Leita frttum mbl.is

Frsluflokkur: Menning og listir

Sulla rasistapollinum.

ingmaur VG sendir samstarfsflokki VG, Sjlfstisflokknum heldur betur tninn og segir flokkinn vera a sulla rasistapolli vegna ess a formaurinn benti a augljsa, a fjlgun hlisleitenda vri komin t yfir viranleg mrk.

Allir me smilega glru hfinu, sj a arna var formaurinn a greina fr stareyndum en slka glru skortir fylgismenn VG iulega.

Mr var hugsa til forvera VG, sem stu fyrir Keflavkurgngum og mtmlum gegn sjnvarpssendingum fr Keflavk sinni t. tluu skoanabrur essa arga ingmanns VG um svik vi slenska jmenningu og httu sem etta gti haft slenskuna og juu a v, a vi mundum tapa murmli voru hldi svo fram, a merkileg sjnvarpsst, sem sjnvarpai nokkra tma dag hldi starfsemi sinni fram.

N er staan s, a meira en 70 sund tlendingar eru landinu. Okkur hefur mistekist og skort metna til a alaga nema mjg ltinn hluta flksins a slenskum astum menningu og tungu.

dag heitir a mli VG a hrra rasistapolli, a vilja standa vr um slenska jmenningu, slenska tungu og slenskar hefir og gera krfu, a eir tlendingar hvaa litarhtt svo sem eir hafa og af hvaa jerni svo sem eir eru lri slensku og alagi sig a slenskum sium og menningu.

Ef a er a hrra rasistapolli, skulum vi hrra sem ast eim polli, v a framt lands og jar byggist varstu um slenskt ml og slenska menningu.

En fyrst og fremst skulum vi horfa stareyndir sem blasa vi og athuga hver rlausnarefnin eru. Fari a framhj einhverjum, a fjldi innflytjenda til landsins er komin umfram olmrk jarinnar, hefur s aili heldur betur kvei a stinga hfinu sandinn til a sj ekki, heyra ekki og skilja ekki.

Slkt flk sbr. ingmann VG sem vihafi ummlin um rasistapollinn ekkert erindi stjrnml ea til a fara me mlefni fyrir hnd slensku jarinnar.


Hver gaf eim umbo ?

Hpur flks, sem segist tala fyrir hnd flks fr Asu mtmlir eim rasisma, a leikendur perunni Madama Butterfly su farair, svo eir lktust flki af Japnsku bergi broti.

Svislistaflk hefur um rahundru nota gervi og fara vi sningar og ekki tt tiltkuml ea bera vott um illar kenndir. a er reynt a lkja eftir v sgusvii sem um er a ra.

Listamaurinn Al Jolson, sem var hvtur hrund farai andlit sitt dkkt sningum og hefur veri kallaur "the king of blackface performers" (ea konungur listamanna me dkkt andlit) Aldrei var a tali rasismi enda var woke(bull)frin hlegin hel eim tma. N er essi bullfri hr undir handleislu hsklaflks.

En hverjir eru a mtmla meintum rasisma vi sningar Madame Butterfly? Flk sem er sjlfskipair en algerlega umboslausir fulltrar Asuflks slandi. Til hverra skir etta flk umbo sitt? Ekki til neinna. Umbosleysi kom berlega ljs, egar um 20 manns af nokkur sund flks af Asskum uppruna, sem hr br mttu til a mtmla hinum meinta rasisma.

etta snir vi hverju m bast hj j, sem er me stjrnlausan innflutning tlendinga, sem segjast vera hlisleitendur. Htt er vi a jleg eining og samstaa veri ekki lengur fyrir hendi og allskyns fyrirbrigi komi fram og tali umboslausir nafni essa ea hins hpsins og geri bull krfur eins og gr grundvelli ess, a vikomandi s svo skaplega mgaur yfir v sem ekkert er nema tilbningur.

En umbosleysi s algjrt og krfurnar frnlegar eru hefbundnir fjlmilar tilibnir til a fra bulli til almennings landinu eins og ar fari einhver mektar hreyfing, sem nausynlegt s a taka tillit til, egar vikomandi tala venjulega bara nafni sjlfs sn.


mbl.is Mtmltu er gestir gengu inn Hrpu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Samhlia jflg ea jleg heild

Svo virist, sem engin s a velta fyrir sr afleiingum eirrar miklu fjlgunar tlendinga sem hafa sest hr a undanfrnum nokkrum rum og me hvaa htti eigi a bregast vi.

N er u..b.einn af hverjum fimm bum slands af erlendu bergi brotin og fjlgai rinu 2023 um 10.000 manns. etta er svo mikil fjlgun a egar af eirri stu eru komnir brestir msa almenna jnustu, sem flk hefur hinga til gengi a.

Viljum vi a hr veri fram einsleitt slenskt jflag,ar sem slenska,slensk menning og siir su randi ea er okkur alveg sama um ruina og vi tnumst jahafinu?

Ef vi hfum ekki metna til a leggja rkt vi a byggja upp einsleitt jflag munu vera til mrg samhlia jflg landinu, sem tala sitthvert tungumli hafa lka sii og menningu. annig yri eitt essara jflaga plst og frri Plverjar sju stu til a lra slensku. Anna yri kranskt og a rija arabskt.

Hafa slensk stjrnvld einhern metna til a varveita slenska tungu,menningu og sem mesta einsleitni jflagsins.

S j, sem hefur framar rum gengi vel a taka vi miklum fjlda tlendinga og alaga a eigin menningu allt fram a essu eru Bandarkin, ar sem flk getur haldi tengslum vi uppruna sinn, en ltur samt sig sem Bandarkjamenn og votta v jflagi hollustu umfram upprunaland sitt. a hefur reynst mun farslla en samhlia jflg sem hafa ori til mrgum Evrpulndum me alls konar vandamlum m.a. eim a lgregla, slkkvili ea sjkrali fer ekki inn sum hverfi nema hafa ungvopnaa lgreglu ea hermenn til a tryggja ryggi sitt.

Hvert vilja slensk stjrnvld stefna essum mlum? Lta reka reianum og gera ekki neitt eins og hinga til ea sna jlegan metna.

Til hvers var barist fyrir sjlfsti, slenska tungu, menningu og fullveldi, ef a engu mli a skipta? mnum huga kemur ekki til greina a gefa eftir ll essi slensku gildi barttulaust, en arf sennilega a skipta um stjrnmlasttt landinu, sem er mun skilegra en a skipta um j eins og veri er a gera nna.


Nesjamennska og tnrahttur

Ritstjri Frttablasins kemst a eirri niurstu leiara dag, a nesjamennska og tnrahttur slendinga valdi v, a vi erum ekki Evrpusambandinu (ES).

Svo virist, sem ritstjrinn hafi stana sgulegum vihorfum til aljamla fyrri ldum slandssgunnar. Vart verur j, me hlutfallslega ein mestu aljlegu viskipti, me fjljlegt flugt listalf og sundir tlendinga vinnandi a arskpun landinu sku um nesjamennsku og tnrahtt.

Raunar skiptir engu mli hva slenska jin gerir af v a nauhyggja ritstjrans og sluflaga hans, leiir alltaf til eirrar niurstu, a einungis s um tvo kosti a velja. A vera frjls og fullvalda j ea frna fullveldinu og vera fram hjleiga utan ES eins og hann orar a. Ritstjrinn vill frna fullveldinu.

v miur hafa menn eins og ritstjrinn og tgfuailar Frttablasins stana tilverunni varandi vihorf til ES og neita a horfast augu vi brilegu yfirstjrn Brussel sem hefur teki sr saukin vld og krefst ess n, a lgin eirra gildi umfram landslg aildarrkjunum.

Hvernig stendur v a eir sem hafa gert Evrpuguinn ES a leitoga lfs sns neita a horfast augu vi ann raunveruleika, a me v a ganga ES mundum vi frna aulindum jarinnar eins og fossaflinu og jarvarmanum sem og agang a fiskimiunum.

Af hverju neita eir a horfast augu vi a smjin sland verur fyrst hjleiga me v a frna fullveldi snu og ganga ES. Ritstjrinn hefi betur liti orabk ur en hann valdi ori hjleiga.

Hjleiga verur sland nefnilega fyrst fri svo illa a hn gengi ES og frnai fullveldinu.


Mrdalurinn

slendingar eru minnihluta Mrdalnum. essi stareynd vekur upp msar spurningar.

Grarleg fjlgun hefur ori astreymi og bsetu flks af erlendu bergi broti undanfarin r. Sem betur fer hefur mikill meirihluti afluttra veri dugmiki gott flk, sem hefur veri til gs fyrir land og j.

slendingar eru fmenn j. Vi hfum srstaka tungu og menningu. Viljum vi ekki leggja eitthva okkur til a varveita hvorutveggja? arf a gera krfur til eirra sem koma til fastrar bsetu, a eir lri tungumli og alagist slensku jlfi sem fyrst.

sma tma verum vi a gta ess, a takmarka aflutning vi a sem er viranlegt til a slenskt jerni sem slkt, tunga okkar og menning hverfi ekki jahafinu. Slku slysi verur a afstra.

Sem betur fer telur flk, sem okkur er ni a sium, tr og menningu, sland vera a eftirsknarvert, a fleiri vilja flytja hinga en vi getum auveldlega ri vi.

a er v me lkindum,a slenska rkisstjrnin skuli vera svo heillum horfin, a setja hvorki reglur n gera nnast nokku v a efla og vernda slenska menningu og tungu essum tmum, sem ess er mikil rf.

vert mti hamast rkisstjrnin vi a troa inn landi strum hpum af flki sem kemur ekki til a vinna og er fr menningarsvum, sem eru lk okkar og reynsla ngrannajanna snir, a a flk alagast ekki jflaginu hvorki lgum ess sium ea reglu. Er ekki kominn tmi til a koma veg fyrir a?


Inntaki sem reynt er a fela.

helstu jla kvikmynd essara jla segir fr strknum Nikulsi,bsettum noranveru Finnlandi og var kallaur Christmas. Sagan snst um hnpna j vanda, sem leitar a einhverju sem geti ori til a bta jlfi. Hpur manna fer a leita a lfheimum ar sem tla er a finna megi gleina og hamingjuna. Nikuls finnur lfheima og setur gang verksti jlasveinsins og dreifir gjfum einu sinni ri.

Jlin uru skv. essu til lfheimum. Inntak eirra er me llu ljst utan ess, a Nikuls fer um hreindri og dreifir gjfum. annig er ntmasagan um jlin.

etta fellur vel a eirri hugmyndafri, a aftengja jlin algerlega fr kristinni tr og helgisgunni um fingu Jes og einn liur enn eirri vileitni, a rtslta kristnar jir algerlega fr kristilegum grundvelli menningar sinnar. egar sagan vlist fyrir er gripi til sguflsunar eins og sst va kvikmyndaheiminum. lka merkileg sagnfri eins og sagan um hinn norska Jes,sem tti a hafa veri drepinn af Finnum, sem geru innrs. Normenn ntmans eru me a algerlega hreinu, a Jess hafi ekki fst Noregi ar sem a vitringarnir komu a austan og eir telja a leita yri me logandi ljsi mundu rr vitringar ekki finnast Svj.

a endar sjlfsagt me v a flk telur a Bart Simpson ttunum um Simpson fjlskylduna, hafi rtt fyrir sr egar hann ltur upp r kauptinni og gjfunum og segir:

"Erum vi ekki a gleyma raunverulegu inntaki jlanna. Afmli jlasveinsins".


Er slenskan ekki nothf?

Hafi flk haft hyggjur af vexti og vigangi slenskrar tungu, m tla a flki hafi brugi brn vi a lesa r frttir, a ferainaurinn hr landi, teldi sr hentast, a nota ensku.

egar g heimstti fjlsttann feramannasta fyrir Covd, ar sem brn rf var a gera ga grein fyrir hlutunum, var a ttalega kauskt, a 60 manna slenskum ferahpi skyldi bara boi upp a f tskringar ensku. neitanlega skortir elilegan jlegan metna egar skipulagi er annig.

En etta er ekki a eina. Vi lestur dagblaa og annarra opinberra mila kemur ljs, a fjldi flks kann ekki skil einfldustu reglum slenskrar setningaskipunar og stafsetningu, jafnvel um fjlmennta flk s a ra.

annig mtti sj dag einu og sama blainu eftirfarandi texa auglsingum ar sem um er a ra srhfa starfsemi:

N flsalgn og Hluturinn er vour.

Ef til vill ekki strvgilegara villur, en leiir hugann a v hvort vi hfum ekki slaka hfilega miki slenskunmi og leggjum ekki neina rkt vi a flk geti tj sig slensku mli me slenskri setningaskipun en ekki enskri.

v miur er ekki um neina Pisa greiningu kennslu slensku hr landi og ekki nokkur samanburur af neinu tagi enda verur honum ekki vi komi. Hrddur er g um a vri hann til staar rii slenska sklakerfi ekki feitum hesti fr slkum samanburi frekar en rum.

Raunar snir a metnaarleysi menntamlayfirvalda, a bregast ekki vi egar treka er skrifa vegginn r eftir r, a frsla slenska sklakerfinu s ekki fullngjandi.

Ekki er vi gu a bast egar sjlfur menntamlarherra ttar sig ekki hva um er veri a tala eins og kom ljs, srstakri umru um skla n agreiningar Alingi nokkru fyrir inglok vor.


I dont speak Icelandic

Gan daginn sagi g vi afgreislumanninn. S tk ekki undir kvejuna og egar g falai kveinn hlut til kaups, sagist hann ekki tala slensku, annig a g var a endurtaka kauptilboi ensku.

Enginn kippir sr upp vi a lengur, flk jnustustrfum slandi tali ekki slensku. Viskiptamli enskan er um a taka yfir samskiptum flks. eir sem ekki kunna g skil enskri tungu lenda iulega vandrum.

slenskan lifir gu lfi meal jarinnar vegna ess, sem vel var gert rum ur. N hallar hinsvegar verulega undan fti. Vi hfum v miur ekki snt ann jlega metna a gera krfu til ess, a eir sem sinna jnustustarfsemi slandi fyrir slendinga tali slensku. Af hverju ekki? Er okkur ekki annt um a slenskan fi a dafna og vera fram lifandi ml slandi?

n tungumlsins fjarar undan slenskri menningu og slenskri jarvitund. a skiptir v mli, a vi gerum sjlfsagar krfur til ess a neytendur eigi undantekningarlti rtt v a jnustuailar tali slensku.

Lggjafinn getur gert rstafanir essu sambandi og tti a hafa jlegan metna til a gera a.


Hvar eru karlarnir?

gr var fjalla um geymslu svonefndra menningarvermta og malbik ttinum Kveikur Rkissjnvarpinu.

Vi umfjllun um geymslumlin kom vart grarlegt magn efnis og hluta rkisvaldinu er tla a varveita. rtt fyrir a tturinn tti a sna fram hve illa vri stai a geymslumlum, kom raunar vart hva vel er stai a essum mlum vast hvar mia vi a hemju magn sem um rir.

Anna sem kom vart er af hverju allt a efni sem hgt er a mkrfilma s ekki mkrfilma og varveitt eingngu me eim htti og ru farga sem ekki teljast mikilvgir minnisvarar slenskrar listar og menningar.

rija lagi var eingngu tala vi konur enda r allsstaar stjrnunarstum safna og listmunasviinu.

egar fjalla var um malbiki og gi ess sara umfjllunarefnis Kveiks, var vegamlastjri, sem er kona lka til andsvara.

a er ngjuefni a konur ski fram og gegni forustu- og stjrnunarhlutverki sem flestum svium jflaginu til jafns vi karla. egar svo er komi a konur hafa hasla sr vll sem stjrnendur til jafns vi karla,er rttltanlegt a hafa lg um jafnstu kynjana me eim htti, a vi mat v hvort ra skuli konu ea karl til starfa, urfi srstaklega a rttlta a a karlinn var valinn umfram konuna. S vimiun, sem t.d. ri niurstu krumli gegn Lilju Alfresdttur menntamlarherra, engan rtt sr lengur og stular frekar a rttlti en rttlti. Vi erum allt rum sta en egar lgin voru samykkt.

Hinn "kgai minnihlutahpur" konur hefur sem betur fer stt fram og tmi er til kominn a af-frnarlambava ennan "kgaa minnihlutahp" og viurkenna a a er ekki um neina lagalega kgun a ra gagnvart konum. Vi erum fyrst og fremst einstaklingar og a a velja flk til starfa vegna hfileika hvort sem er plitk ea rum strfum en ekki kynferi. Gamla vimiunin vi jflag sem er ekki lengur til staar.


Sldarplan alunnar

ttir Egils Helgasonar um Siglufjr eru me v besta, sem unni hefur veri af heimildarttum RV. ttirnir eru vel gerir, upplsandi, frlegir og skemmtilegir. Egill heiur skilinn fyrir essa tti.

ttirnir su vel gerir, skortir stundum a frsgnin s rakin fr upphafi til enda. ttinum gr voru tv atrii, sem klluu frekari skringar til ess a ll sagan vri sg og ekkert undan dregi.

Fyrra atrii var frsgnin af v egar kommnistar brenndu fna ska alrkisins, hakakrossfnann hj rismanni skalands Siglufiri. Sagt var fr v eins og hetjud, sem a e.t.v. hefur veri, en ess ekki geti a nokkrum rum sar hfu kommnistar og nasistar fallist fama og fir voru tulli vi a afsaka herhlaup Hitlers inn Plland en slenskir kommnistar eftir a Staln hafi gert friarsamning vi Hitler og hf sjlfur innrs Plland. Hva geru kommarnir Siglufiri ?

Anna atrii, sem var sgulega mikilvgarara a fylgja eftir og gera fullngjandi grein fyrir var frsgnin af v egar kommnistar komu upp kommnsku sldarplani, sem tti a sna fram yfirburi sovtkerfisins. Fr essu var sagt ttinum me nokku tarlegum htti, en a vantai rsnuna pylsuendann. Hva var svo um essa tilraun? Hvernig gekk hn. Skilai hn rangri ea lenti hn smu fremrinni og nnur sambrileg gluverkefni kommnista. Nausynelegt hefi veri a ttastjrnandinn hefi fylgt essu sldavintri kommnistanna eftir til loka. Anna er raun ekki bolegt.


Nsta sa

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri frslur

Aprl 2024
S M M F F L
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        

Heimsknir

Flettingar

  • dag (21.4.): 39
  • Sl. slarhring: 52
  • Sl. viku: 600
  • Fr upphafi: 2291717

Anna

  • Innlit dag: 37
  • Innlit sl. viku: 532
  • Gestir dag: 31
  • IP-tlur dag: 29

Uppfrt 3 mn. fresti.
Skringar

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband