Leita í fréttum mbl.is

Afhverju?

Af hverju fćr íslenskt skólakerfi falleinkunn  í Pisa könnunum ár eftir ár? Af hverju er ekkert raunhćft gert til ađ breyta ţví.

Ţegar lélegur árangur íslenskra nemenda kom ítrekađ í ljós varđ umrćđan međ ţeim hćtti sem ađ Nóbelsskáldiđ Halldór Laxnes vísar til ađ einkenni íslendinga, orđrćđan einkenndist af orđhengilshćtti og innistćđulausum fullyrđingum. 

Í fyrstu var ţví haldiđ fram ađ ţessi slaki árangur stafađi af ţví hve launakjör kennara vćru lág. Í öđru lagi var sagt ađ ţađ vćru fleiri nemendur á hvern kennara en í flestum OECD löndum og loksins var sagt ađ ţessar Pisa kannanir vćru ekki ađ mćla rétt og vćru okkur mótdrćgar. 

Áriđ 2017 kom í ljós ađ 15 ára íslenskir grunnskólanemendur eru međ verstu útkomu allra ţjóđa í Pisa könnuninni í lestri, stćrđfrćđi og raungreinum. Ţriđjungur drengja getur ekki lesiđ sér til gagns. Skólakerfiđ fćr algjöra falleinkun.

Áriđ 2015 voru 6.4 nemendur á hvern starfsmann í grunnskólum og 9.5. á hvern kennara skv. tölum frá Hagstofunni. Í hinum OECD löndunum eru ađ jafnađi 13 nemendur á hvern kennara. Ţá liggur líka fyrir skv. sömu tölfrćđilegu heimildum, ađ kostnađur á hvern grunnskólanema hér á landi er t.d. helmingi meiri en í Bretlandi. Falleinkun íslenskra nemenda er ţví ekki ađ kenna fjárskorti né of fáum kennurum. 

Hvađ er ţá vandamáliđ? Voru íslendingar svona aftarlega í röđinni ţegar Drottinn útdeildi gáfunum? Eđa er eitthvađ ađ, sem hćgt er ađ lagfćra? Miđađ viđ getu og hćfni sem íslenska ţjóđin hefur ítrekađ sýnt, ţá er nćsta fráleitt ađ halda ţví fram ađ viđ séum miđur gefnir en ţćr ţjóđir sem viđ berum okkur saman viđ. Sú stađreynd stendur samt óhögguđ, ađ íslenskir grunnskólanemendur eru lakastir allra í Pisakönnunum. 

Á sínum tíma var horfiđ frá ţví ađ rađa fólki í bekki eftir getu og fćrni. Í stađinn var tekin upp stefna sem byggđi á ţeirri ţá sćnsku óskhyggju ađ öllum ćtti ađ líđa vel í skólunum og skólastarfs ćtti ađ snúast um ţađ. Skólinn sem menntastofnun varđ ţví afgangsstćrđ. 

Í framhaldi af ţví var kerfinu breytt í skóla án ađgreiningar ţar sem öllu ćgir saman. Í sömu bekkjardeild er ţví  ofurgáfađ fólk og nánast ţroskaheft og allt ţar á milli. Kennari sem fćr ţađ verkefni ađ kenna slíkum bekk hefur ekki möguleika á ađ sinna nemendum eftir ţörfum og getu ţeirra. Kennslan fer fram á forsendum ţeirra sem minnst geta og tímanum eytt til einskis fyrir hina. 

Vissulega má halda ţví fram ađ íslensk heimili hafi brugđist nauđsynlegu frćđsluhlutverki sínu. En ţađ á líka viđ mörg heimili í viđmiđunarlöndunum ekkert síđur en hér. 

Af lýsingum margra skólastarfsmanna, ţá virđist verulega skorta á viđunandi aga í skólum og fráleitt ađ nemendur geti veriđ međ farsíma eđa leikjatölvur í tímum. 

Skipulag grunnskólastarfs á Íslandi virđist ţví vera međ ţeim hćtti, ađ árangur nemenda er óviđunandi. Starfsađstćđur kennara eru óviđunandi og kerfiđ er allt of dýrt. 

Hvađ á menntamálaráđhera ađ gera ţegar ţessar stađreyndir blasa viđ? Skipa starfshóp, sem skilar skýrslu um ţađ leyti sem hún lćtur af störfum? Ţađ er hiđ hefđbundna sem vanhćfir gasprarar gera. En hér skal tekiđ fram ađ ég hef meiri vćntingar til Lilju Alfređsdóttur en ţađ. 

Menntamálaráđherra ţarf ţví ađ drífa sig heim úr partýinu í Suđur Kóreu ţar sem hún gegnir engu hlutverki öđru en ađ skemmta sjálfri sér. Stjórnmálastarf er ekki bara ađ vera í partýinu og stjórnmálamanna verđur ekki sérstaklega minnst fyrir ţađ. Ástandiđ í skólamálum hér er ţannig ađ menntamálaráđherra gćti tekiđ ţannig til hendinni ađ eftir vćri tekiđ. Ţar er helst ađ nefna ađ íslenskir unglingar stćđu jafnfćtis unglingum í nágrannalöndum ađ fćrni og ţekkingu. Nám til stúdentsprófs yrđi stytt ţannig ađ íslenskir nemendur vćri jafngamlir ţegar ţeir yrđu stúdentar og námsfólk á hinum Norđurlöndunum eđa 18 ára.

Ţar til viđbótar mćtti spara stórfé ef horfiđ yrđi frá ţeirri ruglkenningu ađ hćgt sé ađ reka viđunandi menntastofnun međ bekkjarkerfi án ađgreiningar. Ađalatriđiđ er ađ skólarnir séu menntastofnanir og ţjónusti nemendur sína međ ţeim hćtti ađ ţeir hafi viđunandni kunnáttu til ađ byggja sér farsćla framtíđ sem menntađ fólk og hafi fćrni til ađ takast á viđ verkefni sem koma upp í lífinu í síbreytilegu ţjóđfélagi. 

 


Bloggfćrslur 11. febrúar 2018

Höfundur

Jón Magnússon
Jón Magnússon

Síðuritari er Hæstaréttarlögmaður og fyrrverandi alþingismaður.

 

Eldri fćrslur

Maí 2018
S M Ţ M F F L
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (25.5.): 5
  • Sl. sólarhring: 8
  • Sl. viku: 85
  • Frá upphafi: 1451549

Annađ

  • Innlit í dag: 5
  • Innlit sl. viku: 73
  • Gestir í dag: 5
  • IP-tölur í dag: 5

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband