland ß ■essum tÝma var Ý raun SovÚtrÝkin og fylgirÝki ■eirra og ■eirra mßlsta­ tˇk h˙n alltaf meira segja eftir a­ frjßlslynd ÷fl h÷f­u rß­i­ ni­url÷gum komm˙nistana Ý SovÚtrÝkjunum.á

Ůessi prˇfessor Ý kvennafrŠ­um ger­i sig seka um algert dˇmgreindarleysi Ý mannrÚttinda- og rÚttindamßlum me­ au­mj˙kum og einlŠgum stu­ningi vi­ einrŠ­is- og ˇgnarstjˇrnir komm˙nista. Samt sem ß­ur ■rßtt fyrir ■etta dˇmgreindaleysi ■ß ■ykir h˙n eiga eitthva­ erindi vi­ fˇlk Ý n˙tÝmanum. Ůrßtt fyrir a­ hafa stutt mannrÚttindasker­ingar, pˇlitÝskar fangelsanir og hermdarverk ßratugum saman og veri­ einlŠgur a­dßandi SovÚt-Komm˙nismans fram yfir andlßt hans ■ß ■ykir Morgunbla­inu sem gefur sig ˙t fyrir a­ vera frjßlslynt borgaralega sinna­ bla­, e­lilegt a­ birta vi­ hana athugasemdalaust drottningarvi­tal

Skipuleggjendum Me-Too rß­stefnunar Ý ReykjavÝk sřna sama dˇmgreindarleysi­ og telja ■essa konu sem hefur komist nŠst heimsmeti Ý dˇmgreindarleysi hva­ mannrÚttindi var­ar, hŠfa ogá gjaldgenga sem fyrirlesara ß ■essum tyllifundi.á


NŠsta sÝ­a

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fŠrslur

Jan. 2020
S M Ů M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31  

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (19.1.): 5
  • Sl. sˇlarhring: 18
  • Sl. viku: 204
  • Frß upphafi: 1558656

Anna­

  • Innlit Ý dag: 5
  • Innlit sl. viku: 181
  • Gestir Ý dag: 5
  • IP-t÷lur Ý dag: 5

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband