Leita frttum mbl.is

Frsluflokkur: Vsindi og fri

Sigur ea sigur?

msir vinir og stuningsmenn Hamas samtakanna slandi voru fljtir til a lsa v yfir egar Aljadmstllinn(AD) Haag kva upp rskur sinn, a honum flist viurkenning v a srael vri sekt um jarmor. a er rangt.

AD fllst ekki krfu kranda Suur Afrku(SA) um a AD lsti srael sekt um jarmor Gasa. En sta ess a vsa mlinu fr eins og AD hefi tt a gera, kva plitski dmstllinn a halda mlinu hj sr og benda srael mis atrii. Ekkert essara atria skiptir mli sjlfu sr varandi framhaldi og ekkert eirra leiir til frekari agera gegn srael.

srael hafi v sigur v sem mestu mli skipti svo sem vi var a bast, en hinsvegar er a umhugsunarvert, a AD skuli telja nausynlegt a dma eftir einhverju ru en eim samykktum sem um dminn gilda. g hef ur bent a dmarar AD eru skipair af rkisstjrnum eftir skounum eirra en ekki hfi sem lgfringar.

essu tilviki var reynt a nota AD til a koma hggi srael, sem mistkst. En dmur AD snir hinsvegar a dmendurnir hika ekki vi a dma eftir allt ru en lgunum til a knast eim rkisstjrnum sem skipuu .

Vafalaust er kominn tmi til a leggja ennan dmstl niur nverandi mynd og eftir atvikum stofna njan sem gegnir hlutverki snu sem dmur grundvelli laga og mannrttinda, en ekki rursstofnun eins og AD hefur rast a vera.


jarmor?

tveimur meginfrttarmum RV gr og dag . 11.mars hefur veri fjalla tarlega um kru S. Afrku srael vegna meints jarmors Palestnuarbum. essi kra er til ess a vihalda rngu upplsingafli til flks og a er krkomi fyrir RV.

Skv. tlum fr skruliasveitum Hamas hafa um 23 sund bar falli Gasa fr v oktber. Vissulega miki, en ekki meira en vi mtti bast mia vi r astur sem eru fyrir hendi. Ekki eru gefnar upplsingar um a hva margir voru bardagamenn skruliahreyfingarinnar Hamas.

Til samanburar m benda baradagana um Aleppo Srlandi, en ar voru yfir 30 sund manns drepnir og 35% bygginga lagar rst. Raqqa hfuborg ISIS geru Bandarkjamenn grarlegar loftrsir og lgu miki af byggingum borgarinnar rst. 270.000 af 300.000 bum flu og 80% bygginga borgarinnar voru lagar rst.

samanburi er v hryllingurinn Gasa, a sem vi mtti bast mia vi bardaga vi essar astur. v sambandi verur a hafa huga: srael hefur veri tilbi til a semja um a ljka essu stri ef allir gslar veri leystir r haldi og eir sem tku tt og bera byrg hryjuverkunum 7.oktber veri ltnir svara til saka. Lsir a vilja til jarmors?

annan sta er ljst, a Hamas hreyfingin er vel vgin og varin v a rtt fyrir herna meir en 2 mnui hefur varnarsveitum srael ekki tekist a upprta vgamennina sem halda fram a skjta eldflaugum a srael, en fr v greinir RV aldrei.

Eftir a sraelsrki var stofna ekki sst fyrir frkilega framgngu sendiherra slands hj Sameinuu junum Thor Thors ri 1948 rust Arabarkin, Eyptaland,Srland, Jrdana o.fl. srael en srael hafi sigur. Markmi Arabarkjanna var a trma Gyingum srael og afm tilveru srael sem rkis.

ri 1967 htuu Arabarkin allsherjar rs srael til a urrka a t af landakortinu, en sraelsmenn hfu frkinn sigur undir stjrn eins mesta hershfingja sgunnar Moshe Dyan, ar sem varnarsveitir srael brust vi tfalt fleiri hermenn en eir hfu og sigruu.

Yom Kippur strinu 1973 rust Egyptar og Srlendingar fyrirvaralaust srael, en varnarsveitum srael tkst a sna mlum sr hag ekki sst vegna snilldarlegrar herstjrnar Ariel Sharon sar forstisrherra srael,sem komst vi a spjld sgunnar sem einn snjallasti hershfingi sgunnar samt landa snum Moshe Dyan ur.

annig hefur srael stugt urft a verja sig og engin efast um a a vilji Arabarkjanna llum essum rem styrjldum sem g hef vsa til hefur veri til a afm srael af landakortinu a hefi tt jarmor Gyingum.

jarmor Arbum hefur aldrei veri dagskr srael enda ba fjlmargir Arabar srael og njta ar allra borgaralegra rttinda. a er hinsvegar markmi Hamas a trma llum Gyingum drepa og afm algjrlega af jrinni hvort heldur eir ba srael ea annarsstaar.

Hverjir ttu a vera rttarslum krir fyrir vilja til jarmors. a eru lismenn Hamas og taglhntingar eirra, sem Katrnu Jakobsdttur fannst elilegt a eiga orasta vi rherrabstanum gr og hafa herteki Austurvll me leyfi vinstri meirihlutans Borgarstjrn.

Vri ekki rtt a slenska rkisstjrnin beitti sr fyrir brottflutningi essa flks til a a geti sameinast fjlskyldum snum Egyptalandi ea ran. Hr hefur etta flk, sem hatast t allt vestrnt og vill ba vi Sjara lg ekkert a gera nema sur s.


rettndinn og "Gus rki"

er runninn upp sasti jladagurinn 6. janar. rettndinn.

Jlin standa fr kvldi dags 24. desember til 6. janar vegna ess, a austurkirkjan miai vi fingardag Jes .6. janar en vesturkirkjan Rm vi 24 ea 25 desember eftir atvikum. etta var prakstskt markasskn kirkjunnar eim tma og allt gott um a a segja.

a veit enginn hvenr rsins Jess fddist og ekki hvaa r. Sennilega hefur hann fst 4 til 12 rum fyrr en mia er vi. En etta skiptir ekki mli sjlfu sr v helgisagan er jafnfalleg eftir sem ur og frir bo kristinnar trar um fri og fyrirgefningu.

Spni er etta helsti dagur jlanna og kallaur dagur vitringanna (konunganna) en vitringarnir tku helgisgnum smm saman sig mynd konunga. Jarneskar leifar eirra eru sagar vera dmkirkjunni Kln. En Marco Polo taldi sig hins vegar vita hvar r voru um 1300 e.kr. ar sem hann hafi rekist grafhsi eirra ran, fer sinni til Kna.

Hva sem lur trverugleika essa skiptir okkur mestu r stareyndir, a Jess fddist, starfai,geri kraftaverk,flutti boskap mannkrleika, friar og fyrirgefningar og var tekinn af lfi me krossfestingu og a sem mestu mli skiptir. Reis upp fr dauum, en me v var stafest fyrirheit Gus um fyrirgefningu synda og eilft lf fyrir tr og g verk.

Vi skulum v kristi flk njta ess a eiga sameiginlega trarht um jl, sem a minna okkur grundvll kristinnar trar m.a. a, sem hefur tnst umrunni um aldir. Umran um "Gus rki", sem Jess boai. "Gus rki" jru: Hva er a? Hvenr kemur a? Hvernig er a?


skammri stund

Gamalt mltki segir: " skammri stund skipast veur lofti." a sama vi um nnur nttrufyrirbri.

Um kl. 22 gr hfst eldgos Reykjanesi nokkrum klmetrum fr Grindavk. Enginn srfringur jarvsindum spi fyrir um gosi, sem snir vel a rtt fyrir alla okkar ekkingu, mlitki og ara tkni, er nttran sm vi sig og duttlungar hennar eru ltt fyrirsjanlegir.

Margir hfu sp fyrir um gos fyrir nokkru san, en a gos kom aldrei, en n kemur a af miklu afli.

essari stundu virist, sem gosi muni ekki valda miklu tjni og ekki Grindavk, sem er miki ln.

N arf a gta allra vararrstafana sem fyrr,en gta ess a fara ekki offari. Jarvsindamenn eiga auveldara me a tta sig astum og lkum v hva muni gerast eftir a gos er hafi. Vonandi hefur rmann Hskuldsson einn fremsti srfringur okkar essum mlum rtt fyrir sr, egar hann segir a lkur su v a draga muni hratt r krafti gossins.

Okkar kynsl hefur veri blessunarlega laus vi gos, sem hafa valdi miklu tjni ef fr er tali gosi Vestmannaeyjum. En tk jin , me samstilltu taki og leysti au ml sem urfti a leysa. Vonandi gengur eins vel n, a leysa au ml sem arf a leysa fyrir Grindvkinga eirri von, a eir geti sni aftur sinn heimab sem fyrst.

egar tliti var sem dekkst Vestmannaeyjagosinu sagi verandi forstisrherra lafur Jhannesson. "Vestmannaeyjar munu rsa". Mrgum tti a ansi djarflega mlt eirri stundu, en a gekk eftir. N skulum vi taka hndum saman um a lta a raungerast, a Grindavk muni rsa n sem fyrst me blmlegu mannlfi og atvinnulfi.


Sannleikurinn og vsindin.

Patrick Brown srfringur og stjrnandi hj Breakthrough stofnuninni Kalifornu segir a leyndarml sem allir ekkja a loftslagsvsindum s haldi herkv oftopafulls rurs.

Stareynd s, a aukin notkun jarefnaeldsneytis hafi valdi v a jrin s n grnni en nokkru sinni fyrr. Grurlendi jarar hafi vaxi um landssvi sem s tvisvar sinnum strra en Bandarkin og s enn a aukast.

Eftir a Brown sndi fram essar stareyndir ri 2015 var hann fyrir hatri og ofsknum jafnvel fr vsindaflki, sem reyndi ekki a hrekja fullyringar hans, en vndi hann um svik vi mlssta hamfarahlnunar ar sem hann vogai sr a benda a eitthva gott hlytist af notkun jarefnaeldsneytis.

Vandamlin er a sem skiptir mli loftslagskirkjunni, lausnir eru bannfrar. Brown segir a jafnvel eir sem viurkenni a loftslagsbreytingar su raunverulegar, en nnur vandaml su brnni eins og t.d. skortur hreinu vatni og ofveii, s liti sem trvillinga sem beri a ofskja.

etta er eitt dmi ar sem vsindasamflagi bregst. annig var a lka Kvd. Loka var sem bentu a uppruni veirunnar gti veri r rannsknarstofum Kna.

Loftslagsmlin eru orin ofsatrarbrg, sem njta grarlegra styrkja,vegna ess a ofurauvaldi hefur svo rka hagsmuni v a gra skattgreiendum og neytendum.

eir sem halda a rstefnan fna Dubai hafi fyrst og fremst veri loftslagsrstefna vaa villu og svma. Hn var fyrst og fremst viskiptarstefna kostu af skattgreiendum fyrir hina"nju sttt" hinna ofurrku sem selja grnar lausnir og afltsbrf kostna skattgreienda.


WHO ekki a ra hr landi.

Sameinuu jirnar(S) hafa a verulegu leyti brugist sustu r og margar stofnanir bi WHO(Aljaheilbrigismlastofnunin) og Unesco (menningar of frslustofnunin). Svo ekki s tala um samtk tildurkvennanna UN Women.

WHO brst algerlega tmum Kvd heimsfaraldursins og m a mrgu leyti kenna um hve illa fr barttunni vi faraldurinn og hva grarlegum fjrmunum var eytt a nausynjalausu. Gripi var til vingunarrstafana sem voru me llu nausynlegar. st forusta WHO tt a baki Knverjum til a koma veg fyrir elilega umru um uppruna Kvd veirunnar.

Svo dettur ramnnum hug, a framselja kvrunarvald slensku jarinnar til essarar stofnunar. a gengur ekki. fyrsta lagi er engin sta til ess. ru lagi verur ekki s a WHO s lklegt til a taka betur mlum en slensk stjrnvld og rija lagi hra sporin. WHO hefur veri mislagar hendur undanfrnum rum.

Af hverju koma Norurlndin sr ekki saman um samvinnu svii heilbrigismla, en lta WHO og agerir ess eiga sig. a er ekki alltaf af v ga a deila fullveldinu. Srstaklega ekki egar um gjrsamlega vanhfa stofnun er a ra eins og WHO.


Vi erum epli sgu hrtaberin

Miklir menn erum vr Hrlfur minn sagi hamfararhlnunarrherra Bandarkjanna um lei og hann kvaddi Jabar gistivin sinn Dubai, eftir a eir hfu n samkomulagi um marklausa yfirlsingu um a draga skuli r notkun jarefnaeldsneytis eftir ri 2050 allt til ess, a a hlni ekki plnetunni jr.

S a svo, a notkun jarefnaeldsneytis s svo mikilvgt sem af er lti til a auka hitastig jarar og vi bum vi vlka hamfarahlnun a jrin er a farast skv. v sem kommnistinn Guterres hj S heldur fram sem og loftslagspfar eins og Al Gore og hamfarahlnunarrherra Bandarkjanna halda fram. Hvernig m a vera a a s hgt a ba 30 r eins og ekkert hafi skorist.

Sitt er san hva, a egar lokalyktunin er skou nnar, kemur ljs a essi lyktun varandi jarefnaeldsneyti skiptir ekki nokkru mli og er marklaus viljayfirlsing um a "stefnt skulil a" eins og segir svo va lyktunum stjrnmlaflokka n mikils takmarks ea tilgangs.

Svo sem fyrr hefur veri llum loftslagsrstefnum S grtu forustumenn eyrkja Kyrrahafi strum krkdlatrum yfir a eyjar eirra vru a fara kaf og eir yrftu a f meiri peninga fr Vesturlndum vegna ess. Stareyndin er hinsvegar s, a a er ekkert einasta eyrki sem er a fara kaf og land sumra eirra hefur aukist en ekki minnka vegna ess a sjvarbor er ekki a hkka me elilegum htti.

Me hverju rinu sem lur kemur betur og betur ljs, a allt tal um ofurvald mannsins yfir verinu er byggt sandi tlvulkana, sem ll hafa sp rangt undanfrnum 28 loftslagsrstefnum og ar milli.

Enginn man lengur eftir v hva gerist rstefnu Evrpursins Reykjavk vor nema Rsa Bjrk sem a sj um rvinnslu v sem ekkert er. Hvergi er minnst btasjinn sem tti a stofna og sama verur um lyktunir COP 28, a ekkert er handfast ea samykkt sem mli skiptir.

En v miur munu Vesturlnd halda fram a hamra jrni heima fyrir og skattleggja eigin borgara og draga tt til rbirgar grundvelli grnna lausna, sem allar eru styrktar af rkisf.

er lausnarori og orkuskipti, sem eru svo dr, a a rur engin vi au me nverandi tkni n ess a fra lfskjr aftur stig ess sem var Evrpu mildum. sama tma a hafna drustu lausnum orkumlum, sem er jarefnaeldsneyti, vatnsafsl- og karnorkuver.

Um rabil hefur a veri til sis sklum Vesturlndum, a hra brn vegna eirrar gnar sem hamfarahlnunin hefur fr me sr. Brnin hafa fari lafhrdd rmi og ttast a au gtu stikna nttina vegna draugasagnanna um hamfarahlnun.

a vri elilegra a sklarnir frddu brnin um hina raunverulegu v, sem er gnarstjrn pplskra stjrnvalda Vesturlndum, sem hamast vi a gera lfskjr almennings verri og taka stugt meiri vld til sn og sliga me v samkeppnisjflagi. a er s v sem vi stndum frammi fyrir vegna verka siblindra, dugltilla stjrnmlamanna, sem stefna a v me einum ea rum htti a taka samkeppnisjflagi r sambandi me llum eim hrmungum sem v mun fylgja sbr. au vti sem vi hfum fyrir augunum fyrir 1989 ur en Kommnisminn fll.

Hgra flk hvar sem er Vesturlndum a taka hndum saman barttunni gegn firrum og rugli loftslagskirkjunnar, til hagsldar fyrir hinn almenna verkamann eins og sagt var forum barttu gegn gnum rkisvaldsins og ofurauvaldsins.


Til varnar vorri j.

Starfsmenn umhverfisruneytisins eru nr allir Dubai um essar mundir vi a vinna a v a a hlni ekki heiminum. Sagt er a barttusngur eirra s "Mr finnst rigningin g", sem hefur veri fur me msum tilbrigum og verur vntanlega frumfluttur eirra tgfu, Hrpu tmnuum egar eir 84 gera jinni grein fyrir v hva eir voru a gera Dubai loftslagsrstefnu S.

Alla vega jin rtt v a vita hva rttltti a a skattgreiendur voru neyddir til a borga fer og uppihald hlfan mnu fyrir 84 fulltra. Hugsanlega heildarkostnaur upp milljar.

Rsa Bjrk Brynjlfsdttir verur vntanlega fengin til ess tmabundnu verkefni,til 2030, vegum forstisruneytisins a vinna r rangri slensku sendinefndarinnar Dubai. n efa lka viamiki verkefni og rvinnslan r rherrafundi Evrpursins Reykjavk, sem engin nema Katrn Jakobsdttir man lengur eftir.

En a gengur engum betur a vinna eitthva r engu en eim sem eru varanlegum tmabundnum verkefnum stjrnarrinu.


Fullveldi 105 r

Helsti htisdagur jfrelsisbarttu slendinga er dag. 105 r eru liin fr v a jin fkk fullveldi.

Oft hefur veri auvelt a glata fullveldinu essum 105 rum ea gera samninga vi erlendar jir sem geru a hjm eitt. Sem betur fer hefur okkur bori gfa til a gta fullveldisins og a fjregg megum vi ekki brjta.

Me breytingum regluverki Evrpusambandsins hefur EES samningurinn veri tlkaur annig, a mrgum greinum er stt a fullveldi jarinnar. ar verur a sporna vi og taka samninginn til endurskounar svo a fullveldi veri tryggt.

Vi vorum lnsm, a heyra undir Dani. Hefi svo ekki veri er nsta vst, a vi hefum ori bresk nlenda og vrum ekki frjls og fullvalda j heldur hluti Stra Bretlands og algjr tnri. slenskan vri ekki lifandi tunguml.

Viskilnaur slands og Danmrku var fullum frii me samkomulagi landanna fyrir 105 rum,slkt er fheyrt sgunni um nlendu og herraj.

essum tmamtum ttum vi a minnast eirra sem brust fyrir slensku fullveldi. ar var jafnan stt me rkum og fullri einur, en sama tma af kurteisi og viringu fyrir Dnum.

Vi eigum a strengja ess heit essum degi, a sland skuli vallt vera frjlst og fullvalda. A v ber okkur a vinna.


Um hva reiddust goin?

Fyrir 1000 rum mean rkhyggja og lyktunargfa var heiri hf sndi Snorri goi orgrmsson fram fnti trarlegrar dulspeki me einni setningu annig a engin mlti mt.

Tillaga var Alingi a kristni yri lgtekin. kom maur r lfusi og sagi a jareldur vri kominn upp og rynni hrauni tt a jr og hblum eins hlfkristna goans. Heinir menn hlupu upp og sgu ljst, a goin vri rei yfir v a thsa tti eim fyrir Hvta Krist.

Snorra goa orgrmssyni, sem tti me mestu vitmnnum landsins, var a ori: Um hva reiddust goin , er rann hrauni, er n stndum vr . Heinir menn reyndu ekki eftir essi or a halda fram a goin hefu eitthva me stasetningu jarelda a gera.

N er ldin nnur og 70.000 rstefnugestir loftslagsrstefnu Sameinuu janna (S) eru a tnast til Dubai flugi einkaotum ea tlunarflugi, til ess a fjalla um hva eigi a gera til a blka loftslagsgoin svo au trmi ekki llu lfi jrinni.

Hinir sanntruu um ofurhlnun af mannavldum hafa bent mrg dmi lka og heinir menn geru Alingi hinu forna ri 1000 um kennileitin sem sna eiga fram reii loftslagsgoanna.

Fyrir ri snjai lti Alpana. Fjlmilar um allan heim tku a treka upp og sgu a skaferir mundu leggjast af ar sem ekki mtti bast vi v heimi hlnunarinnar a a snjai framar Alpana.

En nttran er sm vi sig og n hefur snja meira norurhlar Alpana en langan tma og mis skasvi opin sem hafa ekki veri a lengi. a breytir engu fyrir traa Dubai lkt heinum mnnum Alingi forum, sem virtu rkhyggju.

Hr rum ur var jafnan greint fr v a veur mundi vera hlrra og me nokkrum rum htti vegna nttrufyrirbrigisins El Nino Kyrrahafi sem kemur me nokkurra ra millibili. En a hentar ekki loftslagsfrunum a segja fr v egar krftugur El Nino er gangi eins og veri hefur. a rrir hugmyndafrina um a maurinn stjrni verinu.

Trarbrg og billjna dollara hagsmunir lta ekki a sr ha og v er haldi fram a hra almenning me einhlia rri hefbundinna fjlmila og stjrnmlastttarinnar. Skattgreiendur og neytendur bera kostnainn af htahldum hinna 70 sund tvaldra Dubai, en a eru smmunir mia vi a sem stjrnmlamenn Evrpu tla a skattleggja neytendur og framleiendur vegna trarinnar hinn almttuga mann, sem getur me agerum snum stjrna veri jrinni.

Svor rammt kveur a ruglinu og frvikinu fr vsdmsorum Snorra goa a fgaloftslagssamtk Bretlandi hyggjast n stefna fjlmilum fyrir aljlegan glpadmstl (sem fst vi glpi gegn mannkyninu) vegna ess a fjlmilarnir leyfa sr a benda stareyndir um loftslagsmlin.

A sjlfsgu m ekkert skyggja velfer veislunnar Dubai og framhald ess a hin vita gagnslausu samtk Sameinuu jirnar, sem mega muna sinn ffil fegri, geti haldi fram a yrla upp moldviri til hagsbta fyrir hina 70.000 tvldu og billjnamringana,sem gra tpilega ruglinu.


Nsta sa

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri frslur

Aprl 2024
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Heimsknir

Flettingar

  • dag (25.4.): 410
  • Sl. slarhring: 698
  • Sl. viku: 2796
  • Fr upphafi: 2294347

Anna

  • Innlit dag: 383
  • Innlit sl. viku: 2550
  • Gestir dag: 371
  • IP-tlur dag: 362

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband