Leita Ý frÚttum mbl.is

FŠrsluflokkur: Menning og listir

N˙tÝma draugas÷gur fyrir b÷rn

SinfˇnÝutˇnleikar fyrir b÷rn og unglinga, sem ˙tvarpsst÷­in BBC gekkst fyrir Ý Royal Albert Hall Ý London um daginn var lřst sem einstakri fj÷lskylduskemmtun. Bo­skapurinn var, a­ j÷r­in vŠri a­ farast vegna hnattrŠnnar hlřnunar.á

Tˇnleikarnir byrju­u me­ bo­skap unglingsins Gretu Thunberg, sem ßrˇ­ursmeistarar hamfarahlřnunar nota Ý ßrˇ­ursskyni. Greta sag­i, a­ n˙ vŠri komi­ a­ sj÷ttu fj÷lda ˙trřmingu fˇlks vegna hnattrŠnnar hlřnunar. Lagavali­ ß tˇnleikunum var Štla­ til a­ leggja ßherslu ß hve sta­an vŠri alvarleg og vÝ­a sßust tßr ß hvarmi, en engin gle­i ß ■essari "frßbŠru" fj÷lskylduskemmtun.á

Gagnrřnandi stˇrbla­sins Daily Telegraph sag­i a­ tˇnleikarnir hafi veri­ yfirlřsing um vŠntanlegar ofsafengnar nßtt˙ruhamfarir og hef­u ßtt a­ hrŠ­a ungt fˇlk, sem hef­i ekki ■roska til a­ takast ß vi­ svona bo­skap.

Fˇlk sem telur sig ■urfa a­ koma svona hamfarabo­skap ß framfŠri hvar sem er vi­ hvern sem er, hvenŠr sem er, er ekki a­ gera neitt anna­ en a­ reyna a­ sefja fˇlk me­ ßrˇ­ri. Svona framfer­i ß meira skilt vi­ ÷fgatr˙arbrag­ahˇpa, en ■ß sem vilja bera sannleikanum vitni.á

Breska ■ingi­ sam■ykkti ßn mˇtatkvŠ­a Ý vor a­ ■a­ vŠri hamfarahlřnun og ney­arßstand. Ţmsir hˇpar hÚr ß landi hafa hvatt til ■ess, a­ Ýslenskir stjˇrnmßlamenn geri ■a­ sama. Samt sem ß­ur er ekkert ney­arßstand og ■a­ er engin hamfarahlřnun. ŮŠr sta­reyndir Špa ß ■ß sem hafa augu og eyru opin. Ef Al■ingi ═slands lřsir einhverju slÝku yfir ■ß Špir slÝk yfirlřsing ß allt hugsandi og sjßandi fˇlk, sem yfirgengilegur loddaraleikur.

Sem betur fer var­ fj÷lmi­lastunti­ sem Andri SnŠr Magnason gekkst fyrir vi­ Ok um daginn, sem var fyrst og fremst Štla­ til nota Ý ßrˇ­ri erlendis, til ■ess a­ augu margra opnu­ust fyrir ■vÝ hva­ ßrˇ­ur hamfarahlřnunarsinna er ˇhei­arlegur. En ßrˇ­ursbrag­i­ heppna­ist vel annarssta­ar en ß ═slandi. HÚr veit fˇlk betur og halarˇfan sem snigla­ist upp og ni­ur Ok Ý nor­annepjunni var aumkunarver­, ■ar sem fˇlk stˇ­ me­ sultardropana lekandi ˙r nefinu og hrollkalt vi­ a­ bo­a hamfarahlřnun.á

S˙ mynd opna­i augu margra fyrir ■vÝ a­ ■a­ er engin hamfarahlřnun og ■a­ er ekkert ney­arßstand.


SÝnum augum lÝtur hver ß h÷fu­kl˙tinn

Ahmet Necdet Sezer, sem var forseti Tyrklands ßri­ 2003 ■egar Erdogan var­ forsŠtisrß­herra bau­ aldrei konu Erdogan Ý athafnir og bo­ Ý forsetah÷llinni, vegna ■ess a­ h˙n var me­ h÷fu­kl˙t. Ahmet leit ß ■a­ sem ˇvi­urkvŠmilegt tr˙artßkn, sem tßkna­i andst÷­u vi­ veraldlegar umbŠtur og hugsunarhßtt. Erdogan hefur haldi­ ■vÝ fram a­ ■etta vŠri spurning um a­ vera tyrkneskur Ý sta­ ■ess a­ vera me­ veraldlegan vestrŠnan hugsunarhßtt. H÷fu­kl˙turinn er ■annig yfirlřsing um andst÷­u vi­ vestrŠn gildi.

Fimmtßn ßrum sÝ­ar ßri­ 2018 breytti fulltr˙adeild BandarÝkjanna 181 ßra g÷mlum reglum um bann vi­ a­ ■ingmenn bŠru h÷fu­f÷t af einhverju tagi, til a­ nřkj÷rin ■ingma­ur frß Minnesota, ■ingkonan m˙sliminn Ihan Omar, mŠtti bera h÷fu­kl˙t. BandarÝkja■ing sřndi ekki eins mikla sta­festu og forseti Tyrklands 15 ßrum ß­ur.

Undanlßtssemi, aumingjaskapur og van■ekking Vesturlanda var­andi einmenninguna og ÷fgarnar, sem tr÷llrÝ­a m˙slÝmska heiminum Ý dag er ˇgnvŠnleg.á

á


Fulltr˙ar hverra voru ■eir?

Ůegar ═sland keppir Ý Ý■rˇttum ß al■jˇ­avettvangi ganga einstaklingar og keppnisli­ jafnan stolt inn ß leikvanginn undir fßna ═slands. Sama ß vi­ ß fundum hjß fj÷l■jˇ­astofnunum og venjulega hjß einkaa­ilum, ■ar koma Ýslendingar a­ mßlum undir Ýslenska fßnanum.

═slendingar eru almennt stoltir af ■vÝ a­ koma fram fyrir h÷nd landsins sÝns og vilja vera ver­ugir fulltr˙ar fyrir ■ess h÷nd og eru lÝka almennt ßfram um ■a­ a­ allir viti a­ ■ar eru Ýslendingar ß fer­ og ■eir sřna ■a­ me­ ■vÝ a­ veifa ■jˇ­fßnanum.

Vi­ atkvŠ­agrei­slu Ý s÷ngvakeppni Evrˇpu Ý gŠrkv÷ldi veifu­u keppnisli­inn stolt fßna landa sinna alltaf ■egar sjˇnvarpsmyndavÚlunum var beint a­ ■eim nema eitt. Li­ ═slands.

Ůegar Ýslenska li­i­, sem kemur fram fyrir ═slands h÷nd ß kostna­ Ýslenskra skattgrei­enda veifar ÷­rum fßna en ═slands ■ß er ■a­ nřlunda, sem er skammarleg og vonandi kunna ■eir sem sendu ■etta li­ til keppni a­ taka ß ■vÝ me­ vi­eigandi hŠtti.á

Vissulega hafa Ý■rˇttamenn, listamenn stjˇrnmßlamenn og stjˇrnmßlalegir erindrekar mismunandi sko­anir til manna, mßlefna og ■jˇ­landa. En ■egar ■eir koma fram sem fulltr˙ar fyrir ═slands h÷nd ■ß ver­a ■eir a­ gera ■a­ af al˙­ og vir­ingu fyrir landi og ■jˇ­, stoltir af ■vÝ a­ vera Ýslendingar og stoltir af ■vÝ a­ veifa Ýslenskum gunnfßna en ekki annarra.á


Mun hatri­i sigra?

═slenska ■jˇ­in bÝ­ur me­ ˇ■reyju eftir fyrirfram Štlu­um sigri hljˇmsveitarinnar Hatarar Ý Eurovision keppninni Ý kv÷ld. Hva­ sem lÝ­ur bo­skap e­a skort ß bo­skap sem ■essi hljˇmsveit bÝ­ur upp ß, ■ß er ■a­ ßkve­i­ atri­i, en raunveruleikinn Ý landinu ■ar sem Eurovision keppnin fer fram annar.á

RÝkis˙tvarpi­ hefur veri­ i­i­ vi­ frÚttaskřringa■Štti og a­ra ■Štti, ■ar sem vakin er athygli ß bßgum kj÷rum ■eirra sem b˙a ß Gasa svŠ­inu og hinum svokalla­a Vesturbakka ═srael. ═ ■essum einhli­aá ■ßttum hefur ■a­ or­i­ ˙tundan, a­ gera grein fyrir pˇlitÝska raunveruleikanum ß ■essum svŠ­um.á

┴ Gasa eru hry­juverkasamt÷kin Hamas vi­ stjˇrn, sem hafa ■a­ ß stefnuskrß sinni a­ drepa alla Gy­inga. Ekki bara Gy­inga Ý ═srael heldur alla hvar svo sem ■eir finnast. Nßi sjˇnarmi­ ■eirra fram sigrar hatri­. ┴ Vesturbakkanum er ge­■ekkari stjˇrnmßlahreyfing vi­ v÷ld. Ůrßtt fyrir ■a­ er haldi­ Ý hatur gagnvart ═srael og sem minnst samskipti vi­ Gy­inga.

Ariel Sharon ■ß forsŠtisrß­herra ═srale, kom ß ˇvart me­ ■vÝ a­ veita Gasa sjßlfstjˇrn og koma landnemum Gy­inga burt. Eftir a­ Gasa fÚkk sjßlfstjˇrn byrju­u Hamas li­ar ■ar a­ skjˇta flugskeytum ß ═srael auk annarra fjandsemlegra tilbur­a. Ůessvegna er loka­ ß samskipti vi­ Gasa og ■a­ gera Egyptar lÝka. Ůeim finnast ■essir tr˙brŠ­ur sÝnir og frŠndur ■ar ekki hŠfir til a­ eiga samskipti vi­ Egyptaland.

┴ Vesturbakkanum hefur kaupsřsluma­ur a­ nafni Ashraf Jabari mynda­ stjˇrnmßlaflokk, sem mi­ar a­ ■vÝ a­ koma ß efnahagslegum framf÷rum me­al PalestÝnuaraba. Hann bendir ß a­ me­al PalestÝnuaraba sÚ heill her af velmenntu­u fˇlki, l÷gfrŠ­ingum, vi­skiptafrŠ­ingum, verkfrŠ­ingum og ÷­rum, sem fß ekki ÷nnur st÷rf en sem g÷tus÷lumenn e­a bÝlstjˇrar.á

Ashraf Jabari og flokkur hans leggur ßherslu ß a­ ■a­ sÚ mikilvŠgara a­ koma ß efnahagslegum framf÷rum me­al PalestÝnu Araba og samskiptum vi­ ═srael, en a­ hata ═srael. Vegna ■essara sko­ana liggur hann n˙ undir ßrßsum frß tr˙brŠ­um sÝnum og l÷ndum. Hann er kalla­ur svikari og leigu■ř Gy­inga. Sumir hafa krafist ■ess a­ hann ver­i tekinn af lÝfi.

ŮvÝ mi­ur hafa lei­togar PalestÝnu Araba ekki teki­ undir sjˇnarmi­ Ashraf Jabari. Ůvert ß mˇti hafa flestir ■eirra gert hatur og illsku gagnvart ═srael, a­ inntaki stjˇrnmßlabarßttu sinnar. Ůessir lei­togar telja vŠnlegra a­ fjßrfesta Ý hatrinu en finna lausn sem gŠti horft til framfara og fri­samlegrar samb˙­ar Gy­inga og annarra, sem b˙a ß ■essu svŠ­i.á

Or­ Goldu Meir fyrrum forsŠtisrß­herra ═srael eru enn Ý fullu gildi ■vÝ mi­ur, en h˙n sag­i: "Fri­ur kemst ekki ß fyrr en ■eir elska b÷rnin sÝn meira en ■eir hata okkur."

Ůa­ hefur or­i­ sÝ algengara a­ fj÷lmi­lar og jß kennarar Ý skˇlum landsins fjalli um st÷­u ═srael og PalestÝnu Araba me­ einhli­a ßrßsum ß ═srael og ■a­ sÚ allt ■eim a­ kenna. SlÝkar fullyr­ingar eru rangar, en henta ■eim sem vilja a­ hatri­ sigri.á

Ůa­ er Ý sjßlfu sÚr merkilegt a­ Ashraf Jabari sem bo­ar efnahagselgar framfarir og fri­ vi­ Gy­inga skuli koma frß Hebron, en Ý Hebron hafa veri­ framin ˇlřsanleg hermdarverk annars vegar af Ar÷bum en lÝka af Gy­ingum,m.a.rabbÝna, sem ger­i skotßrßs ß mosku Ý Hebron. Eftir a­ hafa veri­ Ý Hebron var Úg hugsi yfir ■vÝ hatri sem ■ar var greinilegt. Einnig hva­ Gy­ingar ß svŠ­inu sřndu Ar÷bunum mikla lÝtilsvir­ingu. Sß hˇpur Gy­inga er hˇpur sem eins og Hamas og ■eirra lÝka vilja ljß hatrinu li­ Ý sta­ ■ess a­ vinna a­ sigri framfara, fri­ar og vinßttu.á

Vesturl÷nd eiga a­ leggja sitt a­ m÷rkum Ý ■essari barßttu gegn hatrinu m.a. me­ ■vÝ a­ hŠtta a­ sty­ja palestÝnsk samt÷k ÷fgafˇlks, sem vill strÝ­ en ekki fri­, en styrkja og sty­ja ■ß a­ila eina ß Vesturbakkanum og Gasa, sem hafa fri­ og framfarir ß stefnuskrß sinni Ý sta­ strÝ­s, haturs og illsku.


Fj÷lmenning

Hva­ er fj÷lmenning? Eitthva­ sem er gott? Eitthva­ sem fŠrir fˇlk saman og břr til betri heim, upplřstari og rÝkari a­ menningu og gˇ­mennsku? ═ or­rŠ­u ■eirra sem nota ■etta ˇljˇsa hugtak, ■ß vir­ist oft, sem fˇlk tr˙i ■vÝ a­ fj÷lmenning sÚ af hinum gˇ­a og muni fŠra ■rˇu­um rÝkjum mikla blessun. Ůessi huglŠga ■rßhyggja ßn vitrŠnnar skilgreiningar hefur helteki­ marga oftast ß f÷lskum forsendum.

═sland hefur alltaf veri­ fj÷lmenningarland Ý ■eim skilningi a­ vi­ h÷fum lŠrt um si­i, menningu og s÷gu fjarlŠgra ■jˇ­a og tileinka­ okkur hugmyndir til framrˇunar Ý verkmenningu, listum og l÷gum. Vi­ lŠr­um um s÷gu Grikklands og Rˇm og barßttu Voltaire og annarra heimspekinga fyrir almennum lř­rÚttindum. Saga Evrˇpu er saga fj÷lmenningar. Ůjˇ­irnar lŠr­u hver af annarri og tˇku upp ■a­ besta Ý l÷gum, hugmyndafrŠ­i og verkmenningu annarra ■jˇ­a. FrŠ­sla um fjarlŠg l÷nd og menningu fˇr fram Ý skˇlastofum og margir heillu­ust af řmsu, sem leiddi til ■ess a­ ■eir hinir s÷mu l÷g­u l÷nd og ßlfur undir farartŠki og hemisˇttu framandi ■jˇ­ir og kynntu sÚr framandi menningu og mi­lu­u sÝ­an af reynslu sinni.

S˙ fj÷lmenning sem hÚr er lřst er allt anna­ en hugtaki­ fj÷lmenning ■ř­ir n˙. ═ dag byggir fj÷lmenning vinstri elÝtunar og Ýsl÷msku yfirrß­ahyggjunar ß ■vÝ a­ menning og gildismat nřrra minnihlutahˇpa sÚ sambŠrileg menningu og gildismati meirihlutans. Ůa­ ■ř­ir a­ meirihlutinn getur ekki b˙ist vi­ ■vÝ e­a vŠnst ■ess a­ minnihlutahˇpurinn taki tillit til menningar meirihlutans. Ůa­ felur um lei­ Ý sÚr a­ meirihlutinn ver­ur a­ ■ola afst÷­u og gj÷r­ir, sem meiri hlutinn hafnar eins og Ý tilviki Evrˇpu Ý dag hva­ var­ar m˙slima. Fj÷lmenningarhugmyndin Ý dag segir a­ lÝtilsvir­ing m˙slima og ofbeldi gagnvart konum og vir­ingarleysi fyrir ■eim sem a­hyllast a­rar tr˙arsko­anir, sÚ hluti fj÷lmenningarinnar, sem okkur beri a­ lßta afskiptalausa. Ůeir sem leyfa sÚr a­ hafa a­ra sko­un e­a menningu minnihlutahˇpsins eru saka­ir um rasisma e­a hatursumrŠ­u. ═ tÝmans rßs hefur ■essi fj÷lmenningarhugmynd lama­ skynsamlegar umrŠ­ur um innflytjendamßl. Ůessi skilgreining fj÷lmenningar og vÝgor­i­ sem ■etta hugtak er or­i­ Ý dag, er fjandsamlegt ■jˇ­legri menningu og ■jˇ­legum gildum.

Vi­ sem h÷fnum ■essari fj÷lmenningar skilgreiningu teljum nau­synlegt a­ ■a­ sÚ sameiginleg menning, sem er Ý menntakerfinu, vinnureglum og velfer­arkerfi og framkvŠmd laga. Ůa­ er ekki til a­ refsa fˇlki sem er Ý minnihluta, heldur til a­ tryggja a­ allir geti teki­ fullkominn ■ßtt Ý ■jˇ­fÚlaginu og sÚu jafnir fyrir l÷gunum.

Fj÷lmenningartr˙bo­um n˙tÝmans anna­hvort sÚst yfir ■ß sta­reynd e­a vilja ekki vi­urkenna a­ ■a­ er stˇr hˇpur af velmenntu­u fˇlki sem a­hyllist ═slam og er ßkve­i­ a­ tro­a ■vÝ frumstŠ­asta sem ■ar er a­ finna fyrst upp ß a­ra m˙slima og sÝ­an ef ■eir geta upp ß samfÚlagi­ allt. A­ hafna ■eirri fj÷lmenningu er ekki rasismi heldur heilbrig­ skynsemi.

Afs÷kunin fyrir ■vÝ a­ gera ekki neitt er ˇskin um a­ fß a­ lifa Ý fri­i ˇßreittur. En lÝfi­ er barßtta og hver tÝmi bř­ur upp ß nř tŠkifŠri og nřjar ˇgnir. Fˇlk ver­ur a­ vera rei­ub˙i­ til a­ breg­ast vi­ hvoru tveggja af einur­ og skynsemi ef vel ß a­ fara.á N˙ ste­jar a­ ˇgn nřrrar heildarhyggju, ═slamismans, sem ver­ur a­ breg­ast vi­. Ůa­ er ßskorun sem vi­ st÷ndum frammi fyrir.

Vi­ erum rÝk ■jˇ­, sem hefur teki­ og tekur vel ß mˇti fˇlki af mismunandi tr˙arbr÷g­um. Vi­ erum ÷ll j÷fn fyrir l÷gunum og l÷gin ver­a a­ taka ß ÷llum me­ sama hŠtti. ═slenskur borgari sem hvetur til glŠpa e­a fremur ■ß, ß a­ ■ola refsingu ßn ■ess a­ tr˙ hans e­a uppruni skipti mßli. SÚrhvern ═slending sem reynir a­ grafa undan Ýslenska rÝkinu og Ýslenskri ■jˇ­menningu Štti a­ ßkŠra fyrir landrß­. Vi­ getum ekki eftirlßti­ fˇlki a­ fara eftir ■eim l÷gum sem ■vÝ hentar og brjˇta ÷nnur, til a­ ■jˇna fur­uhugtakinu "fj÷lmenning". Vi­ bjˇ­um fˇlki ˙r ÷­ru menningarlegu umhverfi velkomi­ til landsins, en vi­ krefjumst ■ess a­ ■a­ a­lagist samfÚlaginu og fari a­ l÷gum okkar og si­um.

Gˇ­ fj÷lmenning er allt anna­ en ■a­ inntak sem lagt er Ý or­i­ fj÷lmenning Ý dag. Gˇ­ fj÷lmenning er s˙ a­ kynna sÚr menningu og si­i annarra og nřta eftir f÷ngum. S˙ fj÷lmenning sem grefur undan si­um og reglum ■jˇ­fÚlags okkar eins og fj÷lmenningarpostular opinberrar umrŠ­u ß ljˇsvaka- og ÷­rum fj÷lmi­lum bo­a, er fj÷lmenning sem lei­ir til menningarlegrar uppgjafar Ýslensku ■jˇ­arinnar. Ůß mun ■jˇ­in třna tungu sinni og menningu. Eru gŠlur vi­ hugtaki­ fj÷lmenningu ß forsendum minnihlutahˇpa ■ess vir­i a­ vi­ gl÷tum Ýslenskri ■jˇ­menningu og kristilegum gildum?

Grein eftir mig sem birtist Ý Morgunbla­inu 14.1.2016.


Ůegar sorgin ber a­ dyrum

┴kve­inn hˇpur berst gegn kirkju og kristni af miklum ßkafa. Almennt er ■etta ekki fˇlk sem tilheyrir ÷­rum tr˙arbr÷g­um. Ůekking ß tr˙arbr÷g­um ey­ir fordˇmum ß me­an van■ekkingin og bˇkstafstr˙in sem henni er venjulega samfara eykur ß ■ß. Aukin van■ekking fˇlks ß kirkju og kristni hefur leitt til ■ess a­ engin Ýslensku stjˇrnmßlaflokkanna myndar lengur var­st÷­u um kristlegar lÝfssko­anir og tr˙arleg gildi.

╔g spur­i vin minn sem er Ý ■jˇnustu kirkjunnar a­ ■vÝ Ý gŠr af hverju hann hef­i ekki mŠtt ß ßkve­na samkomu. Hann sag­i a­ ■a­ vŠri vegna ■ess a­ hann hef­i veri­ kalla­ur til vegna skyndilegs sorgaratbur­ar sem hef­i ßtt sÚr sta­ Ý ■ann mund. SÝ­an hef­i hver atbur­urinn reki­ annan og ■vÝ hef­i hann gegnt ■eirri starfsskyldu sinni a­ vera til sta­ar ■ar sem vßlegir hlutir hef­uáor­i­ til a­ veita styrk og von.

Ůeir sem gagnrřna kristna kirkju og ■jˇna hennar ßtta sig ekki ß e­a vilja ekki vita hve mikilvŠgu samfÚlagshlutverkiákirkjan gegnir og hva­ h˙n er nau­synleg fyrir stŠrstan hluta fˇlksins Ý landinu. St÷­ugt nagg og nag ˙t Ý kirkjuna og kirkjunar ■jˇna eru ˇver­skulda­ir og rangir.áKirkjanáog kirkjunar ■jˇnar gegna mikilvŠgu ■jˇnustuhlutverki Ý ■jˇ­fÚlaginu.

Vi­ skulum minnast ■ess ■egar jˇlahßtÝ­in fer Ý h÷nd a­ ■a­ eru ekki allir jafn heppnir og ■eir sem njˇta samveru me­ sÝnum nßnustu Ý gˇ­u yfirlŠti.á═ kj÷lfar lesturs jˇlagu­spjallsins kann presturinnáa­ vera kalla­ur til, ■ar semávßlegur atbur­ur hefur or­i­ og ■arf a­ gegna ■ar erfi­u og vandas÷mu hlutverki fyrir fˇlk Ý ney­.á

SlÝk sßluhjßlp er nau­synleg og gerir miklar kr÷fur til ■eirra sem hana veita.


Meiri pening

Herfer­ svonefndra hollvina R┌V stendur n˙ yfir. H˙n mi­ar a­ ■vÝ a­ ■yngri byr­ar ver­i lag­ar ß skattgrei­endur til a­ ˇrß­ssÝ­an og stjˇrnleysi­ geti haldi­ ßfram Ý ˇbreyttri mynd ß RÝkis˙tvarpinu.

═ raun snřst barßtta ■eirra sem telja sig hollvini R┌V um ■a­ a­ nß peningum frß ■eim sem hafa engan ßhuga ß a­ sty­ja R┌V. ═ sta­ ■ess a­ borga sjßlfir eins og raunverulegir hollvinir gera krefjast ■eir a­ a­rir ver­i me­ l÷gum skylda­ir til a­ borga fyrir ■ß.

═ gŠr birtist k÷nnun Ý Bretlandi ■ar sem ger­ var grein fyrir ■vÝ a­ meiri hluti fˇlks sŠkir sÚr fj÷lmi­lun eftir ÷­rum lei­um en Ý gegn um dagbl÷­ og hef­bundi­ ˙tvarp og sjˇnvarp. Ůeir sem stjˇrna ■vÝ Ý hva­ peningar skattgrei­enda fara, Šttu a­ gaumgŠfa ■a­ a­ grÝ­arleg breyting hefur or­i­ og er a­ ver­a ß fj÷lmi­lun og R┌V stendur eftir a­ m÷rgu leyti eins og nßtttr÷ll, sem hefur ekki tileinka­ sÚr nřungar og hagrŠ­ingu ß fj÷lmi­lamarka­i.

Minni og minni huti ■jˇ­arinnar nřtir sÚr ■jˇnustu R┌Vá og ■ess vegna er rÚttara a­ gera meiri kr÷fur til R┌V um hagrŠ­ingu og nřungar en a­ seilast alltaf dřpra og dřpra Ý vasa skattgrei­enda til a­ vi­halda nßttr÷lli.

SÚ ■a­ einlŠgur vilji ■eirra sem telja sig vera hollvini R┌V ß grundvelli ■ess a­ standa v÷r­ um Ýslenska menningu og tungu, ■ß vŠri e­lilegra a­ rÝkisvaldi­ styrkti verkefni ß ■vÝ svi­i Ý sta­inn fyrir a­ halda ˙ti rßndřrri stofnun sem a­allega mi­lar af■reyingarefni.

N˙ reynir ß hvort fjßrveitingarvaldi­ gŠtir hagsmuna fˇlksins Ý landinu e­a heykist enn einu sinni Ý ■eirri var­st÷­u og lŠtur undan fßmennum kr÷fuger­arhˇpi.


R┌V okkar allra

Nř skřrsla um R┌V sřnir ■a­ sem margirásßu skřrslulausir a­áR┌V er illa stjˇrna­, rekstur ■ess er allt of dřr og of margir eru a­ gera ■a­ sem fŠrri gŠtu gert. Samkˇr menningarvita hefur ■ß upp sinn ßrlega kˇrs÷ng um a­f÷r a­ R┌V. En hver er a­ gera a­f÷r a­ R┌V? Er ■a­ a­f÷r a­ fyrirtŠki ef ■vÝ er střrt lˇ­beint til andskotans?

Svo byrjar sÝbyljan um vonda Ýhaldsmenn sem vilja R┌V feigt. Ůannig er ■a­ ekki. Ůa­ eru hinir eiginlegu Ýhaldsmenn sem mynda hollvinasamt÷k R┌V. Frjßlslynt fˇlk vill a­ borgararnir fßi sjßlfir a­ rß­a ■vÝ hvort ■a­ borgar til R┌V e­a ekki. Sta­a R┌V er a­ m÷rgu leiti lÝk st÷­u einrŠ­isrÝkis ■ar sem ■egnarnir geta bara kosi­ me­ fˇtunum ■.e. flřja.

Stˇra spurningin er, af hverjuámß -á■ess vegna meiri hluti ■ˇ­arinnar, k˙ga okkur hin til a­ borga fyrir fj÷lmi­lafyrirtŠki semávi­ h÷fumáengan ßhuga ß? Hva­ me­ frelsi borgaranna?

SÝ­ast ■egaráR┌V haf­iáveri­ siglt Ý strand og frjßlsir borgarar t÷ldu a­ n˙ yr­i stjˇrnendur R┌V a­ axla ßbyrg­ og gera nau­synlegar breytingar Ý rekstrinum ■ß var ■a­ ekki ■annig. Ůßákom nefnilega Ýhaldsrß­herrann Illugi Gunnarsson fŠrandiáhendi me­a fullan pokaáafápeningumáog sag­i gjafir eru ykkur gefnarátil vi­bˇtar vi­ ■vingunarrgrei­slurnar. Hva­ skyldiáIllugi fŠraáR┌V n˙átil a­ gle­ileikur ˇstjˇrnarinnar geti haldi­ ßfram.á

Ůa­ er au­velt Illugi Gunnarsson a­ vera gjafmildur ■egar ma­ur tekur gŠ­i sÝn ˙t ß ÷­rum.

Ůannig er ■a­ ekki R┌V okkar allra heldur R┌V ß kostna­ okkar allra. ┴fram fßum vi­ vondar og hlutdrŠgar frÚttir og ■Štti sem nutu vinsŠlda fˇlks sem l÷ngu er falli­ frß. ┴fram ver­a allt of margir ■a­ sem fŠrri gŠtu gert og R┌V mun ekki breg­ast vi­ og taka upp nřungar. Ůa­ hafa samkeppnisa­ilarnir nefnilega nßnast alltaf gert.á


VÚr einir vitum

VÚr einir vitum s÷g­u einvaldskonungar sem t÷ldu sig hafa ■egi­ vald sitt frß Gu­i. Alm˙ginn haf­i ■vÝ ekki rÚtt til a­ hafa a­ra sko­un. ═ lř­rŠ­is■jˇ­fÚlagi eru gagnstŠ­ vi­horf. Morgunbla­i­ hefur um ßratugaskei­ veri­ opi­ mismunandi sko­unum og sjˇnarmi­um. Ůess vegna er bla­i­ og blogg bla­sins lifandi vettvangur sko­anaskipta.

Tjßningarfrelsi­ fer fyrir brjˇsti­ ß bla­amanninum ┴rna MatthÝassyni, sem talar ˙r s÷mu hßhŠ­um og einvaldskonungar til forna. ═ pistli ß mi­vikudaginn breg­ur hann ■eim um greindarskort sem finnst eitthva­ athugavert vi­ framlag ═slands ß FeneyjatvÝŠringnum ■ar em Svisslendingur gerir mosku Ý kirkju.

═ greininni sem ┴rni skrifar ß kostna­ okkar ßskrifenda Morgunbla­sins, sřnir hann helstu einkenni ■ess sem vinstri menn mundu kalla tilraun til fasÝskrar ■÷ggunar. A­ mati bla­amannsins eru ■eir sem hafa skrifa­ eitthva­ misjafnt um moskubygginguna Ý kirkju Ý Feneyjum ß kostna­ Ýslenskra skattgrei­enda samkynja hˇpur vanvita sem eru auk ■ess mi­aldra hvÝtir kristnir karlmenn, andstŠ­ingar m˙slima, ß mˇti hommum, ß mˇti femÝnistum og ß mˇti listam÷nnum.

Ůa­ er huggun harmi gegn a­ mati bla­amannsins, a­ hˇpurinn er kominn af lÚttasta skei­i og hann opinberar ■ß von sÝna a­ ma­urinn me­ ljßinn muni fljˇtlega h÷ggva stˇr sk÷r­ Ý ra­ir ■eirra sem eru ß ÷­ru mßli en hann.

╔g hef gert athugasemdir vi­ a­ m÷rgum tugum milljˇna sÚ vari­ til a­ byggja mosku Ý kirkju Ý Feneyjum og umstangi­ Ý kringum ■a­. ═ fyrsta lagi finnst mÚr ■a­ sˇun ß almannafÚ. ═ ÷­ru lagi sÚ Úg ekki a­ ■a­ sÚ Ý samrŠmi vi­ ■ann tilgang a­ kynna Ýslenska myndlist. ═ ■ri­ja lagi er verki­ sett upp til ÷grunar. Vi­ ═slendingar fengum ß okkur bjßnastimpil ß ßrinu 2008 og Ýtrekun ß ■vÝ er ˇ■arfur. Bla­ama­urinn Štti a­ sko­a hva­ kollegar hans ß vÝ­lesnum bl÷­um eins og t.d. Daily Telegraph og Le Figaro hafa um mßli­ a­ segja.

UmrŠ­an og sjˇnarmi­in Ý ■essu mßli eru a­allega var­andi noktuná almannafjßr. Ůa­ skuli gengi­ framhjß Ýslenskum listam÷nnum vi­ kynningu ß Ýslenskri list Ý Feneyjum. A­ ekki skuli kynnt Ýslensk list. Ůessi atri­i eiga erindi Ý ■jˇ­fÚlagsumrŠ­u Ý lř­rŠ­islandi. Ůa­ hefur ekkert me­ afst÷­u til homma, listamanna, kristni e­a femÝnisma a­ gera. Bla­amanninum ┴rna MatthÝassyni til upplřsingar ■ß vill n˙ ■annig til a­ sß sem ■etta skrifar er jßkvŠ­ur Ý gar­ ■essara hˇpa ■annig a­ sta­alÝmynd hans er lÝka r÷ng.

Eftir a­ Úg lÚt Ý ljˇs afst÷­u mÝna ß ■vÝ a­ listaelÝtan skyldi ganga jafn freklega og raun ber vitni gegn Ýslenskum myndlistarm÷nnum og Ýslenskri myndlist hafa margirámyndlistamenn haft samband vi­ mig og gert mÚr grein fyrir hvernig ßstandi­ er Ý spilltu umhverfi listaelÝtunar. ■ar sem sumir eru Ý nß­inni en ÷­rum ˙tsk˙fa­ eins og Ý svoÚt for­um. ŮvÝ ver­ur a­ breyta.

Ůegar tugum milljˇna krˇna er vari­ Ý moskubyggingu sem hefur engin tengsl vi­ ═sland ß kynningu Ýslenskrarámyndlistar Ý Feneyjum, ■ß er e­lilegt a­ spurt sÚ. Erum vi­ a­ verja peningum skattgrei­enda ß rÚttan hßtt. Getum vi­ ekki gert betur?

S˙ ■÷ggun sem er var­andi ■etta mßl Ý Ýslenskum fj÷lmi­lum er ˇgnvekjandi en eftirtektarver­, lŠrisveinar G÷bbels kunnu ■a­ fag ˙t Ý Šsar. Angi af sama mei­i er umrŠdd grein bla­amannsins ┴rna MatthÝassonar.

Grein sem birtist Ý Morgunbla­inu 16.5.2015. NB:

Ein lei­rÚtting; Ý nŠstsÝ­ustu mgr. "ß kynningu Ýslenskrar myndlistar" Ý sta­ kynningarhßtÝ­ myndlistar.


MˇtmŠli gegn Ýmynda­ri a­f÷r

Hˇpur fˇlks Štlar a­ efna til samst÷­ufundar gegn meintri a­f÷r a­ R┌V kl. 17 sÝ­degis. En hva­a a­f÷r er veri­ a­ tala um?á Ůeir sem fyrir fundinum standa og stjˇrnarandsta­an heldur ■vÝ fram a­ veri­ sÚ Ý skipulagri a­f÷r a­ R┌V undir forustu rÝkisstjˇrnarinnar. A­f÷rin a­ R┌V sem tala­ er um er ■ˇ ekki til sta­ar nema Ý hugarheimi stjˇrnaranst÷­unnar og samt÷­ua­ilanna sem Štla a­ skunda ß Austurv÷ll Ý dag og treysta sÝn heit vi­ stofnunina.

Fyrir nokkru rÚtti menntamßlarß­herra R┌V um hßlfan milljar­ til a­ mŠta ˙tgj÷ldum vegna vi­varandi tapreksturs R┌V og jafnframt til a­ fresta ■vÝ ˇumflřjanlega. Varla getur gjafmildi menntamßlarß­herra ß kostna­ skattgrei­enda talistávera Ý a­f÷r a­ R┌V. Ůetta er fyrst og fremstáa­f÷r gegn skattgrei­endum.

LÝfsk˙nstnerinn og listama­urinn Jakob Magn˙sson einn ■eirra sem stendur fyrir samst÷­ufundi Ýmundunarveikra ß Austurvelli sÝ­ar Ý dag segir ■ann tilgang vera helstan me­ fundinum

"a­ vi­ fßum a­ borga okkar ˙tvarpsgjald me­ atbeina rÝkisins"

Ůa­ ■ř­ir a­ samsta­an er um a­ rÝki­ taki ˙tvarpsgj÷ld af ÷llum hvort heldur ■eir vilja ■jˇnustuna e­a ekki. Fundur Jakobs og fÚlaga er ■ß samsta­a um skattheimtu ■eirra sem ekki vilja ■jˇnustu fj÷lmi­ils. SÝ­ar talar Jakob um a­ hann vilji fß a­ borga 2.000 krˇnur ß ßri Ý ˙tvarpsgjald og vir­ist ekki gera sÚr grein fyrir a­ ˙tvarpsgjaldi­ er nßnast tÝu sinnum hŠrri fjßrhŠ­.

═mundunin og vŠnisřkin getur ekki or­i­ ÷llu meiri en sta­fest er Ý vi­tali vi­ Jakob Magn˙sson. ═ fyrsta lagi ß a­ halda samts÷­ufund til a­ mˇtmŠla a­f÷r a­ R┌V, sem engin er. Ůvert ß mˇti liggur fyrir a­ stofununin fŠr aukafjßrveitingu. ═ annan sta­ ■ß er ■a­ Ýmyndun fundarbo­enda a­ ˙tvarpsgjaldi­ sÚ 2.000 krˇnur ■egar ■a­ er tŠplega tÝu sinnum hŠrra.

VŠri n˙ ekki Ý rß­ a­ nß samt÷­u um a­ ˙tvarpsgjaldi­ ver­i ßrlega ■a­ sem bo­endur samst÷­ufundarinsáßáAusturvelliáberjast fyrir a­ ˙tvarpsgjaldi­ ver­i kr. 2.000. MÚr finnst ßstŠ­a til a­ hvetja fˇlk til a­ mŠta og krefjast ■ess me­ Jakobi a­ ˙tvarpsgjaldi­ ver­i Ý samrŠmi vi­ ■a­ sem hann talar um e­a 2000 krˇnur ß ßri.

á


NŠsta sÝ­a

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fŠrslur

Nˇv. 2019
S M Ů M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (22.11.): 0
  • Sl. sˇlarhring: 30
  • Sl. viku: 238
  • Frß upphafi: 0

Anna­

  • Innlit Ý dag: 0
  • Innlit sl. viku: 205
  • Gestir Ý dag: 0
  • IP-t÷lur Ý dag: 0

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband