Leita Ý frÚttum mbl.is

FŠrsluflokkur: UtanrÝkismßl/al■jˇ­amßl

Hverju reiddust go­in?

FrŠg eru ummŠli Snorra go­a, vi­ krisnit÷kuna ß Al■ingi ßri­ 1000 ■egar tÝ­indama­ur kom flengrÝ­andi ß ■ingsta­ og sag­i a­ eldgos vŠri komi­ upp og stefndi ß bŠ eins hßlfkristins go­a.á

Ůeir sem vildu hafna hinum nřja si­ kristninni h÷f­u ■ß uppi hrˇp og s÷g­u a­ ■etta sřndi, a­ hin g÷mlu go­ Ë­inn,١r,Freyr og Nj÷r­ur vŠru rei­ir yfir ■essu tiltŠki a­ Štla a­ l÷festa kristni sem tr˙ Ý landinu.á

Snorri go­i sag­i ■ß a­ brag­i: "Hverju reiddust go­in er hrauni­ brann, sem n˙ st÷ndum vi­ ß." Ůetta var spaklega mŠlt og ■ingheimur ßtta­i sig ß hversu frßleit ■essi Štlan ┴satr˙armanna vŠri ■ar sem hraun hef­u ß­ur brunni­ og runni­ vÝ­a um land.

═ tr˙arbr÷g­um samtÝmans og umfj÷llun, skortir ß a­ menn sjßi ■au einf÷ldu sannindi sem Snorri go­i benti ß.á

═ Feneyjum eru mikil flˇ­ ■essa dagana og Mark˙sartorgi­ er m.a. undir vatni. Borgarstjˇri Feneyja kennir loftslagsbreytingum um, ■annig a­ meint hlřnun jar­ar valdi flˇ­unum. GrÝ­arlegar rigningar hafa veri­ undanfari­ Ý Feneyjum og vindar blßsa me­ ■eim hŠtti, a­ ■eir halda vatninu Ý borginni. Sjßvarbor­ hefur ■vÝ hŠkka­ Ý borginni um 183 sentimetra vegna ■essara ˇvenjulegu a­stŠ­na. Borgarstjˇrinn Ý Feneyjum bregst n˙ vi­ eins og hei­nir menn ß Al■ingi for­um, sem nefndu a­ go­in vŠru rei­.

Sta­reyndin er bara s˙,a­ ■etta er ekki eindsŠmi og sjßvarbor­ hŠkka­i meira ßri­ 1966 e­a um 198 sentimetra fyrir 54 ßrum. Ůa­ var raunar ß­ur en hin svokalla­a litla Ýs÷ld kom ß ßttunda ßratugnum og l÷ngu ß­ur en ■essi nřju tr˙arbr÷g­ hamfarahlřnunarinnar festu sig Ý sessi.

En n˙ dettur engum Ý hug a­ segja eins og Snorri go­i sag­i for­um: Hva­ olli ■ß flˇ­unum ßri­ 1966. SlÝk tilvÝsun er jafnmarkviss r÷ksemd og skřring borgarstjˇrans, a­ loftslagsbreytingar valdi flˇ­unum n˙na. Snorri go­i samtÝmans veit lÝka a­ mŠlti hann ■essi r÷k skynseminnar ■ß vŠri hann anna­hvort settur Ý poka og honum drekkt e­a hann yr­i ger­ur brottrŠkur ˙r borginni fyrir loftslagsgu­last.

En ■a­ er alltaf von um betri og meiri styrki ef hŠgt er a­ tengja hlutinn tr˙arbr÷g­um hamfarahlřnunarinnar.á


Skjˇta fyrst og spyrja svo

Ůingmenn Vi­reisnar ßsamt ■ingm÷nnum ˙r systurflokki ■eirra, Samfylkingunni, ßsamt biskupi og landlŠkni ger­u sig sek um ■a­ Ý sÝ­ustu viku a­ hrapa a­ ßlyktunum og ni­urst÷­um ßn ■ess a­ hafa kynnt sÚr sta­reyndir.

Ůingmennirnir og biskupinn fordŠmdu ˙tlendingastofnun og dˇmsmßlarß­herra fyrirá a­ framfylgja l÷gum, sem vŠri ˇtŠkt Ý mßli albanskrar konu,sem komin var ß steypirinn. Henni haf­i veri­ synja­ um hŠli ß ═slandi,en konan vissi fullvel ß­ur en h˙n kom a­ ■a­ mundi h˙n ekki fß. á

Ůingmennirnir og biskupin ger­u sig ÷ll sek um a­ skjˇta ßn ■ess a­ ■ekkja mßlavexti. Ůingmennirnir og biskupinn reyndu a­ b˙a til mynd af grimmum yfirv÷ldum, sem vŠru gj÷rsneydd mann˙­.á

SigrÝ­ur Andersen fyrrum dˇmsmßlarß­herra upplřsti Ý gŠr, a­ hŠlisumsˇkn alb÷nsku konunnar hef­i veri­ hafna­ 11.oktˇber s.l. ■egar h˙n var tŠpum mßnu­i minna kasˇlÚtt en ■egar h˙n var flutt ˙r landi. Konan vildi ekki fara og ■rßa­ist vi­ dyggilega studd af ■eim sem hafa atvinnu ß kostna­ rÝkisins vi­ a­ gera yfirv÷ldum erfitt fyrir a­ framfylgja l÷gum og valda t÷fum me­ hundra­a milljˇna kostna­i fyrir skattgrei­endur ß hverju ßri.á

Ůetta olli ■ˇ ■ingm÷nnum Samfylkingarinnar og Vi­reisnar ekki v÷kunˇttum. Ůeir komu hinsvegar tßrfellandi yfir ■vÝ a­ loksins hef­i tekist a­ framfylgja l÷gum. Biskupinn yfir ═slandi haf­i sig ■annig Ý frammi, a­ engan ■arf a­ undra, a­ ■a­ fŠkki jafnmiki­ og st÷­ugt Ý ■jˇ­kirkjunni og raun ber vitni.

Engum af ■essum riddurum "rÚttlŠtisins" datt Ý hug, a­ gera kr÷fu til hagsbˇta fyrir skattgrei­endur, a­ reglum ˙tlendingalaga yr­i breytt ■annig, a­ jafnskjˇtt og endanlegur ˙rskur­ur lŠgi fyrir um a­ vi­komandi Štti ekki rÚtt til dvalar Ý landinu,■ß yr­i sÚ­ til ■ess, a­ koma vi­komandi ˙r landi ■egar Ý sta­. á

Ůingmennirnir og biskupinn ger­u sig sek um ■ann fßrßnleika a­ skjˇta ßn ■ess a­ hafa nŠgar upplřsingar og t÷ldu a­ n˙ vŠri lag a­ hafa uppi tilfinngaklßm ß f÷lskum forsendum Ý ■vÝ eina skyni a­ fordŠma ■a­ a­ l÷gum Ý landinu skyldi framfylgt.á

Hitt er svo anna­ mßl, a­ SigrÝ­ur Andersen al■ingisma­ur bŠtti vi­ alvarlegum hlut Ý restina, sem var vanhugsa­ur og h˙n Štti a­ draga ■egar Ý sta­ til baka. En h˙n tala­i um a­ borgarar allra rÝkja Šttu a­ eiga sama rÚtt og rÝkisborgarar EES ■.e. a­ hafa frjßlsa f÷r til a­ sŠkja vinnu ß ═slandi. Ůetta ■ř­ir Ý raun opin landamŠri. ╔g vona a­ SigrÝ­ur ßtti sig ß ■vÝ a­ ■etta gengur ekki upp og lei­rÚtti sem fyrst.á


A­ bera sannleikanum vitni

Ůeir sem hafa gˇ­an mßlsta­ ■urfa almennt ekki a­ grÝpa til lyginnar. Anna­ gegnir um ■ß sem hafa vondan mßlsta­.á

═ 30 ßr hefur stˇr hluti stjˇrnmßlastÚttarinnar og frÚttaelÝtunar ßsamt forustu og loftslagsrß­i Sameinu­u ■jˇ­anna hamast vi­ a­ segja a­ allt vŠri a­ fara Ý kalda kol ß j÷r­u hÚr vegna loftslagshlřnunar af mannav÷ldum. ═treka­ hafa veri­ l÷g­ fram hamfarat÷lvulÝk÷n, sem eiga ■a­ sameiginlegt a­ ■au reynast ÷ll r÷ng. Til a­ leggja sÚrstaka ßherslu ß ■ß vß sem vŠri fyrir dyrum greip forusta loftslagsrß­s Sameinu­u ■jˇ­anna til ■ess rß­s a­ falsa mŠlingar ß j÷klum Ý Himalaya fjallgar­inum, en ■ß komst upp um strßkinn Tuma.

Ůetta kom upp Ý hugann ■egar bla­i­ the Economist sem almennt er tali­ nokku­ tr˙ver­ugt, birti ■.21.september frßs÷gn af andlßti "Okj÷kuls" Hugsanlega hefur bla­i­ fengi­ upplřsingar frß innlendum heimildarm÷nnum, en ■a­ rÚttlŠtir samt ekki rangfŠrslurnar.

═ greininni segir m.a.: "Hann var ekki minnsti j÷kullinn ß svŠ­inu e­a afskekktastur. Ů˙ gast sÚ­ hann frß ˙thverfum ReykjavÝkur h÷fu­borgar ═slands og ß l÷ngu svŠ­i ß hringvegi landsins"

Ůa­ sem er sÚrkennilegt vi­ ■essa frßs÷gn a­ engin af sta­hŠfingunum er rÚtt. Ok var minnsti svokalla­i j÷kull ß svŠ­inu. Ůa­ er ekki hŠgt a­ sjß hann frß ˙thverfum ReykjavÝkur e­a nokkurssta­ar frß h÷fu­borgarsvŠ­inu og hann sÚst ekki ß l÷ngu svŠ­i ß hringveginum.á

Hinsvegar greinir bla­i­ rÚtt frß ■vÝ, a­ tveir Texasb˙ar hef­u gert heimildarmyndina "Not Ok" ßri­ 2018 og ■a­ hef­i dregi­ a­ rith÷funda, stjˇrnmßlamenn og skˇlab÷rn til minningarathafnar um hinn lßtna j÷kul. SÝ­an hafi minningaskj÷ldur veri­ settur upp sem segi: "Til minningar um ■a­ sem mannkyni­ hefur gert."

Bla­i­ fÚkk greinilega ekki upplřsingar um ■a­ a­ Ok var Ý raun l÷ngu dßinn og ■a­ fyrir tÝma hinnar meintu hamfarahlřnunar af mannav÷ldum. Ůß nefnir bla­i­ fjalli­ Ok, Okj÷kul, sem fjalli­ hefur almennt ekki kalla­, en Ý frßs÷gninni er ■a­ tilkomumeira.á

═ barnaskˇla var mÚr kennt a­ varla vŠri hŠgt a­ kalla Ok j÷kul og hann vŠri a­ hverfa. Ůetta var l÷ngu fyrir meinta hlřnun af mannav÷ldum. Ůegar Úg gekk ß fjalli­ ■risvar sinnum a­ sumri til ßrin 2010 til 2012 gat Úg ekki merkt a­ ■arna vŠri j÷kull frekar en a­ hŠgt sÚ a­ kalla skaflinn sem sjaldan hverfur ˙r Gunnlaugsskar­i Ý Esjunni j÷kul.

SÝ­an segir bla­i­ rÚtt frß ■essu: "Ůrßtt fyrir, a­ ■etta hafi veri­ seinnipart sumars, ■ß var fˇlki­ (sem var vi­statt ˙tf÷rina) klŠtt Ý ˙lpur og skÝ­ah˙fur og ■urfti ß ■vÝ a­ halda Ý Ýsk÷ldum vindinum.

Hamfarahlřnunin var n˙ ekki meiri og allt ■etta tilstand Ý var svi­setning til a­ fß au­tr˙a fˇlk til a­ tr˙a ■vÝ a­ hÚr vŠri birtingamynd hamfarahřnunar, sem vi­ hÚr vitum a­ er ekki. En ■annig er ■a­ me­ lygina ogá svi­setninguna ß loftslagsleikritinu.á

١ ■essi frÚtt the Economist sÚ ˇnßkvŠm og r÷ng, ■ß kemst h˙n ■ˇ ekki Ý hßlfkvisti vi­ fur­ugreinina sem birtist Ý Morgunbla­inu Ý gŠr eftir a­alframkvŠmdastjˇra Sameinu­u ■jˇ­anna, fyrrum forseta heimssambands SˇsÝalista, Antonio Guterres, en ■ar mß sjß allavega 7 sta­reyndavillur og einn hßlfsannleika og ■a­ Ý tŠplega hßlfsÝ­ugrein. ╔g veit ekki um neinn, sem hefur nß­ slÝkum ßrangri fyrr Ý hßlfsÝ­ugrein Ý Mogganum. Ůa­ er hinsvegar ekkert nřtt a­ Guterres og sannleikurinn eigi ekki samlei­. á


Svik ß svik ofan Ý meira en 100 ßr.

═ lok fyrri heimstyrjaldar ßri­ 1918 lag­i ■ßverandi BandarÝkjaforseti Woodrow Wilson fram nokkur grundvallaratri­i, sem hann tala­i um a­ vŠru ˇfrßvÝkjanleg var­andi fri­arsamninga. Me­al ■eirra var a­ tryggja ■jˇ­um og ■jˇ­arbrotum landa sem Bandamenn h÷f­u teki­ sjßlfstŠ­i og ■jˇ­ernisleg vi­urkenning.á

Heimsveldi Ottˇmana ri­a­i til falls. Bandamenn nß­u yfirrß­um ß ÷llu landi frß S˙esskur­i til landamŠra n˙verandi Tyrklands. StŠrsta ■jˇ­in ß ■essu svŠ­i fyrir utan Araba voru K˙rdar. Mi­a­ vi­ till÷gur Wilson ßttu K˙rdar a­ fß yfirrß­ yfir eigin landi og sjßlfstŠ­i Ý nřju landi K˙rdistan.á

Samt fˇr svo a­ g÷mlu heimsveldin Frakkland og Bretland nß­u sÝnu fram og ßkvß­u a­ skipta ß milli sÝn ■vÝ landi sem teki­ var frß gamla Ottˇmanveldinu. Ůeir teiknu­u upp landamŠri a­ eigin ge­■ˇtta og komuá til valda strÝ­sherrum, sem voru ■eim ■ˇknanlegir. K˙rdar voru sviknir af Vesturl÷ndum og ■eir dreif­ust ß milli ═ran, ═rak,Sřrland og Tyrklands Ý kj÷lfar fri­arsamninganna.

Ůetta voru fyrstu svik Vesturlanda vi­ K˙rda. Ůessi stolta ■jˇ­ ■urfti enn einu sinni a­ sŠtta sig vi­ a­ ■eir ßttu enga vini nema fj÷llin, ■ar sem ■eir gßtu leynst fyrir vÝgasveitum ˇvinveittra stjˇrnvalda.á

Enn sviku Vesturl÷ndin K˙rda Ýtreka­ og ■au svik ur­u sÝ­an ÷llum augljˇs fyrir og Ý kj÷lfar FlˇastrÝ­sins sem hß­ var til a­ koma aftur til valda gj÷rspilltri furstafj÷lskyldu Ý K˙vŠt. Saddam Hussein hefndi sÝn ■ß sem fyrr ß K˙rdum vegna stu­nings ■eirra vi­ Vesturl÷nd og beitti hernum af ÷llu afli gegn ■eim m.a. me­ Ýtreku­um eiturvopnaßrßsum. Vesturl÷nd ger­u ekkert fyrr en a­ lokum a­ ■eir b÷nnu­u flug herflugvÚla Saddams Hussein yfir landsvŠ­i K˙rda. Ůß h÷f­u m÷rg ■˙sund ■eirra falli­ Ý valinn.á

N˙ hafa K˙rdar um nokkurra ßra skei­ barist hetjulegri barßttu gegn vÝgaveitum ISIS. N˙ sÝ­ast vi­ hli­ BandarÝkjamanna, ■ar sem K˙rdar hafa beitt mannafla, en BandarÝkjamenn lagt til nokkurn hˇp hermanna og nřjustu og bestu vopnin sem v÷l hefur veri­ ß. K˙rdar eru taldir hafa misst um ellefu■˙sund hermenn og herkonur Ý ■essum ßt÷kum ß me­an mannfall annarra hefur veri­ mj÷g takmarka­.á

┴ sama tÝma sat Erdogan Tyrkjasoldßn beggja megin bor­sins Ý samskiptum vi­ ═SIS og vÝgamenn ß lei­ til ■eirra ßttu grei­a lei­ Ý gegnum Tyrkland og olÝuvi­skipti vi­ ISIS li­a voru ar­vŠnleg fyrir Tyrki ß sÝnum tÝma.

Ef til vill muna einhverjir enn eftir K˙rdÝska ■orpinu Kobane, sem sveitir ═SIS sßtu um mßnu­um saman, en ■orpi­ er vi­ landamŠri Tyrklands. Tyrkir komu Ý veg fyrir a­ nokkur a­sto­ bŠrist lengi vel og tßlmu­u f÷r herfˇlks K˙rda til a­ gŠta ■ess a­ fˇlki­ ■eirra Ý Kobane yr­i ekki drepi­ e­a selt Ý ■rŠldˇm ■essvegna kynlÝfsßnau­.

N˙ ■egar fullna­arsigur K˙rda me­ a­sto­ BandarÝkjanna er Ý augsřn lŠtur Trump BandarÝkjaforseti undan kr÷fu Erdˇgans Tyrkjasoldßns um a­ hann megi rß­ast ß ■essa bandamenn BandarÝkjanna ■annig a­ enn ß nř mundu BandarÝkjamenn og Vesturl÷nd svÝkja ■jˇ­, sem ß rÚtt til sjßlfstŠ­is, fullveldis.

Erdˇgan fer ekki leynt me­ ■a­ a­ hann Štli a­ rß­ast ß vopnabrŠ­ur BandarÝkjanna Ý strÝ­inu vi­ ═SIS og Trump ßkva­ Ý gŠr a­ au­velda honum leikinn me­ ■vÝ a­ draga hersveitir sÝnar frß lÝklegum ßtakasvŠ­um. Hann hefur a­ vÝsu dregi­ nokku­ Ý land n˙na eftir hatrammar ßrßsir m.a. eigin flokksmanna ß ■essar fˇlskulegu a­ger­ir hans. Ůessi afsta­a Trump er ÷murleg og eitthva­ anna­ en b˙ast hef­i mßtt vi­ eftir rÚttmŠta gagnrřni hans ß forvera sinn Barrack Obama vegna aulagangs hans Ý barßttunni vi­ ISIS.á

Fullna­arsigur ß ═SIS er ekki Ý h÷fn og BandarÝkjamenn og K˙rdar eiga enn verk fyrir h÷ndum. Ůar til vi­bˇtar eru ß annan tug ■˙sunda vÝgamanna ═SIS Ý haldi K˙rda, hva­ ver­ur um ■ß ■egar K˙rdar eiga hendur sÝnar a­ verja fyrir Tyrkjum.á

Hva­ gera svo hin aumu Evrˇpul÷nd Ý mßlinu. Koma ■au K˙rudum til hjßlpar Ý or­i e­a verki? Nei heldur betur ekki. Ůau halda ßfram a­ildarvi­rŠ­um vi­ Tyrki um a­ild ■eirra a­ Evrˇpusambandinu. Ůeir borga ■eim milljar­a ß milljar­a Evrur ofan til a­ hann passi upp ß ■a­ sem Evrˇpub˙ar eiga sjßlfir a­ passa upp ß, a­ svonefndir flˇttamenn flŠ­i ekki yfir landamŠri Tyrklands inn Ý Evrˇpu.á

Evrˇpa ger­i ekkert me­an vÝgamenn landa ■eirra flyktust til li­s vi­ ═SIS og rÝkisstjˇrnir Ý Evrˇpu horf­u upp ß hvernig mannrÚttindi voru fˇtum tro­in. Kirkjur voru brenndar og kristnum s÷fnu­um var eitt og rß­ist var ß Yasida og K˙rda. Fj÷ldamor­ voru framin og konur seldar Ý kynlÝfsßnau­ ■ar sem almennir uppbo­smarka­ir ß konum sem kynlÝfs■rŠlum voru haldnir ß svŠ­um ═SIS. Kristnir s÷fnu­ir ■jˇ­kirkna Vesturlanda h÷f­u enga d÷ngun Ý sÚr til a­ krefjast verndar fyrir tr˙brŠ­ur sÝna hva­ ■ß a­ sÝna ■eim einhvern samhug. Ůeim kom ■a­ ekki vi­ vegna ■ess a­ kristnir s÷fnu­ir Vesturlanda voru uppteknir vi­ vinstri sinna­a fÚlagslega bo­un og h÷f­u hvorki tÝma til a­ sinna heimatr˙bo­i nÚ til a­ gŠta hagsmuna kristins fˇlks Ý heiminum.á

N˙ standa ■essir aumu lei­togar Vesturveldanna frammi fyrir ■vÝ a­ horfa upp ß ßrßs bandamanns sÝns Tyrkja ß fˇlk sem ß a­ hafa fengi­ frelsi og sjßlfstŠ­i fyrir l÷ngu. Evrˇpurß­i­ mun halda ßfram a­ildarvi­rŠ­um vi­ Tyrki og halda ßfram a­ fylla Ý rÝkiskassann til a­ halda ■eim gˇ­um af ■vÝ a­ rß­amenn Ý vesturhluta Evrˇpu eru rofnir ˙r ÷llum tengslum vi­ menningarlega og si­frŠ­ilega hva­ ■ß kristna arfleif­ ßlfunnar.á

Trump veldur stu­ningsm÷nnum sÝnum sem og m÷rgum ÷­rum algj÷rum vonbrig­um og sřnir me­ ■eirri gj÷r­ a­ svÝkja bandamenn sÝna K˙rda, a­ honum er ekki treystandi. K˙rdarnir sem f÷gnu­u kj÷ri Trump eftir ÷murlega stjˇrn Obama klˇra sÚr n˙ Ý h÷f­inu og velta fyrir sÚr hvort Trump sÚ sama pissud˙kkan og lei­togar Vestur-Evrˇpu sem og Obama ß­ur.á

Er virkilega ekkert eftir af si­rŠnni og kristilegri rÚttlŠtiskennd hjß ■jˇ­um Evrˇpu og BandarÝkjanna og barßttuanda fyrir rÚttlŠti, svo ■Šr Ý eitt skipti fyrir ÷ll klßri ■a­ verk sem ßtti a­ klßrast me­ fri­arsamningunum fyrir einni ÷ld. Ůannig a­ K˙rdÝska ■jˇ­in fßi sjßlfstŠ­i Ý eigin fullvalda rÝki og tryggingu fyrir ■vÝ a­ rÝki ■eirra muni njˇta verndar gagnvart ßrßsargj÷rnum nßgr÷nnum.


Bulli­ Útur b÷rnin sÝn

Oft er sagt a­ byltingar Úti b÷rnin sÝn. S˙ var heldur betur sta­reyndin Ý fr÷nsku byltingunni ß 18.÷ld ■ar sem byltingarforingjarnir sem dŠmdu a­ra til a­ hßlsh÷ggvast me­ fall÷xinni voru sÝ­ar dŠmdir til ■ess sama.

Komm˙nistabyltingar hafa haft sama einkenni, a­ dŠma og drepa fyrrum byltingaforingja ■egar "hinn sterki byltingaforingi" hvort heldur hann hÚt, StalÝn, Mao e­a eitthva­ anna­ tˇk yfir.

Nřjum tÝmum fylgja nřir si­ir. Ůa­ hefur veri­ tÝmafrekur samkvŠmisleikur meginstefnustjˇrnmßlamanna um allan heim a­ finna nřja og nřja hˇpa, sem veri­ sÚ a­ rß­ast ß og mˇ­ga. Drřgstir Ý ■essari barßttu hafa veri­ ■eir sem telja sig tilheyra hinu frjßlslynda vinstri, sem er ■egar ß botninn er hvolft algj÷r andstŠ­a frjßlslyndis. Ůessir talsmenn taka ˙t vola­a minnihlutahˇpa sem ekki mß undir neinum kringumstŠ­um mˇ­ga e­a segja gamans÷gur um, eins og t.d konur,m˙slima, samkynhneig­a, transara,d÷kka, rau­a, feita, granna o.s.frv.á

Ůa­ er sameiginlegt ÷llum ■essum meintu minnihlutahˇpum, a­ ■eir eiga rÚtt ß ■vÝ a­ mˇ­gast ˙t af hverju sem er. ١ enginn ßtti sig ß ■vÝ a­ ■eir hafi veri­ mˇ­ga­ir. En ■ß er um a­ gera a­ hoppa ß bullvagninn og samsinna ruglinu.

Einn helsti sporg÷nguma­ur ■essa bulls er Justin Trudeau forsŠtisrß­herra Kanada sen Ý dag er heldur betur or­inn fˇrnarlamb eigin vandlŠtingar, fyrir ■a­ eitt a­ klŠ­ast eins og Arabi og mßla andlit sitt svart ß grÝmuballi ß skˇlaßrum sÝnum. Ůetta ■ykir bera ˇtvÝrŠtt merki umá grˇfasta rasisma. Sjßlfur grßtbi­ur ■essi meistari bullaranna fˇlk um a­ fyrirgefa sÚr ˇafsakanlegann rasisma. Rasisma hva­?

StjˇrnmßlaandstŠ­ingar hans hrŠra Ý gruggugu vatni Ý sta­inn fyrir a­ segja a­ ■etta upphlaup sÚ ekkert anna­ en rugl. Fˇlk ver­i a­ fß a­ gera a­ gamni sÝnu og ■ˇ ungur ma­ur klŠ­i sig Ý grÝmub˙ning ■ß sÚ ■a­ ekki til a­ gera ve­ur ˙t af.á

En nei meginstefnustjˇrnmßlin geta ekki fyrirgefi­ svona asnasp÷rk skˇlastrßka ß grÝmuballi af ■vÝ a­ ■a­ mß alls ekki gera neitt, sem gŠti veri­ til ■ess falli­ a­ mˇ­ga m˙slima, konur, svarta, feita og samkynhneig­a o.s.frv. a­ vi­lag­ri ßbyrg­ og mannor­smissi. Ůess vegna ver­ur Trudeau ekki fyrirgefi­.

Trudeau hefur sjßlfur heldur betur gefi­ tˇninn ß undanf÷rnum ßrum me­ skammaryr­um og nafngiftum gagnvart ÷­rum ekki sÝst manninum sem stjˇrnar fj÷lmenna rÝkinu sunnan Kanada.

N˙ Útur bulli­ barni­ sitt Trudeau. Hann er ßkŠr­ur og sekur fundinn ef hamfaraelÝtunni og ver­ur krossfestur af sÝnum eigin byltingarfÚl÷gum fj÷lmenningarstefnunnar vegna ■eirrar bullˇmenningar sem hann sjßlfur ber ßbyrg­ ß a­ er vi­ lř­i og hefur unni­ vi­ a­ byggja upp.

Hann og meginstefnustjˇrnmßlafˇlk og fj÷lmi­lafˇlk mß ekki vÝkja af ■eim hugmyndafrŠ­ilega vegi dygg­arinnar, a­ ■a­ er a­eins Ý lagi a­ gera lÝti­ ˙r kristninni og svo ekki sÚ tala­ um hvÝtum kristnum gagnkynhneig­um karlm÷nnum. ŮvÝ a­ ■ar eru menn ß vi­urkenndum og ÷ruggum leikvelli hß­sins, nÝ­sins og lÝtilsvir­ingarinnar.


Skßlkurinn hei­ra­ur

Komm˙nistinn Angela Davis fÚkk vi­ sig drottningarvi­tal Ý Morgunbla­inu um sÝ­ustu helgi. Segja mß a­ ■ß hafi skßlkurinn veri­ hei­ra­ur. Varast var a­ segja s÷gu ■essa rˇttŠka komm˙nista, sem studdi SovÚtrÝkin alla tÝ­ og hÚlt trygg­ vi­ hugmyndina um alrŠ­i ÷reiganna undir stjˇrn SovÚtrÝkjanna fram yfir ■a­ a­ dagar ■eirra voru taldir 1989. Angela Davis sag­i sig ekki frß ■essari hugmyndafrŠ­i fyrr en 1991.

Angela Davis vakti fyrst heimsathygli vegna rÚttarhalda yfir henni vegna ■ess a­ einn af svonefndum Soledad brŠ­rum vel vopnum b˙inn hertˇk rÚttarsal Ý Marin County Ý KalifornÝu 1970 afhenti hinum ßkŠr­a vopn og tˇk dˇmarann og saksˇknarann Ý gÝslingu og fl˙­i. Angela Davis keypti vopnin sem notu­ voru. Ůess vegna var h˙n ßkŠr­ fyrir hlutdeild Ý ■essu afbroti og sat Ý gŠsluvar­haldi. Komm˙nistar og nytsamir sakleysingjar um allan heim hˇfu mikla barßttu fyrir ■vÝ a­ h˙n yr­i leyst ˙r fangelsi og eftir eina dřrustu v÷rn ■ess tÝma, ■ar sem rß­nir voru fŠrustu sßlfrŠ­ingar til a­ finna ˙t ˙r ■vÝ vi­ rÚttarh÷ldin hverjir ˙r kvi­dˇmnum vŠru hugsanlega hli­hollir mßlsta­ Davis var h˙n sřknu­ af hlutdeild Ý ■essum glŠp.

Davis var tÝ­ur gestur Ý komm˙nistarÝkjum Austur Evrˇpu og SovÚtrÝkjunum og fÚkk margar hei­ursvi­urkenningar a­ launum. SovÚtrÝkin studdu pˇlitÝska barßttu hennar bŠ­i me­ ßrˇ­ri og fjßrframl÷gum. ┴ri­ 1972 hÚlt h˙n rŠ­u Ý Austur BerlÝn eftir a­ hafa sko­a­ ˇfrelsism˙rinn, sem kom Ý veg fyrir a­ fˇlk Ý Austur-Ůřskalandi hef­i fer­afrelsi. Ůar fordŠmdi h˙n BandarÝkin og samkeppnis■jˇ­fÚlagi­ en lofa­i Ý hßstert komm˙nistastjˇrnina Ý Austur Ůřskalandi og SovÚtrÝkjunum og hagkerfi sk÷mmtunarinnar.á

Af ■vÝ a­ h˙n var Ý hßvegum h÷f­ af sko­anasystkinum sÝnum Ý SovÚtrÝkjunum og vÝ­ar Ý Austur Evrˇpu snÚru řmsir pˇlitÝskir samviskufangar Ý ■em l÷ndum sÚr til hennar og bß­u hana um a­sto­ vi­ a­ ■eir fengju noti­ mannrÚttinda og tjßningafrelsis m.a. Jiri Pelican Ý TÚkkˇslˇvakÝu og Alexander Solzennitsyn Ý R˙sslandi. Angela Davis sem gefur sig ˙t fyrir a­ vera talsma­ur mannrÚttinda, var­ ekki vi­ ■essari bˇn ■eirra og studdi aldrei samviskufanga Ý Komm˙nistarÝkjum e­a fordŠmdi fangab˙­ir ■ar. Gagnrřni hennar beindist bara a­ BandrÝkjunum og ÷­rum rÝkjum hins frjßlsa heims ß ■eim tÝma.Hennar eina f÷­urland ß ■essum tÝma var Ý raun SovÚtrÝkin og fylgirÝki ■eirra og ■eirra mßlsta­ tˇk h˙n alltaf meira segja eftir a­ frjßlslynd ÷fl h÷f­u rß­i­ ni­url÷gum komm˙nistana Ý SovÚtrÝkjunum.á

Ůessi prˇfessor Ý kvennafrŠ­um ger­i sig seka um algert dˇmgreindarleysi Ý mannrÚttinda- og rÚttindamßlum me­ au­mj˙kum og einlŠgum stu­ningi vi­ einrŠ­is- og ˇgnarstjˇrnir komm˙nista. Samt sem ß­ur ■rßtt fyrir ■etta dˇmgreindaleysi ■ß ■ykir h˙n eiga eitthva­ erindi vi­ fˇlk Ý n˙tÝmanum. Ůrßtt fyrir a­ hafa stutt mannrÚttindasker­ingar, pˇlitÝskar fangelsanir og hermdarverk ßratugum saman og veri­ einlŠgur a­dßandi SovÚt-Komm˙nismans fram yfir andlßt hans ■ß ■ykir Morgunbla­inu sem gefur sig ˙t fyrir a­ vera frjßlslynt borgaralega sinna­ bla­, e­lilegt a­ birta vi­ hana athugasemdalaust drottningarvi­tal

Skipuleggjendum Me-Too rß­stefnunar Ý ReykjavÝk sřna sama dˇmgreindarleysi­ og telja ■essa konu sem hefur komist nŠst heimsmeti Ý dˇmgreindarleysi hva­ mannrÚttindi var­ar, hŠfa ogá gjaldgenga sem fyrirlesara ß ■essum tyllifundi.á


80 ßra afmŠli innrßsar, sem innrßsara­ilinn kannast lÝti­ vi­

1. september s.l. var minnst a­ 80 ßr voru li­in frßá innrßs Ůjˇ­verja Ý Pˇlland. Ůar me­ hˇfst sÝ­ari heimstyrj÷ldin. Forseti Ůřskalands ba­ Pˇlverja afs÷kunar fyrir h÷nd ■jˇ­ar sinnar en ß­ur hafa kanslarar Ůřskalands Ýtreka­ be­i­ Pˇlverja afs÷kunar ß innrßsinni fyrir 80 ßrum og grimmdarverkum Ý kj÷lfar hennar.á

En ■a­ er ÷nnur innrßs, sem heimurinn kannast lÝti­ vi­. Fyrir 80 ßrum Ý dag ■.17 september ger­u SovÚtrÝkin (R˙ssland og co) innrßs Ý Pˇlland Ý samrŠmi vi­ samning StalÝns og Hitlers um hva­a hluta Pˇllands fÚlli Ý hlut SovÚtrÝkjanna.á

Hersveitir Rau­a hersins allt a­ 5 milljˇnir hermanna studdir a.m.k. 5000 skri­drekum og 2000 sprengju- og flutningaflugvÚlum rÚ­ust inn Ý austurhluta Pˇllands. Ůeir s÷g­ust vera a­ hjßlpa sÝnum slavensku brŠ­rum og sumir Pˇlverjar fÚllu fyrir ■essum ßrˇ­ri, en SovÚski herinn var ekkert betri en sß ■řski. Hˇpum Pˇlverja m.a. landeigendur, prestar, hermenn og jß Gy­ingar var smala­ saman og ■eir drepnir. Har­ř­gi Rau­a hersins sřndi sig t.d. vel me­ mor­unum ß pˇlskum herm÷nnum Ý Katyn skˇgi ■ar sem ■˙sundir pˇlskra hermanna voru murka­ir ni­ur af sovÚska hernum. S÷mu s÷gu var a­ segja frß ÷­rum l÷ndum sem Hitler og StalÝn h÷f­u sami­ um a­ Komm˙nistarnir Ý SovÚtrÝkjum mŠttu rß­ast inn Ý l÷nd eins og Baltnesku l÷ndin, Finnland og R˙menÝa

Fyrstu 22 mßnu­i sÝ­ari heimtyrjaldarinnar voru ■eir Hitler og StalÝn vinir og Komm˙nistar og nasistar ßttu mikil vi­skipti sÝn ß milli, m.a. matv÷rum, efnav÷rum, vopnum og skipum jafnframt lřstu ■eir yfir sameiginlegri fordŠmingu gegn frjßlslyndri hugmyndafrŠ­i og ■řsku sprengjuflugvÚlarnar sem rÚ­ust ß Bretland voru fylltar af eldsneyti frß komm˙nistunum Ý SovÚtrÝkjunum.á Komm˙nistar um allan heim afs÷ku­u innrßs nasista og SovÚtrÝkjanna Ý Pˇlland sem dŠmi Nˇbelsskßldi­ Halldˇr Kiljan Laxnes.

Ůegar herir Ůjˇ­verja og R˙ssa nß­u saman Ý borginni Brest var sameiginleg hersřning Wehrmacht og Rau­a hersins og foringjar herjanna skiptust ß kve­jum og heimbo­um eftir a­ endanlegu markmi­i hef­i veri­ nß­ "a­ sigra kapÝtalistanna." Komm˙nistar og nasistar voru vopnabrŠ­ur fyrstu 22 mßnu­i heimstyrjaldarinnar og ■a­ breyttist ekki fyrr en me­ vanhugsa­ri innrßs Hitlers Ůřskalands Ý SovÚtrÝkin. StalÝn neita­i a­ tr˙a ■vÝ a­ Ůjˇ­verjar hef­u rofi­ samkomulagi­ og rß­ist ß SovÚtrÝkin.á

B˙ast hef­i mßtt vi­ a­ forustumenn R˙sslands og ■essvegna ┌kraÝnu og HvÝta R˙sslands sem ÷ll tilheyr­u SovÚtrÝkjunum ß sÝnum tÝma, bŠ­u Pˇlverja afs÷kunar ß innrßsinni fyrir 80 ßrum og ■eim hermdarverkum sem unnin voru af Rau­a hernum. En ■a­ er ekki gert. R˙ssar vilja lÝti­ kannast vi­ ■etta 80 ßra afmŠli og telja ■a­ raunar ekki koma sÚr vi­.

Fyrir nokkru dŠmdi r˙ssneski hŠstirÚttur bloggarann Vladimirá Luzgin fyrir a­ skrifa ■essa setningu: "Komm˙nistar og Ůřskaland ger­u sameiginlega innrßs Ý Pˇlland sem var­ til ■ess a­ seinni heimstyrj÷ldin byrja­i." Luzgin ger­i ekkert anna­ en a­ segja frß ■vÝ sem ger­ist sagnfrŠ­ilega fyrir 80 ßrum, en ■a­ mß ekki. Jafnvel ekki Ý "lř­rŠ­isrÝkinu" R˙sslandi.

Engar frÚttastofur sem Úg hef sko­a­ Ý dag minnast ß ■etta innrßsarafmŠli. Engin minningarath÷fn er haldin vegna ■essa og engar afsakanir frß arft÷kum sovÚsku komm˙nistanna ■ˇ a­ stjˇrnendur vÝ­a Ý l÷ndum hinna g÷mlu SovÚtrÝkjanna sÚu mun hugmyndafrŠ­ilega skyldari en stjˇrnendur Ůřskalands nasistunum ß sÝnum tÝma. En um ■ßtt R˙ssa er ■aga­ og svo merkilega vill til a­ vinstri menn um allan heim hafa ekki gleymt trygg­ sinni vi­ mßlsta­inn um alrŠ­i ÷reiganna og ■egja ■unnu hljˇ­i og kannast jafnvel ekkert vi­ a­ ■etta hafi gerst.á

Me­ s÷guf÷lsunum og vegna gleymsku hefur komm˙nistum tekist a­ lßta sem ■eir hafi veri­ eitthva­ betri en naistarnir. En ■a­ voru ■eir ■vÝ mi­ur ekki. Ůessvegna er ˇskiljanlegt a­ n˙tÝmafˇlk skuli ekki fordŠma jafnt gamla komm˙nista sem gamla nasista. En ■a­ er ekki gert og m.a. fÚkk einn gamall komm˙nisti vi­ sig drottningarvi­tal Ý Morgunbla­inu um sÝ­ustu helgi. En nßnar a­ ■eirri sk÷mm Morgunbla­sins ß morgun.á


Evrˇpskur lÝfsstÝll hva­ er ■a­?

Ursula von der Leyen tekur vi­ forsetaembŠtti Evrˇpusambandsins Ý lok oktˇber n.k. H˙n hefur ■egar hafi­ undirb˙ning og m.a. skipa­ Margaritis Schinas til a­ gŠta a­ ■vÝ a­ vernda evrˇpskan lÝfstÝl. Evrˇpskur lÝfsstÝll hefur leitt til mestu framfara,frelsis,mannrÚttinda sem Ý heiminum og bestu lÝfskjara.á

Sko­a­ Ý ■essu ljˇsi er fßtt e­lilegra en a­ gŠta og vernda ■ann lÝfsstÝl og hugmyndafrŠ­i, sem skˇp ■essi bestu lÝfskj÷r ß j÷r­inni. En svo er ekki. Jean Claude Juncker sem fljˇtlega lŠtur af embŠtti forseta Evrˇpusambandsins, gagnrřnir eftirmann sinn heiftarlega fyrir a­ vilja me­ ■essu segja a­ innflytjendur sÚu ˇgn vi­ evrˇpskan lÝfsstÝl og fer eins nßlŠgt ■vÝ a­ kalla Ursulu fasista ßn ■ess a­ gera ■a­. En ■a­ eru a­rir Ý hans hˇpi sem gera ■a­ og leggja hart a­ henni a­ breyta st÷­uheiti vi­komandi embŠttismanns. Evrˇpskur lÝfsstÝll er eitur Ý beinum ■ess fˇlks.

Ůegar st÷­uheiti "til verndar evrˇpskum lÝfsstÝl" er tali­ mj÷g mˇ­gandi og vÝsi til andt÷­u vi­ innflytjendur og sÚ Ý raun kyn■ßttahyggja og fasismi ■ß er heldur betur um a­ rŠ­a sÚrkennilega hluti. Af hverju mß ekki vernda evrˇpskan lÝfsstÝl. Er arabÝskur lÝfsstÝll kyn■ßttahyggja og fasismi e­a kÝnverskur, indverskur e­a japanskur. Sennilega mundi engum Ý KÝna, Japan,Indlandi e­a ArabÝu halda ■vÝ fram. En Evrˇpa er greinilega anna­ mßl.

Af hverjuá mß ekki vernda ■a­ frjßlslyndi og vÝ­sřni sem hefur gert Evrˇpu a­ fremstu ßlfu veraldar. Hvernig Ý ˇsk÷pum getur ■a­ veri­ fasismi e­a ansta­a vi­ innflytjendur ■egar t.d. ■a­ er sko­a­ a­ ■a­ er engin ßlfa Ý heiminum sem tekur vi­ eins m÷rgum innflytjendum og sem fˇlk sŠkist eins miki­ a­ komast til.

Eigum vi­ ekki a­ va­veita ■a­ sem best er Ý heiminum?á

á


MannrÚttindi e­a hatursor­rŠ­a

┴ sama tÝma og l÷greglan ß h÷fu­borgarsvŠ­inu getur ekki sinnt kŠrum almennra borgara ß afbrotum gegn ■eim, er sÚrst÷k ßhersla l÷g­ ß a­ rannsaka og ßkŠra vegna meintrar hatursor­rŠ­u og er ■a­ nßnast einskor­a­ vi­ a­ fˇlk tali gegn M˙hame­str˙.

Grundvallarregla Ý lř­rŠ­islegu samfÚlagi er a­ fˇlk hafi fullt tjßningarfrelsi, en sÚ ßbyrgt or­a sinna.

Dˇmstˇlar hafa Ý auknum mŠli takmarka­ Šruvernd einstaklinga en auki­ Šruvernd samtaka og hugmynda. VŠgast sagt sÚrkennileg ■rˇun. Hva­a ßstŠ­a er til a­ auka Šruvernd hugmynda sem njˇta stu­nings hundru­a milljˇna e­a milljar­a manna? Alla vega gildir ■a­ ■ˇ ekki um kristna tr˙ e­a ■ß sem jßta hana. Kristinni tr˙ mß hallmŠla og ■a­ mß gera grÝn a­ henni algj÷rlega refsilaust, en anna­ gildir um M˙hame­str˙. Ůa­ mß t.d. ekki segja opinberlega sannleikann um M˙hame­ spßmann.á

Emanuel Macron vill gera ■a­ refsivert a­ tala gegn meintri hnattrŠnni hlřnun af mannav÷ldum og telur ■a­ hatursor­rŠ­u. S˙ hugmynd hans Štti a­ lei­a til ■ess a­ samt÷k andfasista hÚldu a­alfund Ý ParÝs til a­ mˇtmŠla auknum fasÝskum tilhneigingum forseta Frakklands, en ■a­ gera ■au ekki af ■vÝ a­ slÝk samt÷k eru Ý raun ekki andfasÝsk.á

═ lř­rŠ­isrÝki ß fˇlk a­ hafa ■au mannrÚttindi a­ geta sagt opinberlega a­ ■vÝ lÝki ekki vi­ e­a sÚ ß mˇti tilteknum stjˇrnmßlam÷nnum, hugmyndum, hugmyndafrŠ­i og tr˙arbr÷g­um t.d. Donald Trump, nasisma e­a M˙hame­str˙. Ůa­ er ekki hatur heldur li­ur Ý e­lilegri lř­rŠ­islegri umrŠ­u. Borgarar lř­rŠ­isrÝkja eiga a­ njˇta ■eirra mannrÚttinda a­ mega tala gegn hva­a hugmyndafrŠ­i e­a tr˙arbr÷g­um sem er og gera grÝna a­ ■eim lÝka.

Handhafar rÚttr˙na­ar hatursor­rŠ­u hugmyndafrŠ­innar hafa ekki ßtta­ sig ß ■vÝ a­ ■a­ a­ vera ß mˇti hugmyndum og hugmyndafrŠ­i, stjˇrnmßlam÷nnum e­a tr˙arbr÷g­um felur sjaldnast Ý sÚr hatur ß fˇlki heldur andst÷­u vi­ hugmyndir, sem fˇlk telur geta valdi­ ska­a e­a gert lÝf ■eirra verra. Lř­rŠ­isleg mannrÚttindi borgaranna nß til ■ess, annars eru sett ■au takm÷rk ß frjßlsa umrŠ­u a­ skrefi­ til ritsko­unar og afnßms tjßningarfrelsis ver­ur ■ß minna og minna skref a­ taka.á


F÷­urlandi­ eina

Boris Johnson forsŠtisrß­herra Breta Štlar a­ vir­a vilja bresku ■jˇ­arinnar og koma Bretlandi ˙r Evrˇpusambandinu 31.oktˇber me­ e­a ßn samnings. ┴ ■eim stutta tÝma sem er til stefnu skiptir mßli a­ forsŠtisrß­hera Breta komi sem sterkastur til leiks Ý vi­rŠ­um vi­ rß­amenn Evrˇpusambandsins. Ătla mŠtti a­ ■ingmenn Bretlands hvort heldur ■eir eru Ý stjˇrn e­a stjˇrnarandst÷­u telduá ■a­ si­fer­ilega skyldu sÝna a­ sty­ja forsŠtisrß­herrann Ý ■vÝ a­ koma fram ■jˇ­arviljanum og nß sem bestum samningum vi­ Evrˇpusambandi­.á

En ■ß breg­ur svo vi­ a­ forma­ur Verkamannaflokksins gerir allt til a­ koma Ý veg fyrir ˙tg÷ngu Breta ˙r Evrˇpusambandinu. Hann sŠkist eftir stu­ningi ■eirra ■ingmanna Ý ═haldsflokknum, sem vir­ast lÝta ß Evrˇpusambandi­ sem sitt eina f÷­urland, sem ■eim beri a­ sřna hollustu og tr˙mennsku Ý hvÝvetna.

Corbyn telur greinilega a­ stu­ningsmenn Evrˇpusambandsins Ý ■ingflokki ═haldsflokksins telji mikilvŠgara a­ sřna Evrˇpusambandinu hollustu og telji ■ß ekki eftir sÚr a­ koma gamaldags Marxista eins og honum til valda Ý Bretlandi.

Boris Johnsoná hefur saka­ Evrˇpusinna Ý sÝnum eigin flokki um a­ leka upplřsingum um ßform rÝkisstjˇrnarinnar og řmsar svi­smyndir um hva­ gŠti gerst ef Bretar fara ˙t ßn samnings.á

Ůa­ er me­ ■etta veganesti sem Boris Johnson fer n˙ ß fund ■eirra Merkel, Macron og Tusk. Fimmta herdeild Evrˇpusinna ß breska ■inginu hefur unni­ sÝna vinnu vel og gert allt sem Ý ■eirra valdi hefur sta­i­ til a­ veikja samningsst÷­u Breta og reyna a­ koma Ý veg fyrir a­ ■jˇ­arviljinn ver­i virtur.á

Ůessi 5.herdeild Evrˇpusinna ß breska ■inginu, sem ■ř­ir Ý raun ˇvinir innan borgarm˙ranna, starfar ß sama hugsjˇnagrundvelli og komm˙nistar ger­ur ß­ur ■egar ■eir s÷g­u hva­ var­ar okkur um ■jˇ­arhag ■egar mestu skiptir a­ koma ß alrŠ­i ÷reiganna. Evrˇpusinnarnir hafa eignast nřtt f÷­urland, sem ■eir telja rÚttara a­ votta hollustu en eigin f÷­urlandi.á ŮvÝ mi­ur ÷rlar ß sama hugsanaferli hjß řmsu helsta talsfˇlki Evrˇpusambandsins hÚr ß landi.


NŠsta sÝ­a

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fŠrslur

Nˇv. 2019
S M Ů M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (22.11.): 0
  • Sl. sˇlarhring: 30
  • Sl. viku: 238
  • Frß upphafi: 0

Anna­

  • Innlit Ý dag: 0
  • Innlit sl. viku: 205
  • Gestir Ý dag: 0
  • IP-t÷lur Ý dag: 0

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband