Leita Ý frÚttum mbl.is

Sigurgangan

SjßlfstŠ­isflokkurinn hefur haldi­ um rÝkisfjßrmßlin nßnast ˇsliti­ frß 2013 og jafnan haft ■a­ ß stefnuskrßnni a­ berjast gegn ˙t■ennslu rÝkisbßknsins. Einu sinni settum vi­ ■ß ungir SjßlfstŠ­ismenn fram vÝgor­i­ "Bßkni­ burt" En ■a­ gekk ekki eftir enda bßkni­ or­i­ svo stˇrt a­ ■a­ sÚr um sig sjßlft ß kostna­ skattgrei­enda.á

N˙ hefur sß ßrangur nß­st undir traustri efnahagsstjˇrn SjßlfstŠ­isflokksins undanfarin ßr, a­ st÷­ugildum hjß rÝkinu hefur a­eins fj÷lga­ um 9.3% ß sÝ­ustu 6 ßrum e­a alls 2.101 starfsmann ß tÝmabilinu.

Ůessari hlutfallslegu aukningu Ý fj÷lgun rÝkisstarfsfˇlks hefur engin af nßgranna■jˇ­um okkar nß­ ■rßtt fyrir a­ vondir sˇsÝalistar hafi i­ulega veri­ ■ar vi­ v÷ld.

SjßlfstŠ­isflokkurinn getur ■vÝ horft stoltur til ■ess a­ hafa nß­ ■eim ßrangri Ý barßttunni vi­ bßkni­ a­ ■a­ skuli hafa vaxi­ me­ mesta hra­a Ý okkar heimshluta ■ann tÝma sem SjßlfstŠ­isflokkurinn hefur stjˇrna­ rÝkisfjßrmßlunum.

á


Bulli­ Útur b÷rnin sÝn

Oft er sagt a­ byltingar Úti b÷rnin sÝn. S˙ var heldur betur sta­reyndin Ý fr÷nsku byltingunni ß 18.÷ld ■ar sem byltingarforingjarnir sem dŠmdu a­ra til a­ hßlsh÷ggvast me­ fall÷xinni voru sÝ­ar dŠmdir til ■ess sama.

Komm˙nistabyltingar hafa haft sama einkenni, a­ dŠma og drepa fyrrum byltingaforingja ■egar "hinn sterki byltingaforingi" hvort heldur hann hÚt, StalÝn, Mao e­a eitthva­ anna­ tˇk yfir.

Nřjum tÝmum fylgja nřir si­ir. Ůa­ hefur veri­ tÝmafrekur samkvŠmisleikur meginstefnustjˇrnmßlamanna um allan heim a­ finna nřja og nřja hˇpa, sem veri­ sÚ a­ rß­ast ß og mˇ­ga. Drřgstir Ý ■essari barßttu hafa veri­ ■eir sem telja sig tilheyra hinu frjßlslynda vinstri, sem er ■egar ß botninn er hvolft algj÷r andstŠ­a frjßlslyndis. Ůessir talsmenn taka ˙t vola­a minnihlutahˇpa sem ekki mß undir neinum kringumstŠ­um mˇ­ga e­a segja gamans÷gur um, eins og t.d konur,m˙slima, samkynhneig­a, transara,d÷kka, rau­a, feita, granna o.s.frv.á

Ůa­ er sameiginlegt ÷llum ■essum meintu minnihlutahˇpum, a­ ■eir eiga rÚtt ß ■vÝ a­ mˇ­gast ˙t af hverju sem er. ١ enginn ßtti sig ß ■vÝ a­ ■eir hafi veri­ mˇ­ga­ir. En ■ß er um a­ gera a­ hoppa ß bullvagninn og samsinna ruglinu.

Einn helsti sporg÷nguma­ur ■essa bulls er Justin Trudeau forsŠtisrß­herra Kanada sen Ý dag er heldur betur or­inn fˇrnarlamb eigin vandlŠtingar, fyrir ■a­ eitt a­ klŠ­ast eins og Arabi og mßla andlit sitt svart ß grÝmuballi ß skˇlaßrum sÝnum. Ůetta ■ykir bera ˇtvÝrŠtt merki umá grˇfasta rasisma. Sjßlfur grßtbi­ur ■essi meistari bullaranna fˇlk um a­ fyrirgefa sÚr ˇafsakanlegann rasisma. Rasisma hva­?

StjˇrnmßlaandstŠ­ingar hans hrŠra Ý gruggugu vatni Ý sta­inn fyrir a­ segja a­ ■etta upphlaup sÚ ekkert anna­ en rugl. Fˇlk ver­i a­ fß a­ gera a­ gamni sÝnu og ■ˇ ungur ma­ur klŠ­i sig Ý grÝmub˙ning ■ß sÚ ■a­ ekki til a­ gera ve­ur ˙t af.á

En nei meginstefnustjˇrnmßlin geta ekki fyrirgefi­ svona asnasp÷rk skˇlastrßka ß grÝmuballi af ■vÝ a­ ■a­ mß alls ekki gera neitt, sem gŠti veri­ til ■ess falli­ a­ mˇ­ga m˙slima, konur, svarta, feita og samkynhneig­a o.s.frv. a­ vi­lag­ri ßbyrg­ og mannor­smissi. Ůess vegna ver­ur Trudeau ekki fyrirgefi­.

Trudeau hefur sjßlfur heldur betur gefi­ tˇninn ß undanf÷rnum ßrum me­ skammaryr­um og nafngiftum gagnvart ÷­rum ekki sÝst manninum sem stjˇrnar fj÷lmenna rÝkinu sunnan Kanada.

N˙ Útur bulli­ barni­ sitt Trudeau. Hann er ßkŠr­ur og sekur fundinn ef hamfaraelÝtunni og ver­ur krossfestur af sÝnum eigin byltingarfÚl÷gum fj÷lmenningarstefnunnar vegna ■eirrar bullˇmenningar sem hann sjßlfur ber ßbyrg­ ß a­ er vi­ lř­i og hefur unni­ vi­ a­ byggja upp.

Hann og meginstefnustjˇrnmßlafˇlk og fj÷lmi­lafˇlk mß ekki vÝkja af ■eim hugmyndafrŠ­ilega vegi dygg­arinnar, a­ ■a­ er a­eins Ý lagi a­ gera lÝti­ ˙r kristninni og svo ekki sÚ tala­ um hvÝtum kristnum gagnkynhneig­um karlm÷nnum. ŮvÝ a­ ■ar eru menn ß vi­urkenndum og ÷ruggum leikvelli hß­sins, nÝ­sins og lÝtilsvir­ingarinnar.


Skßlkurinn hei­ra­ur

Komm˙nistinn Angela Davis fÚkk vi­ sig drottningarvi­tal Ý Morgunbla­inu um sÝ­ustu helgi. Segja mß a­ ■ß hafi skßlkurinn veri­ hei­ra­ur. Varast var a­ segja s÷gu ■essa rˇttŠka komm˙nista, sem studdi SovÚtrÝkin alla tÝ­ og hÚlt trygg­ vi­ hugmyndina um alrŠ­i ÷reiganna undir stjˇrn SovÚtrÝkjanna fram yfir ■a­ a­ dagar ■eirra voru taldir 1989. Angela Davis sag­i sig ekki frß ■essari hugmyndafrŠ­i fyrr en 1991.

Angela Davis vakti fyrst heimsathygli vegna rÚttarhalda yfir henni vegna ■ess a­ einn af svonefndum Soledad brŠ­rum vel vopnum b˙inn hertˇk rÚttarsal Ý Marin County Ý KalifornÝu 1970 afhenti hinum ßkŠr­a vopn og tˇk dˇmarann og saksˇknarann Ý gÝslingu og fl˙­i. Angela Davis keypti vopnin sem notu­ voru. Ůess vegna var h˙n ßkŠr­ fyrir hlutdeild Ý ■essu afbroti og sat Ý gŠsluvar­haldi. Komm˙nistar og nytsamir sakleysingjar um allan heim hˇfu mikla barßttu fyrir ■vÝ a­ h˙n yr­i leyst ˙r fangelsi og eftir eina dřrustu v÷rn ■ess tÝma, ■ar sem rß­nir voru fŠrustu sßlfrŠ­ingar til a­ finna ˙t ˙r ■vÝ vi­ rÚttarh÷ldin hverjir ˙r kvi­dˇmnum vŠru hugsanlega hli­hollir mßlsta­ Davis var h˙n sřknu­ af hlutdeild Ý ■essum glŠp.

Davis var tÝ­ur gestur Ý komm˙nistarÝkjum Austur Evrˇpu og SovÚtrÝkjunum og fÚkk margar hei­ursvi­urkenningar a­ launum. SovÚtrÝkin studdu pˇlitÝska barßttu hennar bŠ­i me­ ßrˇ­ri og fjßrframl÷gum. ┴ri­ 1972 hÚlt h˙n rŠ­u Ý Austur BerlÝn eftir a­ hafa sko­a­ ˇfrelsism˙rinn, sem kom Ý veg fyrir a­ fˇlk Ý Austur-Ůřskalandi hef­i fer­afrelsi. Ůar fordŠmdi h˙n BandarÝkin og samkeppnis■jˇ­fÚlagi­ en lofa­i Ý hßstert komm˙nistastjˇrnina Ý Austur Ůřskalandi og SovÚtrÝkjunum og hagkerfi sk÷mmtunarinnar.á

Af ■vÝ a­ h˙n var Ý hßvegum h÷f­ af sko­anasystkinum sÝnum Ý SovÚtrÝkjunum og vÝ­ar Ý Austur Evrˇpu snÚru řmsir pˇlitÝskir samviskufangar Ý ■em l÷ndum sÚr til hennar og bß­u hana um a­sto­ vi­ a­ ■eir fengju noti­ mannrÚttinda og tjßningafrelsis m.a. Jiri Pelican Ý TÚkkˇslˇvakÝu og Alexander Solzennitsyn Ý R˙sslandi. Angela Davis sem gefur sig ˙t fyrir a­ vera talsma­ur mannrÚttinda, var­ ekki vi­ ■essari bˇn ■eirra og studdi aldrei samviskufanga Ý Komm˙nistarÝkjum e­a fordŠmdi fangab˙­ir ■ar. Gagnrřni hennar beindist bara a­ BandrÝkjunum og ÷­rum rÝkjum hins frjßlsa heims ß ■eim tÝma.Hennar eina f÷­urland ß ■essum tÝma var Ý raun SovÚtrÝkin og fylgirÝki ■eirra og ■eirra mßlsta­ tˇk h˙n alltaf meira segja eftir a­ frjßlslynd ÷fl h÷f­u rß­i­ ni­url÷gum komm˙nistana Ý SovÚtrÝkjunum.á

Ůessi prˇfessor Ý kvennafrŠ­um ger­i sig seka um algert dˇmgreindarleysi Ý mannrÚttinda- og rÚttindamßlum me­ au­mj˙kum og einlŠgum stu­ningi vi­ einrŠ­is- og ˇgnarstjˇrnir komm˙nista. Samt sem ß­ur ■rßtt fyrir ■etta dˇmgreindaleysi ■ß ■ykir h˙n eiga eitthva­ erindi vi­ fˇlk Ý n˙tÝmanum. Ůrßtt fyrir a­ hafa stutt mannrÚttindasker­ingar, pˇlitÝskar fangelsanir og hermdarverk ßratugum saman og veri­ einlŠgur a­dßandi SovÚt-Komm˙nismans fram yfir andlßt hans ■ß ■ykir Morgunbla­inu sem gefur sig ˙t fyrir a­ vera frjßlslynt borgaralega sinna­ bla­, e­lilegt a­ birta vi­ hana athugasemdalaust drottningarvi­tal

Skipuleggjendum Me-Too rß­stefnunar Ý ReykjavÝk sřna sama dˇmgreindarleysi­ og telja ■essa konu sem hefur komist nŠst heimsmeti Ý dˇmgreindarleysi hva­ mannrÚttindi var­ar, hŠfa ogá gjaldgenga sem fyrirlesara ß ■essum tyllifundi.á


80 ßra afmŠli innrßsar, sem innrßsara­ilinn kannast lÝti­ vi­

1. september s.l. var minnst a­ 80 ßr voru li­in frßá innrßs Ůjˇ­verja Ý Pˇlland. Ůar me­ hˇfst sÝ­ari heimstyrj÷ldin. Forseti Ůřskalands ba­ Pˇlverja afs÷kunar fyrir h÷nd ■jˇ­ar sinnar en ß­ur hafa kanslarar Ůřskalands Ýtreka­ be­i­ Pˇlverja afs÷kunar ß innrßsinni fyrir 80 ßrum og grimmdarverkum Ý kj÷lfar hennar.á

En ■a­ er ÷nnur innrßs, sem heimurinn kannast lÝti­ vi­. Fyrir 80 ßrum Ý dag ■.17 september ger­u SovÚtrÝkin (R˙ssland og co) innrßs Ý Pˇlland Ý samrŠmi vi­ samning StalÝns og Hitlers um hva­a hluta Pˇllands fÚlli Ý hlut SovÚtrÝkjanna.á

Hersveitir Rau­a hersins allt a­ 5 milljˇnir hermanna studdir a.m.k. 5000 skri­drekum og 2000 sprengju- og flutningaflugvÚlum rÚ­ust inn Ý austurhluta Pˇllands. Ůeir s÷g­ust vera a­ hjßlpa sÝnum slavensku brŠ­rum og sumir Pˇlverjar fÚllu fyrir ■essum ßrˇ­ri, en SovÚski herinn var ekkert betri en sß ■řski. Hˇpum Pˇlverja m.a. landeigendur, prestar, hermenn og jß Gy­ingar var smala­ saman og ■eir drepnir. Har­ř­gi Rau­a hersins sřndi sig t.d. vel me­ mor­unum ß pˇlskum herm÷nnum Ý Katyn skˇgi ■ar sem ■˙sundir pˇlskra hermanna voru murka­ir ni­ur af sovÚska hernum. S÷mu s÷gu var a­ segja frß ÷­rum l÷ndum sem Hitler og StalÝn h÷f­u sami­ um a­ Komm˙nistarnir Ý SovÚtrÝkjum mŠttu rß­ast inn Ý l÷nd eins og Baltnesku l÷ndin, Finnland og R˙menÝa

Fyrstu 22 mßnu­i sÝ­ari heimtyrjaldarinnar voru ■eir Hitler og StalÝn vinir og Komm˙nistar og nasistar ßttu mikil vi­skipti sÝn ß milli, m.a. matv÷rum, efnav÷rum, vopnum og skipum jafnframt lřstu ■eir yfir sameiginlegri fordŠmingu gegn frjßlslyndri hugmyndafrŠ­i og ■řsku sprengjuflugvÚlarnar sem rÚ­ust ß Bretland voru fylltar af eldsneyti frß komm˙nistunum Ý SovÚtrÝkjunum.á Komm˙nistar um allan heim afs÷ku­u innrßs nasista og SovÚtrÝkjanna Ý Pˇlland sem dŠmi Nˇbelsskßldi­ Halldˇr Kiljan Laxnes.

Ůegar herir Ůjˇ­verja og R˙ssa nß­u saman Ý borginni Brest var sameiginleg hersřning Wehrmacht og Rau­a hersins og foringjar herjanna skiptust ß kve­jum og heimbo­um eftir a­ endanlegu markmi­i hef­i veri­ nß­ "a­ sigra kapÝtalistanna." Komm˙nistar og nasistar voru vopnabrŠ­ur fyrstu 22 mßnu­i heimstyrjaldarinnar og ■a­ breyttist ekki fyrr en me­ vanhugsa­ri innrßs Hitlers Ůřskalands Ý SovÚtrÝkin. StalÝn neita­i a­ tr˙a ■vÝ a­ Ůjˇ­verjar hef­u rofi­ samkomulagi­ og rß­ist ß SovÚtrÝkin.á

B˙ast hef­i mßtt vi­ a­ forustumenn R˙sslands og ■essvegna ┌kraÝnu og HvÝta R˙sslands sem ÷ll tilheyr­u SovÚtrÝkjunum ß sÝnum tÝma, bŠ­u Pˇlverja afs÷kunar ß innrßsinni fyrir 80 ßrum og ■eim hermdarverkum sem unnin voru af Rau­a hernum. En ■a­ er ekki gert. R˙ssar vilja lÝti­ kannast vi­ ■etta 80 ßra afmŠli og telja ■a­ raunar ekki koma sÚr vi­.

Fyrir nokkru dŠmdi r˙ssneski hŠstirÚttur bloggarann Vladimirá Luzgin fyrir a­ skrifa ■essa setningu: "Komm˙nistar og Ůřskaland ger­u sameiginlega innrßs Ý Pˇlland sem var­ til ■ess a­ seinni heimstyrj÷ldin byrja­i." Luzgin ger­i ekkert anna­ en a­ segja frß ■vÝ sem ger­ist sagnfrŠ­ilega fyrir 80 ßrum, en ■a­ mß ekki. Jafnvel ekki Ý "lř­rŠ­isrÝkinu" R˙sslandi.

Engar frÚttastofur sem Úg hef sko­a­ Ý dag minnast ß ■etta innrßsarafmŠli. Engin minningarath÷fn er haldin vegna ■essa og engar afsakanir frß arft÷kum sovÚsku komm˙nistanna ■ˇ a­ stjˇrnendur vÝ­a Ý l÷ndum hinna g÷mlu SovÚtrÝkjanna sÚu mun hugmyndafrŠ­ilega skyldari en stjˇrnendur Ůřskalands nasistunum ß sÝnum tÝma. En um ■ßtt R˙ssa er ■aga­ og svo merkilega vill til a­ vinstri menn um allan heim hafa ekki gleymt trygg­ sinni vi­ mßlsta­inn um alrŠ­i ÷reiganna og ■egja ■unnu hljˇ­i og kannast jafnvel ekkert vi­ a­ ■etta hafi gerst.á

Me­ s÷guf÷lsunum og vegna gleymsku hefur komm˙nistum tekist a­ lßta sem ■eir hafi veri­ eitthva­ betri en naistarnir. En ■a­ voru ■eir ■vÝ mi­ur ekki. Ůessvegna er ˇskiljanlegt a­ n˙tÝmafˇlk skuli ekki fordŠma jafnt gamla komm˙nista sem gamla nasista. En ■a­ er ekki gert og m.a. fÚkk einn gamall komm˙nisti vi­ sig drottningarvi­tal Ý Morgunbla­inu um sÝ­ustu helgi. En nßnar a­ ■eirri sk÷mm Morgunbla­sins ß morgun.á


Ůa­ er ljˇtt a­ hrŠ­a b÷rn

Ůrßtt fyrir a­ s˙ sta­reynd Štti a­ vera alkunnug, a­ ■a­ er ljˇtt a­ hrŠ­a b÷rn, ■ß hefur ■a­ vi­gengist um aldir. Grřla ßtti a­ bor­a ˇ■ekk b÷rn og vÝ­a um heim voru b÷rn hrŠdd me­ forynjum og jafnvel refsimŠtti almŠttisins ef viki­ vŠri af vegi dygg­anna.

N˙ hefur teki­ vi­ nř tegund af hrŠ­slußrˇ­ri gagnvart b÷rnum, en ■eim er talin tr˙ um a­ heimurinn sÚ a­ farast vegna ■ess, a­ hlřnun jar­ar sÚ slÝk a­ ■a­ muni enda me­ helvÝtislogum ß j÷r­u innan fßrra ßra ef ■au og a­rir tileinki sÚr ekki vegi dygg­arinnar og jafnvel ■ˇ ■a­ ver­i gert, ■ß sÚ spurning hvort j÷r­inni ver­i bjarga­.

═ umfj÷llun bla­sins Daily Telegraph Ý dag er sagt frß ■vÝ a­ vaxandi fj÷ldi barna og unglinga eigi vi­ mikla vanlÝ­an a­ strÝ­a og ■urfi a­ fß hjßlp, sßlfrŠ­inga og ge­lŠkna vegna ˇtta vi­ hamfarir og/e­a heimsenda vegna hamfarahlřnunar.

═ greininni segir a­ ■a­ sem valdi helst vanlÝ­an unga fˇlksins sÚ ßrˇ­ur samtaka eins og Extincition Rebellion, skˇgarelda Ý Amason, en sÝ­ast en ekki sÝst heimsendaspß unglingsins Gretu Thunberg, sem segir Ý bo­skap sÝnum vi­ unga fˇlki­ "Vi­ munum ÷ll deyja" vegna loftslagshlřnunar af mannav÷ldum.

Ůß spß­i rÝkisarfinn Karl Bretaprins fyrir um endalok jar­ar fyrir m÷grum ßrum. Skv. spß hans ■ß ßttu endalokin a­ ver­a fyrir r˙mu einu og hßlfu ßri. N˙ hefur hann birt nřja spß, ■ar sem hann framlengir tÝmann fram a­ heimsenda um 3 ßr frß mi­ju ßrinu 2019.á

Harry sonur hans lŠtur sitt ekki eftir liggja ß sama tÝma og hann flřgur me­ einka■otum nokkrum sinnum Ý mßnu­i, segir hann b÷rnum ß Bretlandi, a­ vi­ sÚum eins og froskar Ý sjˇ­andi vatni og ■a­ ver­i bara verra.

═ grein DT er sÚrstaklega viki­ a­ ■vÝ a­ foreldrar ver­i a­ segja b÷rnum sÝnum hva­ sÚu sta­reyndir og hva­ sÚ ßrˇ­ur. Ůannig ver­i ■eir a­ gera b÷rnum sÝnum grein fyrir ■vÝ a­ ■a­ sÚ algj÷r ˇvissa um hugsanlegar aflei­ingar meintrar loftslagshlřnunar.á

HÚr ß landi hafa unglingar veri­ hvattir til a­ skrˇpa Ý skˇlanum og mˇtmŠla hamfarahlřnun og ■a­ me­ velvilja og jafnvel hvatningu kennara. Fj÷ldi skˇlamanna hefur teki­ ■ß afst÷­u a­ ■a­ sÚ Ý lagi a­ skrˇpa Ý skˇlanum Ý ■ßgu barßttu fyrir a­ ■eirra mati gˇ­u mßlefni. Sem n˙ er komi­ Ý ■ann farveg vegna heimsendaspßnna a­ b÷rn og unglingar eru algj÷rlega rß­villt vegna ÷fgaßrˇ­ursins og ■urfa a­ leita sÚr lŠkninganna vegna lygaßrˇ­ursins sem a­ ■eim er Ýtreka­ haldi­ af leikbr˙­um eins og Gretu Thunberg, forrÚttindaa­linum eins og ■eim Karli og Harry, ˇßbyrgjum stjˇrnmßlam÷nnum og frÚttaelÝtunni. Ůar fer frÚttastofa R┌V framarlega Ý flokki.á

Sta­reyndin er s˙, a­ jafnvel ■ˇ a­ fallist yr­i algj÷rlega ß sjˇnarmi­ hlřnunarsinna um a­ hiti geti aukist ß j÷r­inni me­ ˇbreyttum lÝfshßttum mannsins um 2-4 grß­ur ß nŠstu hundra­ ßrum, ■ß er engin vß fyrir dyrum. LÝf og starf yr­i me­ svipu­um hŠtti og veri­ hefur, en fˇlki hÚr ß landi mundi sennilega lÝ­a betur og njˇta sambŠrilegra hlřinda og landnßmsmennirnir ger­u.á


PˇlitÝskt einelti R┌V gagnvart Sigmundi DavÝ­ Gunnlaugssyni

┴hugi frÚttstofu RÝkis˙tvarpsins og ■ess vegna krakkafrÚtta ß ■vÝ a­ koma ßkve­num ßrˇ­ursbo­skap ß framfŠri ver­ur st÷­ugt meira ßberandi. En ■a­ er ekki bara ßrˇ­ur ß hugmyndafrŠ­ilegum grundvelli sem heltekur ■ess frÚttaveitu. FrÚttastofan mismunar fˇlki eftir sko­unum og leggur einstaka einstaklinga Ý einelti. Um ■essar mundir og sÝ­ustu misseri hefur krossfer­ R┌V gegn Sigmundi DavÝ­ Gunnlaugssyni fyrrum forsŠtisrß­herra veri­ ßberandi.

Sß sem ■etta ritar er ekki stu­ningsma­ur Sigmundar DavÝ­s og hefur aldrei veri­ en ■a­ breytir ■vÝ ekki a­ mßlefnalega hefur Sigmundur DavÝ­ oft bori­ af Ý pˇlitÝskri umrŠ­u og veri­ ˇhrŠddur vi­ a­ taka fyrir mßlefni sem eru andstŠ­ hugmyndum samrŠmdra sko­ana meginstefnu stjˇrnmßlamanna og fj÷lmi­la. Ůessvegna telur frÚttastofa R┌V sÚr skylt a­ leggja ■ennan stjˇrnmßlamann Ý pˇlitÝskt einelti. Svona sko­anir eru ska­legar, ■egar kemur a­ ■eim pˇlitÝsku tr˙arbr÷g­um, sem einkennir um margt frÚttaveituna sbr. t.d. mßlefni ˇl÷glegra innflytjenda og meinta hamfarahlřnun.

═ gŠr setti ■essi frÚttastofa nřtt met Ý fur­ulegheitum og tilraunum til a­ koma h÷ggi ß stjˇrnmßlamann:

Fyrir nokkrum d÷gum vara­i Petteri Taalas yfirma­ur al■jˇ­a ve­urfrŠ­istofnunanarinnar (WMO)vi­ ÷fgafˇlki Ý umrŠ­unni um loftslagsmßl. Hann nefndi sem dŠmi sŠnska unglinginn Gretu Thunberg, Al Gore o.fl. sem segja a­ hamfarahlřnun sÚ Ý gangi. Hann hef­i eins geta­ nefn KatrÝnu Jakobsdˇttur forsŠtisrß­herra ═slands. Ůa­ skiptir R┌V engu mßli. R┌V fannst engin ßstŠ­a til a­ minnast ß, a­ KatrÝn Jakobsdˇttir er Ý ■eim hˇpi, sem Taalas skilgreinir Ý umfj÷llun sinni sem ÷fgafˇlk Ý loftlagsmßlum. Af einhverjum ßstŠ­um fˇr ■a­ alveg framhjß frÚttaveitunni.

Eftir a­ sˇtt haf­i veri­ a­ Taalas ■ß birti hann vi­bˇtaryfirlřsingu ■ar sem segir a­ hann sty­ji loftslagsmarkmi­ Sameinu­u ■jˇ­anna og hann telji a­ hluti af hlřnun undanfarinna ßra sÚ af mannav÷ldum. Ůessi yfirlřsing var­ tilefni til ■ess, a­ R┌V birti frÚtt, ■ar sem vÝsa­ var til ■ess a­ Sigmundur DavÝ­ Gunnlaugsson hef­i Ý raun fari­ me­ fleipur eitt ■egar hann Ý ■ingrŠ­u vÝsa­i til ummŠla Taalas.

FrÚttastofan gekk svo langt a­ spyrja Taalas beint a­ ■vÝ hvort a­ ■essi mßlflutningur Sigmundar vŠri ekki algj÷r afb÷kun ß ■vÝ sem hann hef­i sagt. Taalas ger­i sÚr greinilega grein fyrir ■vÝ hverskonar vi­undur Ý lÝki frÚttafˇlks ■a­ voru sem spur­u me­ ■essum hŠtti og svara­i af hˇgvŠr­, a­ hann fylgdist ekki nßi­ me­ umrŠ­um ß Al■ingi.á

frÚtt R┌V er samt sem ß­ur lßti­ a­ ■vÝ liggja a­ Sigmundur DavÝ­ hafi sn˙i­ ˙t ˙r or­um Taalas og fari­ me­ fleipur Ý eldh˙sdagsrŠ­u sinni ß Al■ingi.

Sko­um ■a­ nßnar:

Taalas sag­i m.a.a­ ve­urfrŠ­ingar vŠru alv÷ru vÝsindamenn og vŠru or­nir ■reyttir ß dˇmsdagsspßm÷nnum Ý loftslagsmßlum eins og Gretu Thunberg og Al Gore og hann nefndi fleiri til. Ef svo hef­i vilja­ til a­ hann hef­i fylgst me­ umrŠ­um ß Al■ingi ■ß hef­i hann vafalaut bŠtt KatrÝnu Jakobsdˇttur vi­. Ůessu til vi­bˇtar sag­i hann a­ spßr vŠru t˙lka­ar til a­ ■jˇna ■eiri bˇkstafstr˙ sem ÷fgafˇlki­ a­hylltist og spßr og ˙treikningar var­andi loftslagshlřnun vŠru ekki nˇgu nßkvŠmar.

Allt ■a­ sem Taalas sag­i hef­i ■vÝ ßtt a­ vera efni Ý frÚtt hlutlŠgrar frÚttastofu um ■a­, a­ umrŠ­an um loftslagsmßl vŠri or­in ÷fgakennd og r÷ng og gera grein fyrir ■vÝ hvers vegna ■essi vÝsindama­ur lřsir ■vÝ yfir. Jafnvel a­ fß KatrÝnu Jakobsdˇttur Ý vi­tal vegna ummŠla Taalas. En nei ■a­ passa­i ekki inn Ý pˇlitÝska ÷fgatr˙ forsvarsmanna frÚttastofunnar. Ůess Ý sta­ var reynt a­ koma h÷ggi ß pˇlitÝskan andstŠ­ing frÚttastofunnar, Sigmund DavÝ­ Gunnlaugsson fyrir ■a­ eitt a­ greina frß ummŠlum Taalas.

Ůessi vinnubr÷g­ eru vŠgast sagt ˇge­felld Ý lř­rŠ­isrÝki, ■ar sem ■essi frÚttaveita er kostu­ af skattfÚ landsmanna og ber skv. l÷gum a­ gŠta hlutlŠgrar framsetningar ß frÚttum.

Hva­ mundi fˇlk segja ef l÷greglan mundi haga sÚr me­ svipu­um hŠtti gagnvart borgurum ■essa lands, a­ leggja suma stjˇrnmßlamenn Ý einelti eins og frÚttastofa R┌V gerir?


Evrˇpskur lÝfsstÝll hva­ er ■a­?

Ursula von der Leyen tekur vi­ forsetaembŠtti Evrˇpusambandsins Ý lok oktˇber n.k. H˙n hefur ■egar hafi­ undirb˙ning og m.a. skipa­ Margaritis Schinas til a­ gŠta a­ ■vÝ a­ vernda evrˇpskan lÝfstÝl. Evrˇpskur lÝfsstÝll hefur leitt til mestu framfara,frelsis,mannrÚttinda sem Ý heiminum og bestu lÝfskjara.á

Sko­a­ Ý ■essu ljˇsi er fßtt e­lilegra en a­ gŠta og vernda ■ann lÝfsstÝl og hugmyndafrŠ­i, sem skˇp ■essi bestu lÝfskj÷r ß j÷r­inni. En svo er ekki. Jean Claude Juncker sem fljˇtlega lŠtur af embŠtti forseta Evrˇpusambandsins, gagnrřnir eftirmann sinn heiftarlega fyrir a­ vilja me­ ■essu segja a­ innflytjendur sÚu ˇgn vi­ evrˇpskan lÝfsstÝl og fer eins nßlŠgt ■vÝ a­ kalla Ursulu fasista ßn ■ess a­ gera ■a­. En ■a­ eru a­rir Ý hans hˇpi sem gera ■a­ og leggja hart a­ henni a­ breyta st÷­uheiti vi­komandi embŠttismanns. Evrˇpskur lÝfsstÝll er eitur Ý beinum ■ess fˇlks.

Ůegar st÷­uheiti "til verndar evrˇpskum lÝfsstÝl" er tali­ mj÷g mˇ­gandi og vÝsi til andt÷­u vi­ innflytjendur og sÚ Ý raun kyn■ßttahyggja og fasismi ■ß er heldur betur um a­ rŠ­a sÚrkennilega hluti. Af hverju mß ekki vernda evrˇpskan lÝfsstÝl. Er arabÝskur lÝfsstÝll kyn■ßttahyggja og fasismi e­a kÝnverskur, indverskur e­a japanskur. Sennilega mundi engum Ý KÝna, Japan,Indlandi e­a ArabÝu halda ■vÝ fram. En Evrˇpa er greinilega anna­ mßl.

Af hverjuá mß ekki vernda ■a­ frjßlslyndi og vÝ­sřni sem hefur gert Evrˇpu a­ fremstu ßlfu veraldar. Hvernig Ý ˇsk÷pum getur ■a­ veri­ fasismi e­a ansta­a vi­ innflytjendur ■egar t.d. ■a­ er sko­a­ a­ ■a­ er engin ßlfa Ý heiminum sem tekur vi­ eins m÷rgum innflytjendum og sem fˇlk sŠkist eins miki­ a­ komast til.

Eigum vi­ ekki a­ va­veita ■a­ sem best er Ý heiminum?á

á


En samt er ney­arßstand- e­a hva­?

Trausti Jˇnsson ve­urfrŠ­ingur upplřsir ß bloggi sÝnu Ý gŠr, a­ nřli­inn ßg˙stmßnu­ur hafi veri­ sß kaldasti ß landinu frß ßrinu 1993. Ůß segir hann a­ sumari­ Ý sumar sÚ a­ me­altali 0.1 grß­u fyrir ne­an me­alhita sÝ­ustu 10 ßra.á

N˙ er ■a­ svo a­ Ýb˙ar Su­vesturlands telja sumari­ Ý sumar vŠntanlega besta sumar sem ■eir hafa upplifa­. En misskipt hefur veri­ ve­urfarsins gŠ­um. Kuldanepja vÝ­a ß nor­vestan og nor­anver­u landinu Ý sumar lei­ir til ■ess a­ me­alhitinn ß landinu er lŠgri en undanfarin 26 ßr.

═ lok sÝ­asta ßrs komu mŠlingar opinberra a­ila, sem sřndu a­ j÷klar landsins h÷f­u stŠkka­.á

Ůessar sta­reyndir rÝma illa vi­ fullyr­ingar um hamfarahlřnun og ney­arßstand vegna ■ess.á

FrÚttastofur hamast vi­ a­ fŠra okkur frÚttir af meintri hamfarahlřnun Ý Evrˇpu ■egar nř hitamet eru sett og greina frß hvÝlÝkt ˇgnarmagn af GrŠnlandsj÷kli sÚ a­ brß­na. Hef­bundnir stjˇrnmßlamenn krefjast a­ger­a Ý formi aukinna rÝkisafskipta, hŠkka­s v÷ruver­s og skattlagningar ß al■ř­u manna.á

FrÚttastofur greina hinsvegar ekki frß ■vÝ a­ ßlÝka ˇgnarmagn af Ýs bŠtist vi­ GrŠnlandsj÷kul ßr hvert og sumari­ Ý heild Ý Evrˇpu er ekkert ˇvenjulega hlřtt mi­a­ vi­ mŠlingar utan stˇrborga ■ar sem mŠlingar e­li mßls samkvŠmt ver­a ˇnßkvŠmar og misvÝsandi.

Ůrßtt fyrir ■etta skal ßfram haldi­ Ý a­ skattpÝna landslř­ og selja aflßtsbrÚf kolefnaj÷fnunar vegna meintrar hamfarahlřnunar og ney­arßstands sem er meiri Ý or­i en ß bor­i og halda ■vÝ a­ b÷rnum a­ j÷r­in sÚ a­ farast og grÝpa ver­i ekki gripi­ til ofsafenginna a­ger­a og verulegrar lÝfskjarasker­ingar ■egar Ý sta­.á


N˙tÝma draugas÷gur fyrir b÷rn

SinfˇnÝutˇnleikar fyrir b÷rn og unglinga, sem ˙tvarpsst÷­in BBC gekkst fyrir Ý Royal Albert Hall Ý London um daginn var lřst sem einstakri fj÷lskylduskemmtun. Bo­skapurinn var, a­ j÷r­in vŠri a­ farast vegna hnattrŠnnar hlřnunar.á

Tˇnleikarnir byrju­u me­ bo­skap unglingsins Gretu Thunberg, sem ßrˇ­ursmeistarar hamfarahlřnunar nota Ý ßrˇ­ursskyni. Greta sag­i, a­ n˙ vŠri komi­ a­ sj÷ttu fj÷lda ˙trřmingu fˇlks vegna hnattrŠnnar hlřnunar. Lagavali­ ß tˇnleikunum var Štla­ til a­ leggja ßherslu ß hve sta­an vŠri alvarleg og vÝ­a sßust tßr ß hvarmi, en engin gle­i ß ■essari "frßbŠru" fj÷lskylduskemmtun.á

Gagnrřnandi stˇrbla­sins Daily Telegraph sag­i a­ tˇnleikarnir hafi veri­ yfirlřsing um vŠntanlegar ofsafengnar nßtt˙ruhamfarir og hef­u ßtt a­ hrŠ­a ungt fˇlk, sem hef­i ekki ■roska til a­ takast ß vi­ svona bo­skap.

Fˇlk sem telur sig ■urfa a­ koma svona hamfarabo­skap ß framfŠri hvar sem er vi­ hvern sem er, hvenŠr sem er, er ekki a­ gera neitt anna­ en a­ reyna a­ sefja fˇlk me­ ßrˇ­ri. Svona framfer­i ß meira skilt vi­ ÷fgatr˙arbrag­ahˇpa, en ■ß sem vilja bera sannleikanum vitni.á

Breska ■ingi­ sam■ykkti ßn mˇtatkvŠ­a Ý vor a­ ■a­ vŠri hamfarahlřnun og ney­arßstand. Ţmsir hˇpar hÚr ß landi hafa hvatt til ■ess, a­ Ýslenskir stjˇrnmßlamenn geri ■a­ sama. Samt sem ß­ur er ekkert ney­arßstand og ■a­ er engin hamfarahlřnun. ŮŠr sta­reyndir Špa ß ■ß sem hafa augu og eyru opin. Ef Al■ingi ═slands lřsir einhverju slÝku yfir ■ß Špir slÝk yfirlřsing ß allt hugsandi og sjßandi fˇlk, sem yfirgengilegur loddaraleikur.

Sem betur fer var­ fj÷lmi­lastunti­ sem Andri SnŠr Magnason gekkst fyrir vi­ Ok um daginn, sem var fyrst og fremst Štla­ til nota Ý ßrˇ­ri erlendis, til ■ess a­ augu margra opnu­ust fyrir ■vÝ hva­ ßrˇ­ur hamfarahlřnunarsinna er ˇhei­arlegur. En ßrˇ­ursbrag­i­ heppna­ist vel annarssta­ar en ß ═slandi. HÚr veit fˇlk betur og halarˇfan sem snigla­ist upp og ni­ur Ok Ý nor­annepjunni var aumkunarver­, ■ar sem fˇlk stˇ­ me­ sultardropana lekandi ˙r nefinu og hrollkalt vi­ a­ bo­a hamfarahlřnun.á

S˙ mynd opna­i augu margra fyrir ■vÝ a­ ■a­ er engin hamfarahlřnun og ■a­ er ekkert ney­arßstand.


MannrÚttindi e­a hatursor­rŠ­a

┴ sama tÝma og l÷greglan ß h÷fu­borgarsvŠ­inu getur ekki sinnt kŠrum almennra borgara ß afbrotum gegn ■eim, er sÚrst÷k ßhersla l÷g­ ß a­ rannsaka og ßkŠra vegna meintrar hatursor­rŠ­u og er ■a­ nßnast einskor­a­ vi­ a­ fˇlk tali gegn M˙hame­str˙.

Grundvallarregla Ý lř­rŠ­islegu samfÚlagi er a­ fˇlk hafi fullt tjßningarfrelsi, en sÚ ßbyrgt or­a sinna.

Dˇmstˇlar hafa Ý auknum mŠli takmarka­ Šruvernd einstaklinga en auki­ Šruvernd samtaka og hugmynda. VŠgast sagt sÚrkennileg ■rˇun. Hva­a ßstŠ­a er til a­ auka Šruvernd hugmynda sem njˇta stu­nings hundru­a milljˇna e­a milljar­a manna? Alla vega gildir ■a­ ■ˇ ekki um kristna tr˙ e­a ■ß sem jßta hana. Kristinni tr˙ mß hallmŠla og ■a­ mß gera grÝn a­ henni algj÷rlega refsilaust, en anna­ gildir um M˙hame­str˙. Ůa­ mß t.d. ekki segja opinberlega sannleikann um M˙hame­ spßmann.á

Emanuel Macron vill gera ■a­ refsivert a­ tala gegn meintri hnattrŠnni hlřnun af mannav÷ldum og telur ■a­ hatursor­rŠ­u. S˙ hugmynd hans Štti a­ lei­a til ■ess a­ samt÷k andfasista hÚldu a­alfund Ý ParÝs til a­ mˇtmŠla auknum fasÝskum tilhneigingum forseta Frakklands, en ■a­ gera ■au ekki af ■vÝ a­ slÝk samt÷k eru Ý raun ekki andfasÝsk.á

═ lř­rŠ­isrÝki ß fˇlk a­ hafa ■au mannrÚttindi a­ geta sagt opinberlega a­ ■vÝ lÝki ekki vi­ e­a sÚ ß mˇti tilteknum stjˇrnmßlam÷nnum, hugmyndum, hugmyndafrŠ­i og tr˙arbr÷g­um t.d. Donald Trump, nasisma e­a M˙hame­str˙. Ůa­ er ekki hatur heldur li­ur Ý e­lilegri lř­rŠ­islegri umrŠ­u. Borgarar lř­rŠ­isrÝkja eiga a­ njˇta ■eirra mannrÚttinda a­ mega tala gegn hva­a hugmyndafrŠ­i e­a tr˙arbr÷g­um sem er og gera grÝna a­ ■eim lÝka.

Handhafar rÚttr˙na­ar hatursor­rŠ­u hugmyndafrŠ­innar hafa ekki ßtta­ sig ß ■vÝ a­ ■a­ a­ vera ß mˇti hugmyndum og hugmyndafrŠ­i, stjˇrnmßlam÷nnum e­a tr˙arbr÷g­um felur sjaldnast Ý sÚr hatur ß fˇlki heldur andst÷­u vi­ hugmyndir, sem fˇlk telur geta valdi­ ska­a e­a gert lÝf ■eirra verra. Lř­rŠ­isleg mannrÚttindi borgaranna nß til ■ess, annars eru sett ■au takm÷rk ß frjßlsa umrŠ­u a­ skrefi­ til ritsko­unar og afnßms tjßningarfrelsis ver­ur ■ß minna og minna skref a­ taka.á


ź Fyrri sÝ­a | NŠsta sÝ­a

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fŠrslur

Nˇv. 2019
S M Ů M F F L
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30

Heimsˇknir

Flettingar

  • ═ dag (22.11.): 0
  • Sl. sˇlarhring: 29
  • Sl. viku: 238
  • Frß upphafi: 0

Anna­

  • Innlit Ý dag: 0
  • Innlit sl. viku: 205
  • Gestir Ý dag: 0
  • IP-t÷lur Ý dag: 0

UppfŠrt ß 3 mÝn. fresti.
Skřringar

Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband