Leita Ý frÚttum mbl.is

Svefngenglar (Sleepwalkers)

Fyrir nokkrum ßrum las Úg bˇkina "The Sleepwalkers how Europe went to war in 1914" eftir sagnfrŠ­inginn Christopher Clark. Ůar er lřst hvernig stjˇrnmßlamenn Evrˇpu voru eins og svefngenglar Ý framkomu og afst÷­u og allt Ý einu leiddi ■a­ til styrjaldar, sem haf­i Ý sjßlfu sÚr engan tilgang. Ăskumenn Ůřskalands, Bretlands, Frakklands, AusturrÝkis, ═talÝu og R˙sslands auk fleiri voru drepnir hundru­um ■˙sunda saman vegna skammsřni stjˇrnmßlalei­toganna og skorts ß framtÝ­arsřn.á

A­dragandi fyrri heimstyrjaldar er vÝti til varna­ar.á

═ sj÷ ßr hefur veri­ mannskŠ­ borgarastyrj÷ld Ý Sřrlandi. Lei­togar Vesturlanda hafa lÝti­ lagt til mßlanna sem gŠti stu­la­ a­ fri­i. Ůess Ý sta­ m÷rg hver stutt mismunandi hˇpa uppreisnarmanna og hry­juverkamanna gegn stjˇrn Sřrlands. A­koma Vesturlanda me­ BandarÝkin Ý broddi fylkingar hefur fyrst og fremst or­i­ til a­ styrkja hry­juverkahˇpa og draga borgarastyrj÷ldina ß langinn.á

Fyrir nokkru var Sřrlandsstjˇrn s÷ku­ um a­ hafa beitt efnavopnum gegn eigin borgurum. Engin ßgreiningur er um a­ slÝkt er fordŠmanlegt og ˇßsŠttanlegt. ┴greiningur er hins vegar um hver beitti ■essum vopnum e­a hvort ■eim var yfirleitt beitt. Forustumenn BandarÝkjanna, Frakklands og Bretlands voru hins vegar ekki Ý vafa og hˇtu­u stigm÷gnun borgarastyrjaldarinnar me­ ■vÝ a­ blanda herafla sÝnum Ý a­ger­ir sem mundu bitna ß Sřrlandsstjˇrn.á

Ekkert af ■vÝ sem a­ ■essir rß­amenn Vesturlanda hafa sagt og gert ß undanf÷rnum d÷gum er lÝklegt til a­ hafa jßkvŠ­a ■rˇun Ý f÷r me­ sÚr. Ůß hafa ■essir rß­amenn ekki sett fram neinar till÷gur e­a kr÷fur sem leitt gŠtu til ■ess a­ borgarastyrj÷ldinni yr­i loki­. Ůvert ß mˇti hafa ■eir fari­ a­ me­ svipu­um hŠtti og lei­togum Evrˇpu er lřst Ý bˇkinni Sleepwalkers Ý a­dragand fyrri heimstyrjaldar.á

A­ger­ir, a­ger­arleysi og hugmyndafrŠ­ileg fßtŠkt forustumanna Vesturlanda gŠtu leitt til ßtaka og styrjaldar, sem engin Štla­i sÚr a­ taka ■ßtt Ý. ŮvÝ mi­ur vir­ast Theresa May forsŠtisrß­herra Breta og Macron forseti Frakklands horfa til Trump BandarÝkjaforseta um forustu og vir­ast Štla a­ fylgja honum Ý blindni. Hˇta­ er a­ varpa sprengjum e­a ÷­rum herna­ara­ger­um Ý Sřrlandi. En til hvers gˇ­s getur ■a­ leitt?

Er lÝklegt a­ bo­a­ar a­ger­ir Vesturlanda Ý Sřrlandi lei­i til fri­ar e­a er meiri hŠtta ß a­ ■a­ lei­i til enn meiri stigm÷gnunar styrjaldarinnar og ver­i e.t.v. vatn ß myllu Ýslamskra ÷fgamanna. En ■a­ sem verst gŠti or­i­ ef ■Šr leiddu til ßtaka milli stˇrvelda, sem ■ß gŠtu or­i­ eins og heimstyrj÷ldin fyrri, stÝ­ ßn takmarks e­a tilgangs, en leiddi engu a­ sÝ­ur til h÷rmunga og dau­a milljˇna.á

Ůjˇ­ir Evrˇpu og fˇlki­ Ý BandarÝkjunum ver­a a­ gera ■ß lßgmarkskr÷fu til forustumanna sinna, a­ ■eir sÚu ekki eins og svefngenglar, en vinni Ý ■ßgu fri­ar og hagsŠldar eigin borgara og stu­li a­ ■vÝ m.a. Ý ■eim tilgangi me­ markvissum hŠtti a­ fri­ur komist ß Ý Sřrlandi,


Tebo­ hjß Trump

═ gŠr var EmÝrinn og einrŠ­isherra rÝkisins Qatar. Emir Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani Ý tebo­i Ý HvÝta h˙sinu Ý Washington DC Ý bo­i Donald Trump. Trump sag­i a­ emÝrinn vŠri sÚrstakur vinur sinn. ┴ sama tÝma hˇta­i hann R˙ssum og Sřrlendingum ÷llu illu vegna meintrar eiturefnaßrßsar og hry­juverkastarfsemi.á

N˙ vil svo til, a­ rÝki sem eiga landamŠri a­ Qatar, Saudi ArabÝ ogá Sameinu­u ArabÝsku furstadŠmin hafa auk, Yemen og Egyptalands sett Qatar Ý bann fyrir a­ sty­ja vi­ baki­ ß hry­juverkahˇpum bŠ­i fjßrhagslega og me­ ■vÝ a­ selja ■eim vopn og vistir. Ůa­ aftrar ekki Donald Trump a­ tengjast honum vinßttub÷ndum.

═treka­ hefur komi­ Ý ljˇs, a­ Qatar hefur stutt vi­ hry­juverkahˇpa bŠ­i fßrhagslega og me­ ■vÝ a­ selja ■eim og/e­a leyfa vopnum og vistum a­ komast til ■eirra. Hry­juverkahˇpar, sem eru sÚrstaklega nefndir Ý ■vÝ sambandi eru Hamas, Isis og Jabhat Al Nusra.á

Ůrßtt fyrir ■etta bř­ur Trump emÝrnum frß Qatar Ý te og lofar hann fyrir barßttu gegn hry­juverkum og kallar hann sÚrstakan vin sinn. Skyldi hann ekki vita um stu­ning Qatar vi­ hry­juverkastarfsemi?á

Vandamßl Donald Trump er a­ hann hefur enga hugmyndafrŠ­ilega kj÷lfestu e­a sřn ß nau­synlegar breytingar ß bandarÝskri utanrÝkisstefnu. Ůess vegna tollir starfsfˇlk illa hjß honum vegna ■ess a­ ■a­ veit ekki hva­ snřr upp og hva­ snřr ni­ur frß degi til dags.á

BandarÝkjaforsetar skila ekki gˇ­u verki nema hafa ˙rvalsstarfsli­. Ůa­ hefur Donald Trump ekki. Ůa­ er engin von til ■ess a­ stjˇrnmßlama­ur sem hefur ■a­ eitt til mßlanna a­ leggja a­ tÝsta af og til um stjˇrnmßlin geti komi­ miklu vitrŠnu til lei­ar.á

╔g batt vonir vi­, a­ me­ komu Donald Trump ■ß vŠri hŠgt a­ koma utanrÝkisstefnu BandarÝkjanna ˙r ■eirri klemmu sem h˙n hefur veri­ Ý alla ■essa ÷ld. En Trump er ß fleygifer­ Ý a­ gera hlutina verri og er ■ß langt til jafna­. á

Forsenda ■ess, a­ BandarÝkin ver­i "great again" er a­ ■au virkji dugna­ og ßrŠ­i fˇlksins Ý landinu til framfara en sÚu ekki me­ hundru­ir ■˙sunda rÝkisstarfsmanna ß launum vi­ a­ herja Ý l÷ndum sem ■eim koma ekkert vi­ ßn takmarks e­a tilgangs.á


Gunnfßnar Vi­reisnar

Stjˇrnmßlaflokkurinn Vi­reisn er ˇ­um a­ ver­a eitt mesta fur­ufyrirbŠri Ýslenskra stjˇrnmßla. Fyrir nokkrum d÷gum greiddi flokkurinn atkvŠ­i me­ vantrausti ß dˇmsmßlarß­herra fyrir a­ fara a­ m.a. till÷gum Vi­reisnar Ý sÝ­ustu rÝkisstjˇrn. Yfirklˇr ■ingmanna flokksins vegna ■essa asnasparks eru allt sÝ­ari tÝma skřringar og vŠgast sagt aumkunarver­ar. Me­ ■vÝ a­ lřsa yfir vantrausti ß dˇmsmßlarß­herra lřsti Vi­reisn vantrausti ß sig sjßlfa.

Tveggja daga flokks■ingi Vi­reisnar er nřloki­. ═ frÚttatÝma sjˇnvarpsins var sřnt frß ■inginu og undir hva­a gunnfßnum ■a­ starfar. Athygli vakti a­ auk fßna flokksins ■ß taldi Vi­reisn rÚtt a­ flagga einnig fßnum samkynhneig­ra og Evrˇpusambandsins.

═slenski fßninn sßst hins vegar hvergi. ┴herslur flokksins liggja ■annig ljˇsar fyrir.

Ůetta sřnir vel hvers konar flokkur Vi­reisn er. Hann er ekki ■jˇ­legur flokkur og leggur ekki ßherslu ß ■jˇ­leg gildi. Hann leggur ßherslu ß a­ ═sland gangi Ý Evrˇpusambandi­ hva­ sem ■a­ kostar. ١ svo a­ daglega megi horfa upp ß hva­a fantat÷kum Evrˇpusambandi­ beitir Breta sem hafa sagt sig ˙r bandalaginu ■ß hreyfir ■a­ ekki vi­ steinbarninu sem flokksfˇlk Vi­reisnar er me­ Ý maganum. Ůetta fˇlk sÚr enga framtÝ­ nema Ý fa­mi Angelu Merkel Ý Evrˇpusambandinu.

Flestum sem fylgjast me­ ■rˇun Evrˇpumßla er ljˇst a­á innganga Ý Evrˇpusambandi­ fyrir smß■jˇ­ Ý dag ■ř­ir Ý rauná algj÷rt afsal fullveldis ■jˇ­arinnar og framsal ■jˇ­fÚlagsvaldsins til yfirstjˇrnarinnar Ý Brussel. Ůa­ breytir engu fyrir flokksfˇlk Ý Vi­reisn.

Ůa­ er sÝ­an a­ vonum a­ forma­ur Vi­reisnar skuli lÝkja fyrrum flokkssystkinum sÝnum vi­ ßfa ˙t ˙r hˇl og risae­lur. Forma­urinn hefur raunar ß­ur gefi­ fˇlki einkunnir. Mßnu­i fyrir hrun sag­i h˙n um erlendan sÚrfrŠ­ing sem sag­i a­ veruleg vandamßl vŠru framundan Ý Ýslensku efnahagslÝfi, a­ h˙n sem menntamßlarß­herra teldi a­ ma­urinn ■yrfti a­ fara Ý skˇla Ý endurmenntun ■vÝ vitleysan Ý honum vŠri Špandi.

Mßnu­i sÝ­ar hrundi Ýslenska bankakerfi­ og Ůorger­ur KatrÝn og millistjˇrnandi stŠrsta banka landsins ß ■eim tÝma sem er eiginma­ur hennar ur­u aldeilis hlessa, en h÷f­u haft va­i­ fyrir ne­an sig og komi­ sÚr ˙r persˇnulegum ßbyrg­um af ■vÝ, a­ ■au eru ■egar botninum er hvolft ekki eins og ßlfar ˙t ˙r hˇl ■egar gŠta ■arf eigin hagsmuna.á


Trump, Obama og sko­anakannanir

VinsŠldir Donald Trump BandarÝkjaforseta hafa ■okast upp ß vi­ Ý sÝ­ustu sko­anak÷nnunum, en engin fj÷lmi­ill hÚr ß landi sÚr ßstŠ­u til a­ birta ■Šr ni­urst÷­ur.á

═ Daily Telegraph ■.4 mars s.l. var sagt frß ■vÝ a­ Trump vŠri vinsŠlli en Barack Obama forveri hans var ß sama tÝma Ý forsetatÝ­ sinni. Ůß eru mun fleiri BandarÝkjamenn sem telja landi­ vera ß rÚttri lei­ en ■eir sem t÷ldu svo vera Ý forsetatÝ­ Obama. Samt sem ß­ur telja fŠrri landi­ vera ß rÚttri lei­ en ■eir sem sty­ja Trump. Ekkert af ■essu er a­ sjßlfs÷g­u frÚttnŠmt hÚr ß landi.á

Bla­i­ telur a­ eitt af ■vÝ sem geri kjˇsendur ßnŠg­ari me­ Trump en ß­ur sÚu breytingar ß skattal÷gum og fˇlki­ sjßi,a­ ■a­ hafi meira ß milli handanna. SkattalŠkkanir Trump lŠkka nefnilega lÝka skatta vinnandi fˇlks, ■ˇ okkur hafi st÷­ugt veri­ fŠr­ar ■Šr frÚttir a­ ■Šr vŠru eing÷ngu fyrir ■ß ofurrÝku og stˇrfyrirtŠki.á

ŮvÝ mi­ur vir­ist Donald Trump ekki hafa hugmyndafrŠ­ilega kj÷lfestu eins og raunar er reyndin me­ 57 ■ingmenn af 63 ß Al■ingi Ý dag. Ůa­ gerir a­ verkum a­ hann er lÝtt ˙treiknanlegur og hŠtta getur veri­ ß a­ hann eigi erfitt me­ a­ ßtta sig ß lei­um og markmi­um.á

Vegna ■ess a­ Donald Trump skortir hugmyndafrŠ­ilega sřn ß gildi frjßls marka­shagkerfis, hefur honum dotti­ Ý hug a­ setja verndartolla ß innflutt stßl og ßl˙mÝnum.

Ůeir sem halda a­ verndartollar sÚu lausn ß vanda BandarÝkjanna (og ■ess vegna ═slands) munu fß a­ finna fyrir aflei­ingum slÝkrar verndarstefnu ■ar sem v÷ruver­ hŠkkar og i­ulega lŠkka gŠ­i Ý lei­inni. Nßi ■essi stefna Trump fram a­ ganga. munu BandarÝkjamenn fß dřra kennslu Ý grunnatri­um var­andi h÷ft, samkeppnish÷mlur og vŠntanlega komast a­ ■vÝ sama og ger­ist fyrir tŠpum 80 ßrum a­ frjßls vi­skipti eru hagfelld fyrir neytendur en haftastefna og ofurtollar ˇhagfelld.

VinsŠldir Trump jukust vegna ■ess a­ fˇlk sß a­ ■a­ hefur ■a­ betra vegna a­ger­a hans. ŮŠr vinsŠldir geta au­veldlega ■urrkast ˙t ■egar fˇlk finnur fyrir aflei­inum verndartollana sem munu hŠkka v÷ruver­ verulega m.a. ver­ ß einni brřnustu neysluv÷ru BandarÝkjamanna bifrei­um. á


ElÝtan er fylgislaus

Stˇrsigur Sˇlveigar Ínnu Jˇnsdˇttur Ý Eflingu er me­ athyglisver­ustu frÚttum sÝ­ustu daga. Sˇlveig Anna sem er uppreisnarma­ur gegn elÝtunni Ý verkalř­­shreyfingunni fÚkk yfir 80% greiddra atkvŠ­a og r˙m 2000 atkvŠ­i, en elÝtunni me­ allt sitt hafurtask fÚkka a­eins 500 atkvŠ­i.á

Innan vi­ 16% fÚlagsmanna Ý Eflingu greiddu atkvŠ­i. Frßfarandi stjˇrn og tr˙na­arrß­ fÚkk ■vÝ a­eins stu­ning 3% ■eirra sem voru ß kj÷rskrß. S˙ ni­ursta­a segir sÝna s÷gu um ■a­ hva­ verkalř­sforustan er sambandslaus vi­ fÚlaga sÝna.

Ef til vill segir ■etta lÝka ■ß s÷gu a­ helstu barßttumßl verkalř­shreyfingarinnar me­ Gylfa Arnbj÷rnsson formann AS═ Ý fylkingarbrjˇsti, ß ekki stu­ning Ý hreyfingunni sjßlfri. Gylfi er eindreginn stu­ningsma­ur ver­tryggingar og forgangs lÝfeyrissjˇ­a umfram hagsmuni launafˇlks Ý landinu. Kj÷r Sˇlveigar Ínnu n˙ og Ragnars Ingˇlfssonar Ý VR er eftir ■vÝ sem best ver­ur sÚ­, uppreisn gegn ■essari stefnu Gylfa, sem Efling hefur fylgt algj÷rlega og m÷glunarlaust.

Ef til vill er n˙ lag a­ ■au Sˇlveig Anna, Ragnar Ingˇlfsson og A­alsteinn Baldursson undir forustu hins einar­a Vilhjßlms Birgissonar verkalř­slei­toga ß Akranesi nßi fram verulegum ßherslubreytingum Ý verkalř­sbarßttunni gegn ver­tryggingu, lÝfeyrisfurstum og ofursk÷ttum ß atvinnutekjur, til hagsbˇta fyrir vinnandi fˇlk ß ═slandi.á

Raunverulegar kjarabŠtur felast Ý afnßmi ver­tryggingar og lŠkkun tekjuskatta. En gamaldags barßtta um krˇnur og aura eru lÝklegar til a­ valda ver­bˇlgu og gengisfellingu ÷llum til ills nema fjßrmagnseigendum og ver­tryggingarfurstum.á

Hins vegar ver­ur verkalř­shreyfingin a­ gera ■ß ˇfrßvÝkjanlegu kr÷fu a­ launakj÷r hinnar nřju stÚttar kjararß­sar­rŠningjanna (hin Ýslenska Nomen klatura) ver­i fŠr­ ni­ur til samrŠmis vi­ ÷nnur launakj÷r Ý landinu. Allt anna­ er ˇßsŠttanlegt. Samspilltu stjˇrnmßlaflokkarnir Štla sÚr ekkert a­ gera Ý ■vÝ mßli. Ůessvegna reynir ß hina nřju forustu Ý verkalř­shreyfingunni a­ gŠta raunverulegra hagsmuna almenns lauanfˇlks og berjast gegn ofurlaunastefnu rÝkisins til hagsbˇta fyrir stjˇrnmßlafˇlk og Š­sta embŠttisfˇlk.á

FarsŠl barßtta verkalř­shreyfingarinnar er ■jˇ­arhagur.


Mainstream stjˇrnmßlaflokkar, fasistar og pˇp˙listar

EirÝkur Bergmann kennari og Samfylkingarma­ur var enn einu sinni fengin sem frÚttaskřrandi til a­ fara yfir Ýt÷lsku kosningarnar.á

StjˇrnmßlafrŠ­iprˇfessornum var eins og svo oft ß­ur tÝ­rŠtt um pˇp˙lÝskar og fasÝskar hreyfingar, sem hann skilgreindi sem ruslflokk stjˇrnmßlanna sem vŠru ß mˇti ■vÝ sem prˇfessorinn kallar "the mainstream flokkum" e­a flokkum sem sty­jast vi­ rÝkjandi vi­horf, meirihlutaflokkum.á

═ yfirfer­ sinni tˇkst prˇfessornum a­ tala um Nor­ur Bandalagi­ sem fasÝskan flokk og ßsamt 5 stj÷rnu hreyfinunni bß­a sem pˇp˙lÝska flokka og Ý andst÷­u vi­ mainstream prˇfessorsins.á

Ůa­ sem ■eir flokkar eiga sameiginlegt sem prˇfessorinn kallar pˇp˙lÝska og fasÝska er a­ ■eir eru ß mˇti rÝkjandi innflytjendastefnu og hafa efasemdir um Evrˇpusambandi­ og evruna. Ůa­ vir­ist Ý huga prˇfessorsins vera nˇg til a­ flokkar ver­skuldi ■ß skilgreiningu hans a­ vera pˇp˙lÝska og jafnvel fasÝska.á

N˙ er ■a­ svo a­ 5 stj÷rnu hreyfingin og Liga Nord unnu um helming atkvŠ­a og gŠtu mynda­ rÝkisstjˇrn saman. Eru ■eir ■ß ekki samkvŠmt e­lilegri or­askřringu "mainstream" e­a meirihlutaflokkar. Einhver mundi segja a­ me­ ■vÝ a­ kunna skil ß einfaldri samlagningu og frßdrŠtti ■ß kŠmist fˇlk a­ r÷krÚttari ni­urst÷­u en prˇfessorinn kemst a­ me­ sinni flˇknu sˇsÝalÝsku nßlgun.

S˙ sko­un a­ vilja breyta Evrˇpusambandinu, fara ˙r Evrˇpusambandinu og takmarka a­gengi innflytjenda a­ l÷ndum eru e­lilegar pˇlitÝskar sko­anir, sem allar eiga rÚtt ß sÚr ekkert sÝ­ur en hjˇnab÷nd samkynhneig­ra e­a velfer­arkerfi­. Ůeir sem hafa a­ra sko­un en sˇsÝalistarnir ß Evrˇpusambandinu og innflytjendamßlum ver­a ekki vi­ ■a­ hŠgri ÷fgafˇlk e­a pˇp˙listar. Ůa­ fˇlk er fˇlk sem hefur sko­anir sem eru a­rar en sˇsÝalistarnir og ■Šr sko­anir eiga jafn mikinn rÚtt ß sÚr og ■a­ ßn merkimi­a og uppnefninga eins og sˇsÝalisminn sem raunar er s˙ pˇlitÝska stefna, sem hefur misheppnast hva­ hrapalegast frß lokum sÝ­ara heimsstrÝ­s.á

Ůa­ er mßl til komi­ a­ sˇsÝalistar eins og EirÝkur Bergman ßtti sig ß a­ ■eir eru ekki mainstream og sÝ­ur en svo merkilegri en ■a­ fˇlk sem er ß mˇti Evrˇpusambandinu, Evrunni og ˇheftu a­gengi innflytjenda.á


Postulinn Pßll og Ůjˇ­kirkjan

Frumvarp um a­ banna limlestingu ß getna­arlim nřfŠddra sveinbarna hefur valdi­ meiri ˇlgu og tilfinningaˇrei­u en ÷nnur lagafrumv÷rp sem l÷g­ hafa veri­ fram ß ■essu ■ingi.á

═slenska ■jˇ­kirkjan hefur blanda­ sÚr Ý mßli­ og telur yfirma­ur ■eirrar kirkjudeildar a­ leyfa beri ßfram a­ h÷ggva forh˙­ af getna­arlim ˇmßlga sveinbarna, a­ ■vÝ er vir­ist til a­ komast hjß ■vÝ a­ mˇ­ga ■ß sem vilja halda ■eim fornaldarsi­ ßfram.

Me­ ■essu neitar ■jˇ­kirkjan sÚr um a­ hafa a­ra sko­un en ■ß sem er ■ˇknanleg ÷­rum tr˙arhˇpum. Spurning er hva­a gildi slÝk kirkjudeild hefur sem sviptir sig heimild til a­ taka afst÷­u, ef ■a­ getur valdi­ ■vÝ a­ einhver sÚ ˇsßttur vi­ afst÷­una.á

═ frumkristni var umskurnin t÷luvert til umrŠ­u og postulinn Pßll tˇk mj÷g eindregna afst÷­u gegn ■vÝ a­ h˙n vŠri eitthva­ sem mßli skipti og taldi a­ ˇumskornir gŠtu or­i­ hˇlpnir Ý nß­arfa­mi Gu­s ekkert sÝ­ur en umskornir.á

Ůannig segir Pßll postuli Ý I. KorintubrÚfi 7.kap 18-19. versi "Sß sem var ˇumskorinn, lßti ekki umskera sig. Umskurnin er ekkert og yfirh˙­in ekkert, heldur ■a­ a­ halda bo­or­ Gu­s."

Biskupinn yfir ═slandi gat ekki teki­ undir me­ Pßli postula ef til vill vegna tr˙frŠ­ilegrar van■ekkingar og e.t.v. vegna vilja til a­ sřna hversu undanslßttarstefna og hugmyndasney­ hinnar evangelÝsku L˙thersku kirkju er algj÷r.á

Er ekki rÚtt a­ standa me­ rÚttindum ungbarna og bo­un Pßls Postula og leyfa ■eim sem vilja lßta limlesta kynfŠri sÝn me­ umskur­i a­ gera ■a­ ■egar ■eir hafa vit ß a­ taka sjßlfir ■ß ßkv÷r­un.á

Ůeir sem halda ■vÝ fram a­ s˙ ßkv÷r­un a­ banna umskurn ungbarna ß ═slandi sÚ mˇ­gun vi­ fornaldarhugsun ßkve­inna tr˙arbrag­a geta Ý sjßlfu sÚr gert ■a­, en ■a­ mß ekki breyta ■vÝ a­ vi­ t÷kum rÚtta ßkv÷r­un gegn hjßtr˙ og hindurvitnum. Jafnvel ■ˇ ■a­ sÚu valdamikil ÷fl sem sty­ji ofbeldi­.á


Var forma­ur Verkamannaflokksins njˇsnari komm˙nista?

Undanfarna daga hefur veri­ rŠtt um ■a­ Ý Bretlandi hvort sta­hŠfingar fyrrum leyni■jˇnustumanns komm˙nista Ý Austur Evrˇpu ■ess efnis, a­ Jeremy Corbyn forma­ur Verkamannaflokksins og hˇpur flokksfÚlaga hans hafi veri­ njˇsnarar komm˙nista sÚu rÚttar. Sjßlfur hefur Corbyn reynt a­ gera grÝn a­ ■essu, en ˇneitanlega eru s÷nnunarg÷gnin sem fŠr­i eru fram tr˙ver­ug.

N˙ hefur fyrrum foringi Ý MI6 (bresku leyni■jˇnustunni) stigi­ fram og sagt a­ Corbyn ■urfi a­ svara spurningum um tengsl sÝn vi­ njˇsnara komm˙nista og ■a­ dugi honum ekki a­ reyna a­ lßta sem ekkert sÚ. Ůegar jafn hßtt settur foringi Ý bresku gagnnjˇsnadeildinni og Mr. C eins og hann var nefndur en heitir Richard Dearlove stÝgur fram me­ jafn afgerandi hŠtti og fullyr­ir a­ ■a­ geti veri­ a­ Corbyn hafi ˇhreint mj÷l Ý pokahorninu og janvel veri­ ß mßla hjß ˇvinveittu rÝki ß ßrum ß­ur, ■ß skiptir ■a­ mßli a­ fß ni­urst÷­u Ý slÝku mßli.á

Ůrßtt fyrir a­ ■essar frÚttir um Corbyn hafi veri­ Ý gangi undanfarna daga, ■ß kemur ekki ß ˇvart, a­ R┌V og vinstri pressan skuli ekki hafa minnst ß ■etta einu or­i. ═ tilviki Corbyn var ˇvinurinn til sta­ar og rÚttmŠti sta­hŠfinganna um hann ■ř­a a­ hann er landrß­ama­ur. Ărin ßstŠ­a alla vega til a­ fjalla um ■a­ ß frÚttami­lum.á

En ■a­ er eins og fyrri daginn, a­ frß hlustendum er haldi­ ÷llum frÚttum sem gŠtu veri­ slŠmar fyrir vinstri sinna­a stjˇrnmßlamenn Ý heiminum ß sama tÝma og engin mß tÝsta um Trump svo ekki fari allt ˙r b÷ndum hjß R┌V og ˇmerkilegar frÚttir og i­ulega rangar um Trump er ˙­a­ yfir landslř­ me­ ■vÝ offorsi a­ Štla mŠtti a­ ■ar vŠru stˇrtÝ­indi ß fer­, sem aldrei eru.

Ůa­ er engin helstefna sem hefur kosta­ jafn m÷rg mannslÝf og Komm˙nisminn og ■a­ er alvarlegt mßl fyrir ■ß sem vilja lßta taka sig alvarlega Ý pˇlitÝk hafi ■eir veri­ ß mßla hjß slÝkri ˇgnarstefnu jafnvel ■ˇ langt sÚ um li­i­. FrÚttastofur Vesturlanda Šttu ■vÝ a­ gefa ■vÝ gaum ■egar tr˙ver­ugar frÚttir berast um a­ stjˇrnmßlaforingjar Ý n˙inu hafi gerst landrß­amenn og gengi­ Ý li­ me­ ˇvininum ß ßrum ß­ur.á


Gˇ­ur listi SjßlfstŠ­isflokksins en ■a­ er ekki nˇg.

SjßlfstŠ­ismenn Ý ReykjavÝk standa sameina­ir um frambo­slista flokksins til borgarstjˇrnarkosninganna Ý ReykjavÝk. Ůrßtt fyrir a­ kj÷rnefnd ger­i till÷gu um verulegar breytingar m.a. miki­ af hŠfu ungu fˇlki og margir byggjust vi­ verulegum andmŠlum og andˇfi ■ß fˇr ekki svo. Flokksmenn ßkvß­u a­ standa sameina­ir a­ baki frambo­sins. Ůannig a­ ■a­ hefur alla vega ■ann fararheill.

Miklu skipti a­ vel tŠkist til um frambo­ Flokksins ■annig a­ samhent heild starfa­i me­ Ey■ˇri Arnalds sem flokksmenn h÷f­u vali­ sem oddvita sinn Ý borginni me­ yfirgnŠfandi stu­ningi flokksfˇlks.

N˙ reynir ß. ReykvÝkingar hafa mßtt ■ola ˇstjˇrn Ý borgarmßlum um ßrabil og fyrst keyr­i um ■verbak ■egar tvÝeyki­ Jˇn Gnarr og Dagur B. Eggertsson skiptu me­ sÚr k÷kunni og ekki batna­i ■a­ eftir a­ Dagur sat einn a­ a­ger­um.

N˙ skiptir mßli a­ SjßlfstŠ­isfˇlk Ý ReykjavÝk mˇti sÚr framsŠkna stefnu Ý borgarmßlum - af ■vÝ a­ ■a­ er ekki nˇg a­ hafa bara gˇ­an frambo­slista hann ver­ur a­ eiga fullt erindi til a­ nß brautargengi. Ůa­ ■arf a­ skerga burt Bßkni­ Ý ReykjavÝk. Ůa­ ■arf a­ tryggja nau­synlega ■jˇnustu og grei­a umfer­ og umfram allt lŠkka ßl÷gur ß borgarb˙a. Ůetta er vel hŠgt ef vel ver­ur a­ verki sta­i­.á

Ůreyttur hugmyndasnau­ur meirihluti ß a­ vÝkja fyrir framsŠkinni stefnu til framfara Ý Borginni.


Afhverju?

Af hverju fŠr Ýslenskt skˇlakerfi falleinkunná Ý Pisa k÷nnunum ßr eftir ßr? Af hverju er ekkert raunhŠft gert til a­ breyta ■vÝ.

Ůegar lÚlegur ßrangur Ýslenskra nemenda kom Ýtreka­ Ý ljˇs var­ umrŠ­an me­ ■eim hŠtti sem a­ Nˇbelsskßldi­ Halldˇr Laxnes vÝsar til a­ einkenni Ýslendinga, or­rŠ­an einkenndist af or­hengilshŠtti og innistŠ­ulausum fullyr­ingum.á

═ fyrstu var ■vÝ haldi­ fram a­ ■essi slaki ßrangur stafa­i af ■vÝ hve launakj÷r kennara vŠru lßg. ═ ÷­ru lagi var sagt a­ ■a­ vŠru fleiri nemendur ß hvern kennara en Ý flestum OECD l÷ndum og loksins var sagt a­ ■essar Pisa kannanir vŠru ekki a­ mŠla rÚtt og vŠru okkur mˇtdrŠgar.á

┴ri­ 2017 kom Ý ljˇs a­ 15 ßra Ýslenskir grunnskˇlanemendur eru me­ verstu ˙tkomu allra ■jˇ­a Ý Pisa k÷nnuninni Ý lestri, stŠr­frŠ­i og raungreinum. Ůri­jungur drengja getur ekki lesi­ sÚr til gagns. Skˇlakerfi­ fŠr algj÷ra falleinkun.

┴ri­ 2015 voru 6.4 nemendur ß hvern starfsmann Ý grunnskˇlum og 9.5. ß hvern kennara skv. t÷lum frß Hagstofunni. ═ hinum OECD l÷ndunum eru a­ jafna­i 13 nemendur ß hvern kennara. Ůß liggur lÝka fyrir skv. s÷mu t÷lfrŠ­ilegu heimildum, a­ kostna­ur ß hvern grunnskˇlanema hÚr ß landi er t.d. helmingi meiri en Ý Bretlandi. Falleinkun Ýslenskra nemenda er ■vÝ ekki a­ kenna fjßrskorti nÚ of fßum kennurum.á

Hva­ er ■ß vandamßli­? Voru Ýslendingar svona aftarlega Ý r÷­inni ■egar Drottinn ˙tdeildi gßfunum? E­a er eitthva­ a­, sem hŠgt er a­ lagfŠra? Mi­a­ vi­ getu og hŠfni sem Ýslenska ■jˇ­in hefur Ýtreka­ sřnt, ■ß er nŠsta frßleitt a­ halda ■vÝ fram a­ vi­ sÚum mi­ur gefnir en ■Šr ■jˇ­ir sem vi­ berum okkur saman vi­. S˙ sta­reynd stendur samt ˇh÷ggu­, a­ Ýslenskir grunnskˇlanemendur eru lakastir allra Ý Pisak÷nnunum.á

┴ sÝnum tÝma var horfi­ frß ■vÝ a­ ra­a fˇlki Ý bekki eftir getu og fŠrni. ═ sta­inn var tekin upp stefna sem bygg­i ß ■eirri ■ß sŠnsku ˇskhyggju a­ ÷llum Štti a­ lÝ­a vel Ý skˇlunum og skˇlastarfs Štti a­ sn˙ast um ■a­. Skˇlinn sem menntastofnun var­ ■vÝ afgangsstŠr­.á

═ framhaldi af ■vÝ var kerfinu breytt Ý skˇla ßn a­greiningar ■ar sem ÷llu Šgir saman. ═ s÷mu bekkjardeild er ■vÝá ofurgßfa­ fˇlk og nßnast ■roskaheft og allt ■ar ß milli. Kennari sem fŠr ■a­ verkefni a­ kenna slÝkum bekk hefur ekki m÷guleika ß a­ sinna nemendum eftir ■÷rfum og getu ■eirra. Kennslan fer fram ß forsendum ■eirra sem minnst geta og tÝmanum eytt til einskis fyrir hina.á

Vissulega mß halda ■vÝ fram a­ Ýslensk heimili hafi brug­ist nau­synlegu frŠ­sluhlutverki sÝnu. En ■a­ ß lÝka vi­ m÷rg heimili Ý vi­mi­unarl÷ndunum ekkert sÝ­ur en hÚr.á

Af lřsingum margra skˇlastarfsmanna, ■ß vir­ist verulega skorta ß vi­unandi aga Ý skˇlum og frßleitt a­ nemendur geti veri­ me­ farsÝma e­a leikjat÷lvur Ý tÝmum.á

Skipulag grunnskˇlastarfs ß ═slandi vir­ist ■vÝ vera me­ ■eim hŠtti, a­ ßrangur nemenda er ˇvi­unandi. Starfsa­stŠ­ur kennara eru ˇvi­unandi og kerfi­ er allt of dřrt.á

Hva­ ß menntamßlarß­hera a­ gera ■egar ■essar sta­reyndir blasa vi­? Skipa starfshˇp, sem skilar skřrslu um ■a­ leyti sem h˙n lŠtur af st÷rfum? Ůa­ er hi­ hef­bundna sem vanhŠfir gasprarar gera. En hÚr skal teki­ fram a­ Úg hef meiri vŠntingar til Lilju Alfre­sdˇttur en ■a­.á

Menntamßlarß­herra ■arf ■vÝ a­ drÝfa sig heim ˙r partřinu Ý Su­ur Kˇreu ■ar sem h˙n gegnir engu hlutverki ÷­ru en a­ skemmta sjßlfri sÚr. Stjˇrnmßlastarf er ekki bara a­ vera Ý partřinu og stjˇrnmßlamanna ver­ur ekki sÚrstaklega minnst fyrir ■a­. ┴standi­ Ý skˇlamßlum hÚr er ■annig a­ menntamßlarß­herra gŠti teki­ ■annig til hendinni a­ eftir vŠri teki­. Ůar er helst a­ nefna a­ Ýslenskir unglingar stŠ­u jafnfŠtis unglingum Ý nßgrannal÷ndum a­ fŠrni og ■ekkingu. Nßm til st˙dentsprˇfs yr­i stytt ■annig a­ Ýslenskir nemendur vŠri jafngamlir ■egar ■eir yr­u st˙dentar og nßmsfˇlk ß hinum Nor­url÷ndunum e­a 18 ßra.

Ůar til vi­bˇtar mŠtti spara stˇrfÚ ef horfi­ yr­i frß ■eirri ruglkenningu a­ hŠgt sÚ a­ reka vi­unandi menntastofnun me­ bekkjarkerfi ßn a­greiningar. A­alatri­i­ er a­ skˇlarnir sÚu menntastofnanir og ■jˇnusti nemendur sÝna me­ ■eim hŠtti a­ ■eir hafi vi­unandni kunnßttu til a­ byggja sÚr farsŠla framtÝ­ sem mennta­ fˇlk og hafi fŠrni til a­ takast ß vi­ verkefni sem koma upp Ý lÝfinu Ý sÝbreytilegu ■jˇ­fÚlagi.á

á


NŠsta sÝ­a

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fŠrslur

AprÝl 2018
S M Ů M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (25.4.): 3
  • Sl. sˇlarhring: 12
  • Sl. viku: 73
  • Frß upphafi: 1448696

Anna­

  • Innlit Ý dag: 3
  • Innlit sl. viku: 67
  • Gestir Ý dag: 3
  • IP-t÷lur Ý dag: 3

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband